Fazy i położenie Księżyca · czas polski · dane NASA

Kalendarz księżycowy ogrodnika 2026

Kalendarz księżycowy ogrodnika podpowiada, w które dni siać i sadzić warzywa korzeniowe, liściowe, kwiaty i rośliny owocowe, a kiedy przycinać drzewa, nawozić, odchwaszczać i zbierać plony. Każdy dzień 2026 roku ma tu typ dnia (korzeń, liść, kwiat albo owoc), fazę Księżyca, kierunek jego drogi (wznoszący lub opadający) i okresy niekorzystne – z godzinami w czasie polskim, liczonymi z efemeryd NASA. W październiku nów wypada 10 października (17:50), a pełnia 26 października (5:12).

Planujesz już przyszły sezon? Kalendarz księżycowy ogrodnika 2027 jest gotowy – z terminami siewu rozsady na luty i marzec →

Dziś w ogrodzie,

Dzień korzenia

Księżyc w gwiazdozbiorze Panna

Faza
Sierp ubywający
Księżyc
Ubywający
Kierunek
Opadający

Dziś dobry dzień na:

  • Siew i sadzenie warzyw korzeniowych
  • Zbiór plonów do przechowywania
  • Przetwory i kiszonki
  • Nawożenie i kompost
  • Kopanie i spulchnianie gleby
  • Odchwaszczanie
  • Koszenie trawnika
  • Przesadzanie, pikowanie i wysadzanie rozsady
  • Cięcie drzew i krzewów
  • Podlewanie

W kalendarzach liczonych według znaków zodiaku (tropikalnych) to dzień kwiatu - Księżyc jest w znaku Waga.

Najbliższe dni

  • Dzień korzenia11 października
  • Dzień kwiatu12 października
  • Dzień liścia14 października
  • Dzień owocu16 października

Kalendarz księżycowy na październik 2026

PnWtŚrCzPtSoNd
1Korzeń↑!2Korzeńod 22:47 ↑3Kwiat↓III kw.4Kwiatod 22:06 ↓
5Liść↓6Owocdo 8:40 ↓7Owoc↓!8Owocod 23:48 ↓9Korzeń↓10Korzeń↓nów11Korzeń↓
12Kwiatdo 8:50 ↓13Kwiat↓14Liśćdo 5:47 ↓15Liść↓16Owocdo 8:06 ↑17Owoc↑18Owoc↑I kw.
19Korzeńdo 3:44 ↑20Korzeń↑21Kwiatdo 10:31 ↑!22Kwiat↑23Liśćdo 7:36 ↑24Liść↑25Liśćod 23:01 ↑
26Owoc↑pełnia27Owocod 15:54 ↑28Korzeń↑!29Korzeń↑30Kwiatdo 3:58 ↓31Kwiat↓
  • Dzień korzenia · Byk, Panna, Koziorożec
  • Dzień liścia · Rak, Skorpion, Ryby
  • Dzień kwiatu · Bliźnięta, Waga, Wodnik
  • Dzień owocu · Baran, Lew, Strzelec
  • ↑ Księżyc wznoszący ↓ opadający
  • ! dzień niekorzystny (węzeł, perygeum lub zaćmienie)

← wrzesień 2026 Październik dzień po dniu listopad 2026 →

Kalendarz księżycowy na listopad 2026

PnWtŚrCzPtSoNd
1Liśćdo 2:32 ↓III kw.
2Liśćod 13:05 ↓3Owoc↓!4Owoc↓5Korzeńdo 5:05 ↓6Korzeń↓7Korzeń↓8Korzeńod 15:17 ↓
9Kwiat↓nów10Liśćdo 12:23 ↓11Liść↓12Liśćod 14:37 ↑13Owoc↑14Owoc↑15Korzeńdo 10:29 ↑
16Korzeń↑17Korzeńod 18:09 ↑I kw.!18Kwiat↑19Kwiatod 16:17 ↑20Liść↑21Liść↑22Owocdo 9:36 ↑
23Owoc↑24Korzeńdo 2:13 ↑pełnia25Korzeń↑!26Kwiatdo 12:42 ↓27Kwiat↓28Liśćdo 9:40 ↓29Liśćod 19:14 ↓
30Owoc↓!

Listopad 2026 dzień po dniu →

Co i kiedy robić w ogrodzie – najlepsze dni w październiku 2026

Terminy dla 15 prac ogrodowych wyliczone z typu dnia, fazy i kierunku Księżyca. Dni niekorzystne pomijamy. Pogrubione są dni najlepsze, a zwykłym krojem dni dobre. Pod każdą pracą podajemy regułę, z której wynika termin.

PracaDni (najlepsze, dobre)
Siew i sadzenie warzyw korzeniowychmarchew, pietruszka, burak, seler, rzodkiewka, cebula, czosnek, ziemniaki2, 9, 11, 19–20, 29 październikaDni korzenia; najlepsze przy Księżycu ubywającym
Siew i sadzenie warzyw liściowych i ziółsałata, szpinak, kapusta, por, koper, bazylia, trawnik5, 14–15, 23–25 październikaDni liścia; najlepsze przy Księżycu przybywającym
Siew i sadzenie kwiatówkwiaty jednoroczne, byliny, cebulki kwiatowe, róże, a z warzyw brokuł i kalafior3–4, 12–13, 22, 30–31 październikaDni kwiatu; najlepsze przy Księżycu przybywającym
Siew i sadzenie roślin owocowychpomidory, ogórki, papryka, fasola, groch, dynia, truskawki, drzewa i krzewy owocowe6, 8, 16–18, 26–27 październikaDni owocu; najlepsze przy Księżycu przybywającym
Przesadzanie, pikowanie i wysadzanie rozsadywysadzanie rozsady do gruntu, pikowanie siewek, przesadzanie bylin i krzewów3–6, 8–9, 11–15, 30–31 październikaKsiężyc opadający (rośliny szybciej się ukorzeniają); nie w nów i pełnię
Cięcie drzew i krzewówcięcie drzew owocowych, krzewów, żywopłotów i róż3–4, 5, 6, 8, 9–15, 30–31 październikaKsiężyc opadający; najlepsze przy ubywającym w dni owocu i kwiatu; nie w pełnię
Szczepienie i pobieranie zrazówokulizacja, szczepienie drzew owocowych, cięcie zrazów2, 16–18, 19–20, 22–25, 26–27, 29 październikaKsiężyc wznoszący; najlepsze w dni owocu
Zbiór plonów do przechowywaniajabłka, gruszki, ziemniaki, marchew, cebula, dynie2, 6, 8–10, 11, 16–20, 26–27, 29 październikaDni owocu (owoce) i korzenia (warzywa korzeniowe); najlepsze przy Księżycu ubywającym
Przetwory i kiszonkikiszenie ogórków i kapusty, dżemy, soki, suszenie2, 6, 8–10, 11, 16–20, 26–27, 29 październikaDni owocu i korzenia; najlepsze przy Księżycu ubywającym
Zbiór ziółmięta, melisa, rumianek, nagietek, lipa2, 16–20, 22–25, 26–27, 29 październikaKsiężyc wznoszący; najlepsze w dni kwiatu (kwiaty) i liścia (liście)
Nawożenie i kompostrozkładanie kompostu i obornika, gnojówki roślinne, nawozy naturalne3–10, 11–15, 30–31 październikaKsiężyc opadający; najlepsze przy ubywającym
Kopanie i spulchnianie glebyprzekopywanie, spulchnianie, zakładanie grządek, ściółkowanie3–8, 9–11, 12–15, 30–31 październikaKsiężyc opadający; najlepsze w dni korzenia
Odchwaszczaniepielenie grządek, usuwanie perzu i mniszka1–2, 3–8, 9–10, 26–27, 28–29, 30–31 październikaKsiężyc ubywający; najlepsze w dni korzenia
Koszenie trawnikakoszenie, gdy trawa ma wolniej odrastać1–2, 3–10, 26–29, 30–31 październikaKsiężyc ubywający; najlepsze, gdy jest też opadający
Podlewanieobfite podlewanie grządek i rabat1–2, 5, 6–11, 14–15, 16–20, 23–25, 26–29 październikaNajlepsze w dni liścia; nie w dni kwiatu

Kiedy siać i sadzić? Terminy dla 36 roślin

Najbliższe terminy siewu i sadzenia popularnych warzyw, kwiatów i owoców na kolejne 12 miesięcy. Najpierw podajemy termin według pory roku w Polsce, a w nim dni zgodne z Księżycem. Siew obejmuje także wysiew rozsady w domu. Sadzenie to wysadzanie rozsady, cebul i sadzonek – najlepsze dni wypadają wtedy przy Księżycu opadającym. Wpisz nazwę rośliny, żeby zawęzić listę.

RoślinaTermin i dni według Księżyca (najlepsze, dobre)
MarchewDzień korzenia
  • Siew przedzimowy (25 października – 20 listopada 2026) 29 października; 5–8, 15–16 listopada
  • Siew wiosenny (25 marca – 15 maja 2027) 1, 10–11, 18–20, 21, 28, 30 kwietnia; 7–8 maja
  • Siew na zbiór jesienny (1 czerwca – 25 czerwca 2027) 3, 5, 12–14, 23 czerwca
Pietruszka korzeniowaDzień korzenia
  • Siew przedzimowy (25 października – 20 listopada 2026) 29 października; 5–8, 15–16 listopada
  • Siew wiosenny (20 marca – 30 kwietnia 2027) 22–24 marca; 1, 10–11, 18–20, 21, 28, 30 kwietnia
Burak ćwikłowyDzień korzenia
  • Siew do gruntu (25 kwietnia – 30 czerwca 2027) 28, 30 kwietnia; 7–8, 16–18, 27 maja; 3, 5, 12–14, 23 czerwca
RzodkiewkaDzień korzenia
  • Siew wiosenny (20 marca – 15 maja 2027) 22–24 marca; 1, 10–11, 18–20, 21, 28, 30 kwietnia; 7–8 maja
  • Siew jesienny (10 sierpnia – 15 września 2027) 15, 25–26 sierpnia; 2–4, 13 września
Seler korzeniowyDzień korzenia
  • Siew rozsady (15 lutego – 20 marca 2027) 15–16, 23–25 lutego; 4–5, 13–15 marca
  • Wysadzanie rozsady (15 maja – 5 czerwca 2027) 16–18, 27 maja; 3, 5 czerwca
PasternakDzień korzenia
  • Siew do gruntu (1 kwietnia – 10 maja 2027) 1, 10–11, 18–20, 21, 28, 30 kwietnia; 7–8 maja
CebulaDzień korzenia
  • Siew nasion (20 marca – 20 kwietnia 2027) 22–24 marca; 1, 10–11, 18–20 kwietnia
  • Sadzenie dymki (1 kwietnia – 30 kwietnia 2027) 1, 10–11, 18–20, 28, 30 kwietnia
CzosnekDzień korzenia
  • Sadzenie czosnku ozimego (20 września – 31 października 2026) 9, 11, 19–20, 29 października
  • Sadzenie czosnku jarego (15 marca – 15 kwietnia 2027) 15, 23–24 marca; 1, 10–11 kwietnia
  • Sadzenie czosnku ozimego (20 września – 31 października 2027) 21–22, 29 września; 1 października
ZiemniakiDzień korzenia
  • Sadzenie (15 kwietnia – 15 maja 2027) 18–20, 28, 30 kwietnia; 7–8 maja
SałataDzień liścia
  • Siew rozsady (20 lutego – 31 marca 2027) 28 lutego; 1, 9–11, 18, 27–28 marca
  • Siew do gruntu (1 kwietnia – 15 sierpnia 2027) 5–6, 14, 23–24 kwietnia; 2–4, 21–22, 30–31 maja; 1, 17–18, 26–28 czerwca; 5, 14–15, 23–25 lipca; 10–11 sierpnia
SzpinakDzień liścia
  • Siew wiosenny (20 marca – 30 kwietnia 2027) 27–28 marca; 5–6, 14, 23–24 kwietnia
  • Siew jesienny (15 sierpnia – 15 września 2027) 20–22, 29 sierpnia; 7–8 września
Kapusta wczesnaDzień liścia
  • Siew rozsady (15 lutego – 15 marca 2027) 28 lutego; 1, 9–11 marca
  • Wysadzanie rozsady (10 kwietnia – 5 maja 2027) 14, 23–24 kwietnia; 2–4 maja
Kapusta późnaDzień liścia
  • Siew rozsady (15 kwietnia – 15 maja 2027) 23–24 kwietnia; 2–4 maja
  • Wysadzanie rozsady (1 czerwca – 25 czerwca 2027) 1, 17–18 czerwca
JarmużDzień liścia
  • Siew rozsady (1 maja – 31 maja 2027) 2–4, 21–22, 30–31 maja
  • Wysadzanie rozsady (15 czerwca – 15 lipca 2027) 17–18, 26–28 czerwca; 5, 14–15 lipca
PorDzień liścia
  • Siew rozsady (20 lutego – 31 marca 2027) 28 lutego; 1, 9–11, 18, 27–28 marca
  • Wysadzanie rozsady (10 maja – 15 czerwca 2027) 21, 22, 30–31 maja; 1 czerwca
KoperDzień liścia
  • Siew do gruntu (1 kwietnia – 15 sierpnia 2027) 5–6, 14, 23–24 kwietnia; 2–4, 21–22, 30–31 maja; 1, 17–18, 26–28 czerwca; 5, 14–15, 23–25 lipca; 10–11 sierpnia
BazyliaDzień liścia
  • Siew rozsady (20 marca – 30 kwietnia 2027) 27–28 marca; 5–6, 14, 23–24 kwietnia
  • Wysadzanie do gruntu (20 maja – 10 czerwca 2027) 21, 22, 30–31 maja; 1 czerwca
TrawnikDzień liścia
  • Siew wiosenny (15 kwietnia – 31 maja 2027) 23–24 kwietnia; 2–4, 21–22, 30–31 maja
  • Siew późnoletni (15 sierpnia – 20 września 2027) 20–22, 29 sierpnia; 7–8, 16–18 września
BrokułDzień kwiatu
  • Siew rozsady (15 marca – 15 maja 2027) 16–17, 25–26 marca; 3–4, 12–13, 22 kwietnia; 1, 10–11 maja
  • Wysadzanie rozsady (20 kwietnia – 30 czerwca 2027) 22 kwietnia; 1, 10–11, 19, 28–29 maja; 7, 15–16, 24–25 czerwca
KalafiorDzień kwiatu
  • Siew rozsady (1 marca – 30 kwietnia 2027) 7, 16–17, 25–26 marca; 3–4, 12–13, 22 kwietnia
  • Wysadzanie rozsady (20 kwietnia – 15 czerwca 2027) 22 kwietnia; 1, 10–11, 19, 28–29 maja; 7, 15 czerwca
Kwiaty jednoroczneDzień kwiatu
  • Siew rozsady (1 marca – 15 kwietnia 2027) 7, 16–17, 25–26 marca; 3–4, 12–13 kwietnia
  • Siew do gruntu (25 kwietnia – 31 maja 2027) 1, 10–11, 19–20, 28–29 maja
Tulipany, narcyzy, krokusyDzień kwiatu
  • Sadzenie cebulek (15 września – 31 października 2026) 12–13, 22, 30–31 października
  • Sadzenie cebulek (15 września – 31 października 2027) 15, 23–24 września; 2–3 października
Mieczyki i dalieDzień kwiatu
  • Sadzenie bulw i cebul (20 kwietnia – 31 maja 2027) 22 kwietnia; 1, 10–11, 19, 28–29 maja
RóżeDzień kwiatu
  • Sadzenie jesienne (10 października – 15 listopada 2026) 12–13, 22, 30–31 października
  • Sadzenie wiosenne (1 kwietnia – 30 kwietnia 2027) 3–4, 12–13, 22 kwietnia
Byliny kwitnąceDzień kwiatu
  • Sadzenie jesienne (1 września – 15 października 2026) 12–13 października
  • Sadzenie wiosenne (1 kwietnia – 15 maja 2027) 3–4, 12–13, 22 kwietnia; 1, 10–11 maja
  • Sadzenie jesienne (1 września – 15 października 2027) 5–6, 14–15, 23–24 września; 2–3 października
PomidoryDzień owocu
  • Siew rozsady (1 marca – 10 kwietnia 2027) 2–3, 12, 20–21, 29–31 marca; 8–9 kwietnia
  • Wysadzanie do gruntu (15 maja – 10 czerwca 2027) 15, 23–25 maja; 2, 9–10 czerwca
PaprykaDzień owocu
  • Siew rozsady (15 lutego – 20 marca 2027) 22 lutego; 2–3, 12, 20 marca
  • Wysadzanie do gruntu (20 maja – 10 czerwca 2027) 23–25 maja; 2, 9–10 czerwca
OgórkiDzień owocu
  • Siew rozsady (20 kwietnia – 10 maja 2027) 25–27 kwietnia; 5 maja
  • Siew do gruntu (15 maja – 15 czerwca 2027) 15, 23–25 maja; 2, 9–11 czerwca
Cukinia i dyniaDzień owocu
  • Siew rozsady (20 kwietnia – 10 maja 2027) 25–27 kwietnia; 5 maja
  • Siew do gruntu (15 maja – 5 czerwca 2027) 15, 23–25 maja; 2 czerwca
Fasola szparagowaDzień owocu
  • Siew do gruntu (15 maja – 30 czerwca 2027) 15, 23–25 maja; 2, 9–11, 19–21, 29–30 czerwca
GrochDzień owocu
  • Siew do gruntu (25 marca – 30 kwietnia 2027) 29–31 marca; 8–9, 16–17, 25–27 kwietnia
BóbDzień owocu
  • Siew do gruntu (15 marca – 15 kwietnia 2027) 20–21, 29–31 marca; 8–9 kwietnia
Kukurydza cukrowaDzień owocu
  • Siew do gruntu (1 maja – 25 maja 2027) 5, 13–15, 23–25 maja
TruskawkiDzień owocu
  • Sadzenie wiosenne (1 kwietnia – 30 kwietnia 2027) 8–9, 16–17, 25–27 kwietnia
  • Sadzenie letnie (1 sierpnia – 10 września 2027) 3–4, 12–14, 23–24 sierpnia; 1, 9–10 września
Drzewa owocoweDzień owocu
  • Sadzenie jesienne (15 października – 20 listopada 2026) 16–18, 27 października; 4, 13–14 listopada
  • Sadzenie wiosenne (20 marca – 30 kwietnia 2027) 20–21, 29–31 marca; 8–9, 16–17, 25–27 kwietnia
Krzewy owocoweDzień owocu
  • Sadzenie jesienne (1 października – 15 listopada 2026) 16–18, 27 października; 4, 13–14 listopada
  • Sadzenie wiosenne (20 marca – 30 kwietnia 2027) 20–21, 29–31 marca; 8–9, 16–17, 25–27 kwietnia
  • Sadzenie jesienne (1 października – 15 listopada 2027) 6–8 października

Prace w ogrodzie w październiku

Październik zamyka sezon: ostatnie zbiory, sadzenie drzew i krzewów oraz przygotowanie ogrodu do zimy.

  • Sadź drzewa i krzewy owocowe, róże i żywopłoty - jesienią przyjmują się bardzo dobrze.
  • Dokończ sadzenie czosnku ozimego i cebulek kwiatów wiosennych.
  • Wykop bulwy dalii, mieczyków i begonii, osusz je i przechowuj w chłodnym miejscu.
  • Zbieraj późne jabłka, kapustę, pory i warzywa korzeniowe; kiś kapustę.
  • Grab liście, przekop ciężkie gleby na ostrą skibę i rozłóż kompost.
  • Pod koniec miesiąca możesz wysiać przedzimowo marchew i pietruszkę.

Kalendarz księżycowy ogrodnika na cały 2026 rok

Każdy miesiąc ma osobną stronę z kalendarzem dzień po dniu, najlepszymi dniami na prace i listą roślin do siewu.

Kalendarz księżycowy ogrodnika 2025 Kalendarz księżycowy ogrodnika 2027 Kalendarz księżycowy ogrodnika 2028

Jak czytać kalendarz księżycowy ogrodnika

Kalendarz łączy cztery niezależne rytmy Księżyca. Każdy z nich odpowiada na inne pytanie: co siać (typ dnia), kiedy w miesiącu siać rośliny nadziemne, a kiedy korzeniowe (fazy), kiedy sadzić i przycinać (kierunek drogi Księżyca) oraz kiedy odpocząć (dni niekorzystne).

Dni korzenia, liścia, kwiatu i owocu

Typ dnia zależy od gwiazdozbioru zodiakalnego, w którym jest Księżyc. Każdy gwiazdozbiór należy do jednego z czterech żywiołów, a każdy żywioł sprzyja innej części rośliny. Księżyc przechodzi przez wszystkie gwiazdozbiory w około 27,3 dnia, więc ten sam typ dnia wraca mniej więcej co 9 dni i trwa zwykle 2–3 dni.

Dzień korzenia

Żywioł: ziemia · Byk, Panna, Koziorożec

Marchew, pietruszka, burak, seler, rzodkiewka, cebula, czosnek, ziemniaki.

Dzień liścia

Żywioł: woda · Rak, Skorpion, Ryby

Sałata, szpinak, kapusta, por, koper, natka, trawnik, zioła liściowe.

Dzień kwiatu

Żywioł: powietrze · Bliźnięta, Waga, Wodnik

Kwiaty jednoroczne i byliny, cebulki kwiatowe, róże, brokuł, kalafior, zioła zbierane w kwiecie.

Dzień owocu

Żywioł: ogień · Baran, Lew, Strzelec

Pomidory, ogórki, papryka, fasola, groch, dynia, cukinia, truskawki, drzewa i krzewy owocowe.

Ten podział pochodzi z rolnictwa biodynamicznego i badań Marii Thun. Więcej o metodzie, jej historii i zasadach znajdziesz w kalendarzu biodynamicznym.

Księżyc przybywający i ubywający

Od nowiu do pełni oświetlona część tarczy rośnie – to Księżyc przybywający. Według tradycji ogrodniczej soki pną się wtedy ku górze, więc to dobry czas na siew i sadzenie roślin, z których zbieramy części nadziemne: liście, kwiaty i owoce. Od pełni do nowiu Księżyc jest ubywający. Ten czas sprzyja warzywom korzeniowym, cięciu, odchwaszczaniu, nawożeniu i zbiorom do przechowywania. Pełny cykl faz (miesiąc synodyczny) trwa średnio 29,5 dnia. W dniu nowiu tradycja zaleca przerwę w siewie, a w dniu pełni – w cięciu i przesadzaniu.

Księżyc wznoszący i opadający

To inny rytm niż fazy. Przez około 13,7 dnia Księżyc z dnia na dzień góruje coraz wyżej nad horyzontem (rośnie jego deklinacja) – jest wznoszący. Przez kolejne 13,7 dnia góruje coraz niżej – jest opadający. W kalendarzach biodynamicznych okres wznoszący odpowiada wędrówce Księżyca od Strzelca do Bliźniąt i nazywa się go „czasem zbiorów”: dobrze wtedy zbierać owoce i zioła oraz pobierać zrazy do szczepienia. Okres opadający to „czas sadzenia”: rośliny szybciej się ukorzeniają, więc wtedy przesadza się rozsadę, sadzi drzewa, przycina, nawozi i pracuje w glebie.

Dni niekorzystne: węzły, perygeum i zaćmienia

Dwa razy w miesiącu Księżyc przecina ekliptykę, czyli pozorną drogę Słońca. Te punkty to węzły księżycowe. Raz w miesiącu Księżyc jest najbliżej Ziemi – w perygeum. W tradycji kalendarzy siewnych to okresy zakłóceń: nasiona gorzej kiełkują, a rośliny częściej chorują. Przyjmujemy 6 godzin przed i po węźle oraz perygeum i 12 godzin wokół zaćmienia. Gdy taki okres zajmuje co najmniej 3 godziny między 6:00 a 20:00, cały dzień oznaczamy jako niekorzystny i nie polecamy wtedy siewu, sadzenia ani zbiorów. Krótsze okresy podajemy z godzinami w tabeli dnia.

Czy kalendarz księżycowy działa?

Uczciwie: badania naukowe nie potwierdziły, że położenie Księżyca w gwiazdozbiorach wpływa na plon w sposób mierzalny. Zdecydowanie ważniejsze są pogoda, temperatura gleby, termin względem pory roku, jakość nasion i pielęgnacja. Kalendarz księżycowy to tradycja przekazywana przez pokolenia ogrodników, a dla wielu osób także praktyczny plan prac. Jeśli z niego korzystasz, wybieraj dzień księżycowy w obrębie właściwego terminu agrotechnicznego, a nie zamiast niego. Same daty astronomiczne w tym kalendarzu – fazy, gwiazdozbiory, węzły i perygeum – są dokładne co do minuty.

Dlaczego kalendarze księżycowe podają różne dni?

Jeśli porównasz kilka kalendarzy księżycowych, zobaczysz, że ten sam dzień raz jest dniem korzenia, a raz kwiatu. To nie błąd, tylko dwa różne sposoby liczenia, gdzie jest Księżyc:

  • Gwiazdozbiory (ten kalendarz, kalendarze biodynamiczne). Liczy się rzeczywiste położenie Księżyca na tle gwiazd, w granicach gwiazdozbiorów ustalonych przez Międzynarodową Unię Astronomiczną. Gwiazdozbiory mają różną wielkość: Panna zajmuje na ekliptyce aż 44°, a Rak tylko 20°. Wężownik, przez który Księżyc przechodzi między Skorpionem a Strzelcem, liczymy jak w kalendarzach biodynamicznych – jako część Skorpiona.
  • Znaki zodiaku tropikalnego (część kalendarzy „astrologicznych”). To równe odcinki po 30°, liczone od punktu równonocy wiosennej. Przez precesję osi Ziemi przesunęły się względem gwiazd i dziś „znak Barana” leży w większości w gwiazdozbiorze Ryb.

Przesunięcie wynosi od ok. 20° do ok. 38°, czyli 1,5–3 dni ruchu Księżyca. Dlatego w części dni oba systemy dają różne typy. W październiku 2026 dotyczy to 27 dni z 31 (87%):

DzieńGwiazdozbiory (ten kalendarz)Znaki tropikalne
1 października Dzień korzenia Byk Dzień kwiatu Bliźnięta
2 października Dzień korzenia Byk Dzień kwiatu Bliźnięta
3 października Dzień kwiatu Bliźnięta Dzień liścia Rak
4 października Dzień kwiatu Bliźnięta Dzień liścia Rak
5 października Dzień liścia Rak Dzień owocu Lew
7 października Dzień owocu Lew Dzień korzenia Panna
8 października Dzień owocu Lew Dzień korzenia Panna
9 października Dzień korzenia Panna Dzień kwiatu Waga
10 października Dzień korzenia Panna Dzień kwiatu Waga
11 października Dzień korzenia Panna Dzień kwiatu Waga
12 października Dzień kwiatu Waga Dzień liścia Skorpion
13 października Dzień kwiatu Waga Dzień liścia Skorpion
14 października Dzień liścia Skorpion Dzień owocu Strzelec
15 października Dzień liścia Skorpion Dzień owocu Strzelec
17 października Dzień owocu Strzelec Dzień korzenia Koziorożec
18 października Dzień owocu Strzelec Dzień korzenia Koziorożec
19 października Dzień korzenia Koziorożec Dzień kwiatu Wodnik
20 października Dzień korzenia Koziorożec Dzień kwiatu Wodnik
22 października Dzień kwiatu Wodnik Dzień liścia Ryby
24 października Dzień liścia Ryby Dzień owocu Baran
25 października Dzień liścia Ryby Dzień owocu Baran
26 października Dzień owocu Baran Dzień korzenia Byk
27 października Dzień owocu Baran Dzień korzenia Byk
28 października Dzień korzenia Byk Dzień kwiatu Bliźnięta
29 października Dzień korzenia Byk Dzień kwiatu Bliźnięta
30 października Dzień kwiatu Bliźnięta Dzień liścia Rak
31 października Dzień kwiatu Bliźnięta Dzień liścia Rak

Który system wybrać? Najważniejsze, żeby trzymać się jednego. Wybraliśmy gwiazdozbiory, bo tę metodę stosują kalendarze biodynamiczne, na których wzorują się kalendarze siewu w Europie. Uważaj też na kalendarze przepisywane z poprzednich lat: fazy i gwiazdozbiory co roku wypadają w inne dni, więc „kalendarz na zawsze” nie istnieje.

Najczęstsze pytania

Jak korzystać z kalendarza księżycowego ogrodnika?

Najpierw wybierz termin według pory roku i pogody - kalendarz księżycowy nie zastępuje zdrowego rozsądku: pomidorów nie wysadza się przed zimnymi ogrodnikami, nawet w „idealny” dzień. Dopiero w tym oknie wybierz dzień, który pasuje do rośliny: warzywa korzeniowe w dni korzenia, liściowe w dni liścia, kwiaty w dni kwiatu, a warzywa owocowe i owoce w dni owocu. Unikaj dni niekorzystnych (węzły księżycowe, perygeum, zaćmienia) i dnia nowiu. Cięcie, przesadzanie i nawożenie planuj na Księżyc opadający, a zbiór owoców i szczepienie - na wznoszący.

Co oznaczają dni korzenia, liścia, kwiatu i owocu?

To podział dni według gwiazdozbioru, w którym jest Księżyc. Gwiazdozbiory ziemi (Byk, Panna, Koziorożec) dają dni korzenia - dobre dla marchwi, buraków, ziemniaków czy cebuli. Gwiazdozbiory wody (Rak, Skorpion, Ryby) to dni liścia - dla sałaty, kapusty, szpinaku i trawnika. Gwiazdozbiory powietrza (Bliźnięta, Waga, Wodnik) to dni kwiatu - dla kwiatów, cebulek kwiatowych, brokułów i kalafiorów. Gwiazdozbiory ognia (Baran, Lew, Strzelec) to dni owocu - dla pomidorów, ogórków, fasoli, truskawek i drzew owocowych. Księżyc przechodzi przez wszystkie gwiazdozbiory w około 27 dni, więc każdy typ dnia wraca mniej więcej co 9 dni.

Czym różni się Księżyc przybywający od wznoszącego?

To dwa niezależne rytmy. Księżyc przybywający (od nowiu do pełni) i ubywający (od pełni do nowiu) to fazy - zmiana oświetlonej części tarczy w cyklu ok. 29,5 dnia. Księżyc wznoszący i opadający opisuje jego drogę na niebie: przez ok. 13,7 dnia z każdym dniem góruje wyżej (wznoszący), a przez kolejne 13,7 dnia - coraz niżej (opadający). W tradycji ogrodniczej przy Księżycu wznoszącym soki krążą w górnych częściach roślin (zbiór owoców, szczepienie), a przy opadającym - w korzeniach (sadzenie, przesadzanie, cięcie, nawożenie). Oba rytmy mogą się nakładać w dowolnej kombinacji, dlatego podajemy je osobno.

Kiedy nie siać i nie sadzić według kalendarza księżycowego?

W okresach niekorzystnych: wokół węzłów księżycowych (gdy Księżyc przecina ekliptykę - dwa razy w miesiącu), wokół perygeum (gdy Księżyc jest najbliżej Ziemi) i wokół zaćmień. Przyjmujemy 6 godzin przed i po węźle oraz perygeum i 12 godzin wokół zaćmienia, a cały dzień oznaczamy jako niekorzystny, gdy taki okres zajmuje co najmniej 3 godziny między 6:00 a 20:00. Poza tym nie zalecamy siewu i sadzenia w dniu nowiu, a przesadzania i cięcia - w dniu pełni.

Dlaczego różne kalendarze księżycowe podają inne dni?

Bo liczą położenie Księżyca w różnych układach. Nasz kalendarz, jak kalendarze biodynamiczne, korzysta z rzeczywistych gwiazdozbiorów na niebie, które mają różną długość (np. Panna zajmuje ok. 44°, a Skorpion z Wężownikiem ok. 25°). Część kalendarzy używa znaków zodiaku tropikalnego - równych odcinków po 30° liczonych od równonocy wiosennej. Granice znaków są dziś przesunięte względem gwiazdozbiorów o ok. 20-38° (precesja przez ponad 2000 lat), czyli o 1,5-3 dni ruchu Księżyca. Dlatego ten sam dzień w jednym kalendarzu bywa dniem korzenia, a w drugim dniem kwiatu. Różnice na bieżący miesiąc pokazujemy w osobnej tabeli. Trzeba też uważać na kalendarze przepisywane z innych lat: fazy i znaki co roku wypadają w inne dni.

Czy kalendarz księżycowy ma potwierdzenie naukowe?

Nie. Badania nie potwierdziły, by położenie Księżyca w gwiazdozbiorach wpływało na plon w sposób mierzalny. Pogoda, termin względem pory roku, jakość gleby, nasion i pielęgnacja mają znacznie większe znaczenie. Kalendarz księżycowy to tradycja ogrodnicza. Dla wielu osób jest wygodnym sposobem na uporządkowanie prac: przypomina, kiedy siać, kiedy przycinać, a kiedy odpocząć. Same daty astronomiczne (fazy, położenie Księżyca, węzły, perygeum) liczymy natomiast precyzyjnie, z efemeryd NASA.

Co zrobić, gdy najlepszy dzień wypada w deszcz albo przymrozek?

Wybierz kolejny dzień tego samego typu - wraca po ok. 9 dniach - albo dzień oznaczony jako „dobry” zamiast „najlepszy”. Siew w mokrą, zimną glebę albo sadzenie przed przymrozkiem zaszkodzi bardziej niż dzień „nie po kalendarzu”. W tabelach miesięcy dni najlepsze są pogrubione, a dobre podane zwykłym krojem.

W jakim czasie podane są godziny?

W czasie polskim - zimowym (UTC+1) albo letnim (UTC+2), zależnie od daty. Godziny faz, wejścia Księżyca w gwiazdozbiory, węzłów i perygeum liczymy z dokładnością do minuty z efemeryd NASA JPL DE440. Te zjawiska zachodzą w tej samej chwili w całej Polsce, więc kalendarz jest ważny dla każdej miejscowości.

Kiedy siać pomidory według kalendarza księżycowego w 2027 roku?

Pomidory to rośliny owocowe, więc sieje się je i sadzi w dni owocu, najlepiej przy Księżycu przybywającym. W 2027 r. dobre dni to: siew rozsady: 2–3, 12, 20–21, 29–31 marca; 8–9 kwietnia; wysadzanie do gruntu: 15, 23–25 maja; 2, 9–10 czerwca. Rozsadę wysiewa się w marcu i na początku kwietnia, a do gruntu wysadza dopiero po zimnych ogrodnikach (po 15 maja), gdy minie ryzyko przymrozków.

Kiedy sadzić czosnek według kalendarza księżycowego?

Czosnek sadzi się w dni korzenia, najlepiej przy Księżycu opadającym. W 2026 r.: sadzenie czosnku jarego: 15–16, 23–24 marca; 1, 3, 11–12 kwietnia; sadzenie czosnku ozimego: 22–23, 30 września; 2, 9, 11, 19–20, 29 października. Czosnek ozimy sadzi się od końca września do końca października, ok. 4-6 tygodni przed zamarznięciem gleby, a jary - w marcu i na początku kwietnia.

Źródła i metoda

  • Położenie Księżyca (fazy, gwiazdozbiory, deklinacja, węzły, perygeum, zaćmienia) liczymy z efemeryd NASA JPL DE440 otwartą biblioteką astronomiczną Skyfield, z dokładnością do minuty. Godziny przeliczamy na czas polski.
  • Granice gwiazdozbiorów to oficjalne granice Międzynarodowej Unii Astronomicznej wyznaczone na ekliptyce. Wężownik liczymy jako część Skorpiona, jak w kalendarzach biodynamicznych. Do porównania liczymy też znaki zodiaku tropikalnego (po 30° od punktu równonocy).
  • Typ dnia to ten typ, który trwa dłużej w godzinach prac ogrodowych (6:00–20:00). Jeśli w ciągu dnia się zmienia, podajemy godzinę zmiany.
  • Okresy niekorzystne: 6 godzin przed i po węźle księżycowym i perygeum oraz 12 godzin wokół zaćmienia. Dzień jest niekorzystny, gdy taki okres trwa co najmniej 3 godziny między 6:00 a 20:00.
  • Prace i rośliny: reguły łączą typ dnia z tradycji biodynamicznej (Maria Thun) z fazami i kierunkiem Księżyca z polskiej tradycji ogrodniczej. Regułę każdej pracy podajemy w tabeli prac. Terminy siewu i sadzenia odpowiadają warunkom środkowej Polski.

Dane wyliczone: