Kalendarz księżycowy ogrodnika 2026
Kalendarz księżycowy ogrodnika podpowiada, w które dni siać i sadzić warzywa korzeniowe, liściowe, kwiaty i rośliny owocowe, a kiedy przycinać drzewa, nawozić, odchwaszczać i zbierać plony. Każdy dzień 2026 roku ma tu typ dnia (korzeń, liść, kwiat albo owoc), fazę Księżyca, kierunek jego drogi (wznoszący lub opadający) i okresy niekorzystne – z godzinami w czasie polskim, liczonymi z efemeryd NASA. W październiku nów wypada 10 października (17:50), a pełnia 26 października (5:12).
Planujesz już przyszły sezon? Kalendarz księżycowy ogrodnika 2027 jest gotowy – z terminami siewu rozsady na luty i marzec →
Dziś w ogrodzie,
Dzień korzenia
Księżyc w gwiazdozbiorze Panna
- Faza
- Sierp ubywający
- Księżyc
- Ubywający
- Kierunek
- Opadający
Dziś dobry dzień na:
- Siew i sadzenie warzyw korzeniowych
- Zbiór plonów do przechowywania
- Przetwory i kiszonki
- Nawożenie i kompost
- Kopanie i spulchnianie gleby
- Odchwaszczanie
- Koszenie trawnika
- Przesadzanie, pikowanie i wysadzanie rozsady
- Cięcie drzew i krzewów
- Podlewanie
Dziś lepiej odpocząć od siewu i sadzenia – zajmij się planowaniem i porządkami.
W kalendarzach liczonych według znaków zodiaku (tropikalnych) to dzień kwiatu - Księżyc jest w znaku Waga.
Najbliższe dni
- Dzień korzenia11 października
- Dzień kwiatu12 października
- Dzień liścia14 października
- Dzień owocu16 października
Kalendarz księżycowy na październik 2026
| Pn | Wt | Śr | Cz | Pt | So | Nd |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1Korzeń↑! | 2Korzeńod 22:47 ↑ | 3Kwiat↓III kw. | 4Kwiatod 22:06 ↓ | |||
| 5Liść↓ | 6Owocdo 8:40 ↓ | 7Owoc↓! | 8Owocod 23:48 ↓ | 9Korzeń↓ | 10Korzeń↓nów | 11Korzeń↓ |
| 12Kwiatdo 8:50 ↓ | 13Kwiat↓ | 14Liśćdo 5:47 ↓ | 15Liść↓ | 16Owocdo 8:06 ↑ | 17Owoc↑ | 18Owoc↑I kw. |
| 19Korzeńdo 3:44 ↑ | 20Korzeń↑ | 21Kwiatdo 10:31 ↑! | 22Kwiat↑ | 23Liśćdo 7:36 ↑ | 24Liść↑ | 25Liśćod 23:01 ↑ |
| 26Owoc↑pełnia | 27Owocod 15:54 ↑ | 28Korzeń↑! | 29Korzeń↑ | 30Kwiatdo 3:58 ↓ | 31Kwiat↓ |
- Dzień korzenia · Byk, Panna, Koziorożec
- Dzień liścia · Rak, Skorpion, Ryby
- Dzień kwiatu · Bliźnięta, Waga, Wodnik
- Dzień owocu · Baran, Lew, Strzelec
- ↑ Księżyc wznoszący ↓ opadający
- ! dzień niekorzystny (węzeł, perygeum lub zaćmienie)
Kalendarz księżycowy na listopad 2026
| Pn | Wt | Śr | Cz | Pt | So | Nd |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1Liśćdo 2:32 ↓III kw. | ||||||
| 2Liśćod 13:05 ↓ | 3Owoc↓! | 4Owoc↓ | 5Korzeńdo 5:05 ↓ | 6Korzeń↓ | 7Korzeń↓ | 8Korzeńod 15:17 ↓ |
| 9Kwiat↓nów | 10Liśćdo 12:23 ↓ | 11Liść↓ | 12Liśćod 14:37 ↑ | 13Owoc↑ | 14Owoc↑ | 15Korzeńdo 10:29 ↑ |
| 16Korzeń↑ | 17Korzeńod 18:09 ↑I kw.! | 18Kwiat↑ | 19Kwiatod 16:17 ↑ | 20Liść↑ | 21Liść↑ | 22Owocdo 9:36 ↑ |
| 23Owoc↑ | 24Korzeńdo 2:13 ↑pełnia | 25Korzeń↑! | 26Kwiatdo 12:42 ↓ | 27Kwiat↓ | 28Liśćdo 9:40 ↓ | 29Liśćod 19:14 ↓ |
| 30Owoc↓! |
Co i kiedy robić w ogrodzie – najlepsze dni w październiku 2026
Terminy dla 15 prac ogrodowych wyliczone z typu dnia, fazy i kierunku Księżyca. Dni niekorzystne pomijamy. Pogrubione są dni najlepsze, a zwykłym krojem dni dobre. Pod każdą pracą podajemy regułę, z której wynika termin.
