Wspomnienie św. Wacława, męczennika
28 września obchodzone jest wspomnienie św. Wacława, księcia czeskiego i męczennika. Obchód ma charakter dowolny i jest celebrowany w kolorze czerwonym. Dla polskiego odbiorcy postać ta jest bardziej znana, niż się wydaje – katedra na Wawelu nosi wezwanie świętych Wacława i Stanisława, a jego kult dotarł na ziemie polskie wraz z chrztem.
### Wnuk Ludmiły
Św. Wacław urodził się około 907 roku jako syn księcia Wratysława I z dynastii Przemyślidów. Jego wychowaniem zajęła się babka, św. Ludmiła – gorliwa chrześcijanka, która zadbała o jego religijną formację. Matka Wacława, Drahomira, reprezentowała stronnictwo niechętne chrystianizacji; w 921 roku Ludmiła została zamordowana w Tetínie przez ludzi związanych z tym obozem. Konflikt religijny w rodzinie panującej był więc realnym, śmiertelnym sporem o przyszłość państwa.
### Rządy
Władzę objął około 925 roku. Był mecenasem budowy kościołów – to on wzniósł rotundę św. Wita na wzgórzu praskim, na miejscu której stoi dziś katedra. Sprowadzał duchownych i umacniał struktury kościelne. W polityce zagranicznej uznał zwierzchność króla niemieckiego Henryka I, co zapewniło Czechom pokój, ale spotkało się z krytyką części możnych, zarzucających mu uległość.
### Mord w Starej Bolesławi
28 września 935 roku (lub 929 roku według części źródeł) został zamordowany w Starej Bolesławi przez ludzi swojego brata Bolesława, który przejął po nim władzę. Motywy zabójstwa były złożone: walka o tron splatała się z oporem wobec chrystianizacji i polityki wobec Rzeszy. Bolesław, później nazwany Srogim, sam kontynuował proces chrystianizacji kraju i przeniósł ciało brata do Pragi.
### Patron narodu
Kult św. Wacława rozwinął się natychmiast i stał się jednym z filarów czeskiej tożsamości. Jest głównym patronem Czech, a 28 września to czeskie święto państwowe. Średniowieczny chorał „Święty Wacławie” przez stulecia pełnił funkcję hymnu narodowego. Korona św. Wacława pozostaje symbolem czeskiej państwowości, a jego kaplica w katedrze św. Wita – jednym z najważniejszych miejsc w kraju. W tradycji anglosaskiej znany jest z kolędy o „dobrym królu Wacławie”, choć nigdy nie nosił tytułu królewskiego – otrzymał go pośmiertnie.
„Nie oddawaj zła za zło, ale zło dobrem zwyciężaj.”
Rz 12,21