| Praca | Dni (najlepsze, dobre) |
|---|---|
| Siew i sadzenie warzyw korzeniowychmarchew, pietruszka, burak, seler, rzodkiewka, cebula, czosnek, ziemniaki | 2, 9, 11, 19–20, 29 październikaDni korzenia; najlepsze przy Księżycu ubywającym |
| Siew i sadzenie warzyw liściowych i ziółsałata, szpinak, kapusta, por, koper, bazylia, trawnik | 5, 14–15, 23–25 październikaDni liścia; najlepsze przy Księżycu przybywającym |
| Siew i sadzenie kwiatówkwiaty jednoroczne, byliny, cebulki kwiatowe, róże, a z warzyw brokuł i kalafior | 3–4, 12–13, 22, 30–31 październikaDni kwiatu; najlepsze przy Księżycu przybywającym |
| Siew i sadzenie roślin owocowychpomidory, ogórki, papryka, fasola, groch, dynia, truskawki, drzewa i krzewy owocowe | 6, 8, 16–18, 26–27 październikaDni owocu; najlepsze przy Księżycu przybywającym |
| Przesadzanie, pikowanie i wysadzanie rozsadywysadzanie rozsady do gruntu, pikowanie siewek, przesadzanie bylin i krzewów | 3–6, 8–9, 11–15, 30–31 październikaKsiężyc opadający (rośliny szybciej się ukorzeniają); nie w nów i pełnię |
| Cięcie drzew i krzewówcięcie drzew owocowych, krzewów, żywopłotów i róż | 3–4, 5, 6, 8, 9–15, 30–31 październikaKsiężyc opadający; najlepsze przy ubywającym w dni owocu i kwiatu; nie w pełnię |
| Szczepienie i pobieranie zrazówokulizacja, szczepienie drzew owocowych, cięcie zrazów | 2, 16–18, 19–20, 22–25, 26–27, 29 październikaKsiężyc wznoszący; najlepsze w dni owocu |
| Zbiór plonów do przechowywaniajabłka, gruszki, ziemniaki, marchew, cebula, dynie | 2, 6, 8–10, 11, 16–20, 26–27, 29 październikaDni owocu (owoce) i korzenia (warzywa korzeniowe); najlepsze przy Księżycu ubywającym |
| Przetwory i kiszonkikiszenie ogórków i kapusty, dżemy, soki, suszenie | 2, 6, 8–10, 11, 16–20, 26–27, 29 październikaDni owocu i korzenia; najlepsze przy Księżycu ubywającym |
| Zbiór ziółmięta, melisa, rumianek, nagietek, lipa | 2, 16–20, 22–25, 26–27, 29 październikaKsiężyc wznoszący; najlepsze w dni kwiatu (kwiaty) i liścia (liście) |
| Nawożenie i kompostrozkładanie kompostu i obornika, gnojówki roślinne, nawozy naturalne | 3–10, 11–15, 30–31 październikaKsiężyc opadający; najlepsze przy ubywającym |
| Kopanie i spulchnianie glebyprzekopywanie, spulchnianie, zakładanie grządek, ściółkowanie | 3–8, 9–11, 12–15, 30–31 październikaKsiężyc opadający; najlepsze w dni korzenia |
| Odchwaszczaniepielenie grządek, usuwanie perzu i mniszka | 1–2, 3–8, 9–10, 26–27, 28–29, 30–31 październikaKsiężyc ubywający; najlepsze w dni korzenia |
| Koszenie trawnikakoszenie, gdy trawa ma wolniej odrastać | 1–2, 3–10, 26–29, 30–31 październikaKsiężyc ubywający; najlepsze, gdy jest też opadający |
| Podlewanieobfite podlewanie grządek i rabat | 1–2, 5, 6–11, 14–15, 16–20, 23–25, 26–29 październikaNajlepsze w dni liścia; nie w dni kwiatu |
Kiedy siać i sadzić? Terminy dla 36 roślin
Najbliższe terminy siewu i sadzenia popularnych warzyw, kwiatów i owoców na kolejne 12 miesięcy. Najpierw podajemy termin według pory roku w Polsce, a w nim dni zgodne z Księżycem. Siew obejmuje także wysiew rozsady w domu. Sadzenie to wysadzanie rozsady, cebul i sadzonek – najlepsze dni wypadają wtedy przy Księżycu opadającym. Wpisz nazwę rośliny, żeby zawęzić listę.
| Roślina | Termin i dni według Księżyca (najlepsze, dobre) |
|---|---|
| MarchewDzień korzenia |
|
| Pietruszka korzeniowaDzień korzenia |
|
| Burak ćwikłowyDzień korzenia |
|
| RzodkiewkaDzień korzenia |
|
| Seler korzeniowyDzień korzenia |
|
| PasternakDzień korzenia |
|
| CebulaDzień korzenia |
|
| CzosnekDzień korzenia |
|
| ZiemniakiDzień korzenia |
|
| SałataDzień liścia |
|
| SzpinakDzień liścia |
|
| Kapusta wczesnaDzień liścia |
|
| Kapusta późnaDzień liścia |
|
| JarmużDzień liścia |
|
| PorDzień liścia |
|
| KoperDzień liścia |
|
| BazyliaDzień liścia |
|
| TrawnikDzień liścia |
|
| BrokułDzień kwiatu |
|
| KalafiorDzień kwiatu |
|
| Kwiaty jednoroczneDzień kwiatu |
|
| Tulipany, narcyzy, krokusyDzień kwiatu |
|
| Mieczyki i dalieDzień kwiatu |
|
| RóżeDzień kwiatu |
|
| Byliny kwitnąceDzień kwiatu |
|
| PomidoryDzień owocu |
|
| PaprykaDzień owocu |
|
| OgórkiDzień owocu |
|
| Cukinia i dyniaDzień owocu |
|
| Fasola szparagowaDzień owocu |
|
| GrochDzień owocu |
|
| BóbDzień owocu |
|
| Kukurydza cukrowaDzień owocu |
|
| TruskawkiDzień owocu |
|
| Drzewa owocoweDzień owocu |
|
| Krzewy owocoweDzień owocu |
|
Brak rośliny o tej nazwie w tabeli.
Prace w ogrodzie w październiku
Październik zamyka sezon: ostatnie zbiory, sadzenie drzew i krzewów oraz przygotowanie ogrodu do zimy.
- Sadź drzewa i krzewy owocowe, róże i żywopłoty - jesienią przyjmują się bardzo dobrze.
- Dokończ sadzenie czosnku ozimego i cebulek kwiatów wiosennych.
- Wykop bulwy dalii, mieczyków i begonii, osusz je i przechowuj w chłodnym miejscu.
- Zbieraj późne jabłka, kapustę, pory i warzywa korzeniowe; kiś kapustę.
- Grab liście, przekop ciężkie gleby na ostrą skibę i rozłóż kompost.
- Pod koniec miesiąca możesz wysiać przedzimowo marchew i pietruszkę.
Kalendarz księżycowy ogrodnika na cały 2026 rok
Każdy miesiąc ma osobną stronę z kalendarzem dzień po dniu, najlepszymi dniami na prace i listą roślin do siewu.
- Styczeń 2026 nów 18 · pełnia 3
- Luty 2026 nów 17 · pełnia 1
- Marzec 2026 nów 19 · pełnia 3
- Kwiecień 2026 nów 17 · pełnia 2
- Maj 2026 nów 16 · pełnia 1, 31
- Czerwiec 2026 nów 15 · pełnia 30
- Lipiec 2026 nów 14 · pełnia 29
- Sierpień 2026 nów 12 · pełnia 28
- Wrzesień 2026 nów 11 · pełnia 26
- Październik 2026 nów 10 · pełnia 26
- Listopad 2026 nów 9 · pełnia 24
- Grudzień 2026 nów 9 · pełnia 24
Kalendarz księżycowy ogrodnika 2025 Kalendarz księżycowy ogrodnika 2027 Kalendarz księżycowy ogrodnika 2028
Jak czytać kalendarz księżycowy ogrodnika
Kalendarz łączy cztery niezależne rytmy Księżyca. Każdy z nich odpowiada na inne pytanie: co siać (typ dnia), kiedy w miesiącu siać rośliny nadziemne, a kiedy korzeniowe (fazy), kiedy sadzić i przycinać (kierunek drogi Księżyca) oraz kiedy odpocząć (dni niekorzystne).
Dni korzenia, liścia, kwiatu i owocu
Typ dnia zależy od gwiazdozbioru zodiakalnego, w którym jest Księżyc. Każdy gwiazdozbiór należy do jednego z czterech żywiołów, a każdy żywioł sprzyja innej części rośliny. Księżyc przechodzi przez wszystkie gwiazdozbiory w około 27,3 dnia, więc ten sam typ dnia wraca mniej więcej co 9 dni i trwa zwykle 2–3 dni.
Dzień korzenia
Żywioł: ziemia · Byk, Panna, Koziorożec
Marchew, pietruszka, burak, seler, rzodkiewka, cebula, czosnek, ziemniaki.
Dzień liścia
Żywioł: woda · Rak, Skorpion, Ryby
Sałata, szpinak, kapusta, por, koper, natka, trawnik, zioła liściowe.
Dzień kwiatu
Żywioł: powietrze · Bliźnięta, Waga, Wodnik
Kwiaty jednoroczne i byliny, cebulki kwiatowe, róże, brokuł, kalafior, zioła zbierane w kwiecie.
Dzień owocu
Żywioł: ogień · Baran, Lew, Strzelec
Pomidory, ogórki, papryka, fasola, groch, dynia, cukinia, truskawki, drzewa i krzewy owocowe.
Ten podział pochodzi z rolnictwa biodynamicznego i badań Marii Thun. Więcej o metodzie, jej historii i zasadach znajdziesz w kalendarzu biodynamicznym.
Księżyc przybywający i ubywający
Od nowiu do pełni oświetlona część tarczy rośnie – to Księżyc przybywający. Według tradycji ogrodniczej soki pną się wtedy ku górze, więc to dobry czas na siew i sadzenie roślin, z których zbieramy części nadziemne: liście, kwiaty i owoce. Od pełni do nowiu Księżyc jest ubywający. Ten czas sprzyja warzywom korzeniowym, cięciu, odchwaszczaniu, nawożeniu i zbiorom do przechowywania. Pełny cykl faz (miesiąc synodyczny) trwa średnio 29,5 dnia. W dniu nowiu tradycja zaleca przerwę w siewie, a w dniu pełni – w cięciu i przesadzaniu.
Księżyc wznoszący i opadający
To inny rytm niż fazy. Przez około 13,7 dnia Księżyc z dnia na dzień góruje coraz wyżej nad horyzontem (rośnie jego deklinacja) – jest wznoszący. Przez kolejne 13,7 dnia góruje coraz niżej – jest opadający. W kalendarzach biodynamicznych okres wznoszący odpowiada wędrówce Księżyca od Strzelca do Bliźniąt i nazywa się go „czasem zbiorów”: dobrze wtedy zbierać owoce i zioła oraz pobierać zrazy do szczepienia. Okres opadający to „czas sadzenia”: rośliny szybciej się ukorzeniają, więc wtedy przesadza się rozsadę, sadzi drzewa, przycina, nawozi i pracuje w glebie.
Dni niekorzystne: węzły, perygeum i zaćmienia
Dwa razy w miesiącu Księżyc przecina ekliptykę, czyli pozorną drogę Słońca. Te punkty to węzły księżycowe. Raz w miesiącu Księżyc jest najbliżej Ziemi – w perygeum. W tradycji kalendarzy siewnych to okresy zakłóceń: nasiona gorzej kiełkują, a rośliny częściej chorują. Przyjmujemy 6 godzin przed i po węźle oraz perygeum i 12 godzin wokół zaćmienia. Gdy taki okres zajmuje co najmniej 3 godziny między 6:00 a 20:00, cały dzień oznaczamy jako niekorzystny i nie polecamy wtedy siewu, sadzenia ani zbiorów. Krótsze okresy podajemy z godzinami w tabeli dnia.
Czy kalendarz księżycowy działa?
Uczciwie: badania naukowe nie potwierdziły, że położenie Księżyca w gwiazdozbiorach wpływa na plon w sposób mierzalny. Zdecydowanie ważniejsze są pogoda, temperatura gleby, termin względem pory roku, jakość nasion i pielęgnacja. Kalendarz księżycowy to tradycja przekazywana przez pokolenia ogrodników, a dla wielu osób także praktyczny plan prac. Jeśli z niego korzystasz, wybieraj dzień księżycowy w obrębie właściwego terminu agrotechnicznego, a nie zamiast niego. Same daty astronomiczne w tym kalendarzu – fazy, gwiazdozbiory, węzły i perygeum – są dokładne co do minuty.
Dlaczego kalendarze księżycowe podają różne dni?
Jeśli porównasz kilka kalendarzy księżycowych, zobaczysz, że ten sam dzień raz jest dniem korzenia, a raz kwiatu. To nie błąd, tylko dwa różne sposoby liczenia, gdzie jest Księżyc:
- Gwiazdozbiory (ten kalendarz, kalendarze biodynamiczne). Liczy się rzeczywiste położenie Księżyca na tle gwiazd, w granicach gwiazdozbiorów ustalonych przez Międzynarodową Unię Astronomiczną. Gwiazdozbiory mają różną wielkość: Panna zajmuje na ekliptyce aż 44°, a Rak tylko 20°. Wężownik, przez który Księżyc przechodzi między Skorpionem a Strzelcem, liczymy jak w kalendarzach biodynamicznych – jako część Skorpiona.
- Znaki zodiaku tropikalnego (część kalendarzy „astrologicznych”). To równe odcinki po 30°, liczone od punktu równonocy wiosennej. Przez precesję osi Ziemi przesunęły się względem gwiazd i dziś „znak Barana” leży w większości w gwiazdozbiorze Ryb.
Przesunięcie wynosi od ok. 20° do ok. 38°, czyli 1,5–3 dni ruchu Księżyca. Dlatego w części dni oba systemy dają różne typy. W październiku 2026 dotyczy to 27 dni z 31 (87%):
| Dzień | Gwiazdozbiory (ten kalendarz) | Znaki tropikalne |
|---|---|---|
| 1 października | Dzień korzenia Byk | Dzień kwiatu Bliźnięta |
| 2 października | Dzień korzenia Byk | Dzień kwiatu Bliźnięta |
| 3 października | Dzień kwiatu Bliźnięta | Dzień liścia Rak |
| 4 października | Dzień kwiatu Bliźnięta | Dzień liścia Rak |
| 5 października | Dzień liścia Rak | Dzień owocu Lew |
| 7 października | Dzień owocu Lew | Dzień korzenia Panna |
| 8 października | Dzień owocu Lew | Dzień korzenia Panna |
| 9 października | Dzień korzenia Panna | Dzień kwiatu Waga |
| 10 października | Dzień korzenia Panna | Dzień kwiatu Waga |
| 11 października | Dzień korzenia Panna | Dzień kwiatu Waga |
| 12 października | Dzień kwiatu Waga | Dzień liścia Skorpion |
| 13 października | Dzień kwiatu Waga | Dzień liścia Skorpion |
| 14 października | Dzień liścia Skorpion | Dzień owocu Strzelec |
| 15 października | Dzień liścia Skorpion | Dzień owocu Strzelec |
| 17 października | Dzień owocu Strzelec | Dzień korzenia Koziorożec |
| 18 października | Dzień owocu Strzelec | Dzień korzenia Koziorożec |
| 19 października | Dzień korzenia Koziorożec | Dzień kwiatu Wodnik |
| 20 października | Dzień korzenia Koziorożec | Dzień kwiatu Wodnik |
| 22 października | Dzień kwiatu Wodnik | Dzień liścia Ryby |
| 24 października | Dzień liścia Ryby | Dzień owocu Baran |
| 25 października | Dzień liścia Ryby | Dzień owocu Baran |
| 26 października | Dzień owocu Baran | Dzień korzenia Byk |
| 27 października | Dzień owocu Baran | Dzień korzenia Byk |
| 28 października | Dzień korzenia Byk | Dzień kwiatu Bliźnięta |
| 29 października | Dzień korzenia Byk | Dzień kwiatu Bliźnięta |
| 30 października | Dzień kwiatu Bliźnięta | Dzień liścia Rak |
| 31 października | Dzień kwiatu Bliźnięta | Dzień liścia Rak |
Który system wybrać? Najważniejsze, żeby trzymać się jednego. Wybraliśmy gwiazdozbiory, bo tę metodę stosują kalendarze biodynamiczne, na których wzorują się kalendarze siewu w Europie. Uważaj też na kalendarze przepisywane z poprzednich lat: fazy i gwiazdozbiory co roku wypadają w inne dni, więc „kalendarz na zawsze” nie istnieje.
Najczęstsze pytania
Jak korzystać z kalendarza księżycowego ogrodnika?
Najpierw wybierz termin według pory roku i pogody - kalendarz księżycowy nie zastępuje zdrowego rozsądku: pomidorów nie wysadza się przed zimnymi ogrodnikami, nawet w „idealny” dzień. Dopiero w tym oknie wybierz dzień, który pasuje do rośliny: warzywa korzeniowe w dni korzenia, liściowe w dni liścia, kwiaty w dni kwiatu, a warzywa owocowe i owoce w dni owocu. Unikaj dni niekorzystnych (węzły księżycowe, perygeum, zaćmienia) i dnia nowiu. Cięcie, przesadzanie i nawożenie planuj na Księżyc opadający, a zbiór owoców i szczepienie - na wznoszący.
Co oznaczają dni korzenia, liścia, kwiatu i owocu?
To podział dni według gwiazdozbioru, w którym jest Księżyc. Gwiazdozbiory ziemi (Byk, Panna, Koziorożec) dają dni korzenia - dobre dla marchwi, buraków, ziemniaków czy cebuli. Gwiazdozbiory wody (Rak, Skorpion, Ryby) to dni liścia - dla sałaty, kapusty, szpinaku i trawnika. Gwiazdozbiory powietrza (Bliźnięta, Waga, Wodnik) to dni kwiatu - dla kwiatów, cebulek kwiatowych, brokułów i kalafiorów. Gwiazdozbiory ognia (Baran, Lew, Strzelec) to dni owocu - dla pomidorów, ogórków, fasoli, truskawek i drzew owocowych. Księżyc przechodzi przez wszystkie gwiazdozbiory w około 27 dni, więc każdy typ dnia wraca mniej więcej co 9 dni.
Czym różni się Księżyc przybywający od wznoszącego?
To dwa niezależne rytmy. Księżyc przybywający (od nowiu do pełni) i ubywający (od pełni do nowiu) to fazy - zmiana oświetlonej części tarczy w cyklu ok. 29,5 dnia. Księżyc wznoszący i opadający opisuje jego drogę na niebie: przez ok. 13,7 dnia z każdym dniem góruje wyżej (wznoszący), a przez kolejne 13,7 dnia - coraz niżej (opadający). W tradycji ogrodniczej przy Księżycu wznoszącym soki krążą w górnych częściach roślin (zbiór owoców, szczepienie), a przy opadającym - w korzeniach (sadzenie, przesadzanie, cięcie, nawożenie). Oba rytmy mogą się nakładać w dowolnej kombinacji, dlatego podajemy je osobno.
Kiedy nie siać i nie sadzić według kalendarza księżycowego?
W okresach niekorzystnych: wokół węzłów księżycowych (gdy Księżyc przecina ekliptykę - dwa razy w miesiącu), wokół perygeum (gdy Księżyc jest najbliżej Ziemi) i wokół zaćmień. Przyjmujemy 6 godzin przed i po węźle oraz perygeum i 12 godzin wokół zaćmienia, a cały dzień oznaczamy jako niekorzystny, gdy taki okres zajmuje co najmniej 3 godziny między 6:00 a 20:00. Poza tym nie zalecamy siewu i sadzenia w dniu nowiu, a przesadzania i cięcia - w dniu pełni.
Dlaczego różne kalendarze księżycowe podają inne dni?
Bo liczą położenie Księżyca w różnych układach. Nasz kalendarz, jak kalendarze biodynamiczne, korzysta z rzeczywistych gwiazdozbiorów na niebie, które mają różną długość (np. Panna zajmuje ok. 44°, a Skorpion z Wężownikiem ok. 25°). Część kalendarzy używa znaków zodiaku tropikalnego - równych odcinków po 30° liczonych od równonocy wiosennej. Granice znaków są dziś przesunięte względem gwiazdozbiorów o ok. 20-38° (precesja przez ponad 2000 lat), czyli o 1,5-3 dni ruchu Księżyca. Dlatego ten sam dzień w jednym kalendarzu bywa dniem korzenia, a w drugim dniem kwiatu. Różnice na bieżący miesiąc pokazujemy w osobnej tabeli. Trzeba też uważać na kalendarze przepisywane z innych lat: fazy i znaki co roku wypadają w inne dni.
Czy kalendarz księżycowy ma potwierdzenie naukowe?
Nie. Badania nie potwierdziły, by położenie Księżyca w gwiazdozbiorach wpływało na plon w sposób mierzalny. Pogoda, termin względem pory roku, jakość gleby, nasion i pielęgnacja mają znacznie większe znaczenie. Kalendarz księżycowy to tradycja ogrodnicza. Dla wielu osób jest wygodnym sposobem na uporządkowanie prac: przypomina, kiedy siać, kiedy przycinać, a kiedy odpocząć. Same daty astronomiczne (fazy, położenie Księżyca, węzły, perygeum) liczymy natomiast precyzyjnie, z efemeryd NASA.
Co zrobić, gdy najlepszy dzień wypada w deszcz albo przymrozek?
Wybierz kolejny dzień tego samego typu - wraca po ok. 9 dniach - albo dzień oznaczony jako „dobry” zamiast „najlepszy”. Siew w mokrą, zimną glebę albo sadzenie przed przymrozkiem zaszkodzi bardziej niż dzień „nie po kalendarzu”. W tabelach miesięcy dni najlepsze są pogrubione, a dobre podane zwykłym krojem.
W jakim czasie podane są godziny?
W czasie polskim - zimowym (UTC+1) albo letnim (UTC+2), zależnie od daty. Godziny faz, wejścia Księżyca w gwiazdozbiory, węzłów i perygeum liczymy z dokładnością do minuty z efemeryd NASA JPL DE440. Te zjawiska zachodzą w tej samej chwili w całej Polsce, więc kalendarz jest ważny dla każdej miejscowości.
Kiedy siać pomidory według kalendarza księżycowego w 2027 roku?
Pomidory to rośliny owocowe, więc sieje się je i sadzi w dni owocu, najlepiej przy Księżycu przybywającym. W 2027 r. dobre dni to: siew rozsady: 2–3, 12, 20–21, 29–31 marca; 8–9 kwietnia; wysadzanie do gruntu: 15, 23–25 maja; 2, 9–10 czerwca. Rozsadę wysiewa się w marcu i na początku kwietnia, a do gruntu wysadza dopiero po zimnych ogrodnikach (po 15 maja), gdy minie ryzyko przymrozków.
Kiedy sadzić czosnek według kalendarza księżycowego?
Czosnek sadzi się w dni korzenia, najlepiej przy Księżycu opadającym. W 2026 r.: sadzenie czosnku jarego: 15–16, 23–24 marca; 1, 3, 11–12 kwietnia; sadzenie czosnku ozimego: 22–23, 30 września; 2, 9, 11, 19–20, 29 października. Czosnek ozimy sadzi się od końca września do końca października, ok. 4-6 tygodni przed zamarznięciem gleby, a jary - w marcu i na początku kwietnia.
Źródła i metoda
- Położenie Księżyca (fazy, gwiazdozbiory, deklinacja, węzły, perygeum, zaćmienia) liczymy z efemeryd NASA JPL DE440 otwartą biblioteką astronomiczną Skyfield, z dokładnością do minuty. Godziny przeliczamy na czas polski.
- Granice gwiazdozbiorów to oficjalne granice Międzynarodowej Unii Astronomicznej wyznaczone na ekliptyce. Wężownik liczymy jako część Skorpiona, jak w kalendarzach biodynamicznych. Do porównania liczymy też znaki zodiaku tropikalnego (po 30° od punktu równonocy).
- Typ dnia to ten typ, który trwa dłużej w godzinach prac ogrodowych (6:00–20:00). Jeśli w ciągu dnia się zmienia, podajemy godzinę zmiany.
- Okresy niekorzystne: 6 godzin przed i po węźle księżycowym i perygeum oraz 12 godzin wokół zaćmienia. Dzień jest niekorzystny, gdy taki okres trwa co najmniej 3 godziny między 6:00 a 20:00.
- Prace i rośliny: reguły łączą typ dnia z tradycji biodynamicznej (Maria Thun) z fazami i kierunkiem Księżyca z polskiej tradycji ogrodniczej. Regułę każdej pracy podajemy w tabeli prac. Terminy siewu i sadzenia odpowiadają warunkom środkowej Polski.
Dane wyliczone: