Kalendarz oprysków drzew owocowych 2026 – kiedy pryskać jabłonie, śliwy i wiśnie?
Kalendarz oprysków podpowiada, kiedy chronić drzewa i krzewy owocowe przed chorobami i szkodnikami: od oprysku olejowego na nabrzmiewające pąki w marcu, przez ochronę przed parchem i przerwę w kwitnieniu, po jesienny oprysk miedziowy po opadnięciu liści. Terminy podajemy według faz rozwoju roślin, bo to one decydują o zabiegu, a nie data w kalendarzu. Wybierz województwo, a karta poniżej pokaże, co pryskać teraz.
Co teraz pryskać?
początek listopada · środek Polski
Listopad: oprysk po opadnięciu liści
-
Jabłoń
Opadanie liści choroby
Środek miedziowy przeciw rakowi drzew i chorobom kory, gdy opadnie większość liści. Opadłe liście z parchem zgrab albo rozdrobnij. Sadownicy opryskują je też roztworem mocznika, który przyspiesza ich rozkład.
Następny zabieg: nabrzmiewanie i pękanie pąków, od około 10 marca
-
Grusza
Opadanie liści choroby
Środek miedziowy przeciw rakowi i zarazie ogniowej. Liście z parchem i rdzą zgrab i usuń z ogrodu.
Następny zabieg: nabrzmiewanie pąków, od około 1 marca
-
Śliwa
Opadanie liści choroby
Środek miedziowy przeciw rakowi bakteryjnemu i dziurkowatości, gdy opadnie większość liści.
Następny zabieg: nabrzmiewanie pąków, od około 1 marca
-
Wiśnia
Opadanie liści choroby
Środek miedziowy przeciw rakowi bakteryjnemu. Liście z drobną plamistością zgrab, bo zimuje w nich grzyb.
Następny zabieg: nabrzmiewanie i pękanie pąków, od około 10 marca
-
Czereśnia
Opadanie liści choroby
Środek miedziowy przeciw rakowi bakteryjnemu: blizny po opadłych liściach to dla bakterii otwarta droga do pędu.
Następny zabieg: nabrzmiewanie i pękanie pąków, od około 10 marca
-
Brzoskwinia
Opadanie liści choroby
Pierwszy zabieg przeciw kędzierzawości (zarodniki zimują na pędach i pąkach), a przy okazji ochrona przed rakiem i dziurkowatością liści.
Następny zabieg: przed pękaniem pąków, od około 15 lutego
-
Malina letnia
Jesień bez oprysku
Bez oprysków. Usuń chore pędy i opadłe liście, a pędy zwiąż, żeby nie łamał ich śnieg.
Następny zabieg: pękanie pąków, od około 20 marca
-
Malina jesienna
Po zbiorze bez oprysku
Zetnij wszystkie pędy przy ziemi i wynieś je z ogrodu.
Następny zabieg: wzrost pędów, od około 15 kwietnia
-
Borówka amerykańska
Po zbiorze choroby
W wilgotną jesień środek miedziowy przeciw zamieraniu pędów, zanim liście opadną. Jesienne zakażenia widać dopiero wiosną.
Następny zabieg: pękanie pąków, od około 20 marca
-
Porzeczka i agrest
Jesień bez oprysku
Bez oprysków. Zgrab i usuń opadłe liście, bo zimuje w nich opadzina.
Następny zabieg: pękanie pąków, wydłużanie gron, od około 20 marca
-
Winorośl
Po opadnięciu liści bez oprysku
Bez oprysków. Zgrab liście z mączniakiem i usuń resztki gron.
Następny zabieg: pękanie pąków (wełnisty pąk), od około 10 kwietnia
-
Róże
Przed zimą bez oprysku
Bez oprysków. Usuń opadłe liście z plamami i usyp kopczyki.
Następny zabieg: cięcie wiosenne, od około 1 kwietnia
Terminy dla typowego roku. Wczesna lub późna wiosna przesuwa je nawet o dwa tygodnie, więc przed zabiegiem sprawdź fazę rozwoju na swoim drzewie. Środek wybierz według etykiety: musi wymieniać daną roślinę i agrofaga.
Bez oprysków. Wycinaj pędy z rakiem i białym nalotem mączniaka, zrywaj zaschnięte owoce (mumie) i sprawdź bielenie pni.
Oprysk olejowy na zimujące jaja mszyc i przędziorka owocowca oraz na miseczniki, w pogodny dzień bez przymrozków, najpóźniej w fazie mysiego ucha. W tym czasie także środek miedziowy przeciw rakowi drzew, jeśli na pniu i gałęziach są zrakowacenia.
Początek ochrony przed parchem: zarodniki wysiewają się po deszczu, dlatego zabieg robi się przed zapowiadanymi opadami. Jeśli na pąkach widać kwieciaka jabłkowca, strząśnij chrząszcze rano na płachtę.
Parch i mączniak jabłoni, a ze szkodników mszyce i gąsienice zwójek. To ostatni termin na środki owadobójcze przed kwitnieniem.
Bez środków owadobójczych, bo kwitnącą jabłoń odwiedzają pszczoły. W deszczową pogodę parch nadal zakaża liście, więc dopuszczalny jest tylko fungicyd bezpieczny dla pszczół, wieczorem po ich oblocie. Białe tablice lepowe pokażą, ile jest owocnicy jabłkowej.
Owocnica jabłkowa (larwy drążą zawiązki), mszyce, a z chorób parch i mączniak. Zabieg na owocnicę wykonuje się zaraz po opadnięciu płatków.
Owocówka jabłkóweczka, pierwsze pokolenie: termin wyznacza pułapka feromonowa, zwykle około połowy czerwca. W deszczowe tygodnie parch, w upały przędziorki. Pod koniec czerwca załóż na pnie opaski z tektury falistej, w których schowają się gąsienice owocówki.
Drugie pokolenie owocówki (od końca lipca), a u odmian zimowych ochrona przed chorobami przechowalniczymi. Ostatni zabieg zaplanuj tak, żeby przed zbiorem minął okres karencji z etykiety.
Bez oprysków. Zbieraj opadłe i robaczywe jabłka, zdejmij i zniszcz opaski z gąsienicami owocówki.
Środek miedziowy przeciw rakowi drzew i chorobom kory, gdy opadnie większość liści. Opadłe liście z parchem zgrab albo rozdrobnij. Sadownicy opryskują je też roztworem mocznika, który przyspiesza ich rozkład.
Bez oprysków. Pobiel pnie przed mrozami, osłoń je przed zającami i usuń mumie owoców z gałęzi.
Bez oprysków. Wycinaj pędy z zarazą ogniową i rakiem z zapasem zdrowego drewna. Jeśli grusze chorują na rdzę, sprawdź, czy w pobliżu nie rośnie jałowiec sabiński: na nim zimuje ten grzyb.
Miodówka gruszowa składa jaja już w ciepłe dni marca, a oprysk olejowy jej to utrudnia. Środek miedziowy przeciw rakowi i bakteriom zarazy ogniowej.
Parch gruszy (zabieg przed deszczem), larwy miodówki i mszyce na rozwijających się pąkach.
Bez środków owadobójczych. W ciepłe i wilgotne dni kwiaty zakaża zaraza ogniowa: kwiatostany i pędy, które nagle brunatnieją i zasychają, wycinaj od razu. W deszcz parch, tylko fungicydem bezpiecznym dla pszczół.
Parch, mszyce i drugie pokolenie miodówki (spadź i czarny nalot na liściach).
Parch w deszczowe tygodnie, kolejne pokolenia miodówki, owocówka jabłkóweczka. Pomarańczowe plamy na liściach to rdza gruszy.
Pilnuj karencji przed zbiorem. Zbieraj gnijące owoce, bo zimuje w nich brunatna zgnilizna.
Środek miedziowy przeciw rakowi i zarazie ogniowej. Liście z parchem i rdzą zgrab i usuń z ogrodu.
Bez oprysków. Pobiel pnie i usuń mumie owoców.
Bez oprysków. Usuń z drzewa zaschnięte owoce (mumie), bo zimuje w nich brunatna zgnilizna. Czarne zgrubienia na pędach (czarna guzowatość) wytnij.
Środek miedziowy przeciw rakowi bakteryjnemu i dziurkowatości liści. Oprysk olejowy na jaja mszyc i przędziorków oraz na miseczniki na korze.
Torbiel śliwy: grzyb, przez który owoce wyrastają puste i spłaszczone („pustaki”). Zabieg przed kwitnieniem, gdy pąki są już białe. Ten sam termin chroni też przed brunatną zgnilizną.
Bez środków owadobójczych. W deszcz kwiaty zakaża brunatna zgnilizna i wtedy przyda się fungicyd bezpieczny dla pszczół, wieczorem.
Owocnica żółtoroga i owocnica czarna: larwy wygryzają zawiązki, które potem opadają. Zabieg tuż po opadnięciu płatków. W tym samym czasie mszyce na młodych pędach.
Owocówka śliwkóweczka, pierwsze pokolenie: robaczywe zawiązki opadają w czerwcu. Termin wyznacza pułapka feromonowa. W deszczowe tygodnie dziurkowatość liści i rdza.
Drugie pokolenie owocówki śliwkóweczki daje robaczywe węgierki. Motyle latają w lipcu i sierpniu, a zabieg robi się według pułapki i z zachowaniem karencji. Gnijące owoce usuwaj od razu.
Bez oprysków. Zbieraj owoce z brunatną zgnilizną i robaczywe spady.
Środek miedziowy przeciw rakowi bakteryjnemu i dziurkowatości, gdy opadnie większość liści.
Bez oprysków. Usuń mumie owoców i pobiel pnie.
Bez oprysków. Wytnij zaschnięte pędy z liśćmi i kwiatami z zeszłego roku, bo to ślad brunatnej zgnilizny. Tnij do zdrowego drewna i zrywaj mumie.
Środek miedziowy przeciw rakowi bakteryjnemu. Oprysk olejowy na jaja mszycy wiśniowej.
Mszyce na rozwijających się liściach. Przed kwitnieniem to ostatni termin na środki owadobójcze.
Najważniejszy zabieg w roku: brunatna zgnilizna zakaża kwiaty, a potem zasychają całe pędy, zwłaszcza u ‘Łutówki’. Fungicyd na początku i w pełni kwitnienia, środkiem bezpiecznym dla pszczół, wieczorem.
Drobna plamistość liści: pierwszy zabieg po kwitnieniu, potem co 10–14 dni w deszczową pogodę. Mszyca wiśniowa zwija liście na wierzchołkach pędów.
Drobna plamistość i brunatna zgnilizna owoców. Późne odmiany atakują nasionnica trześniówka i muszka plamoskrzydła. Ostatni zabieg z zachowaniem karencji.
Zabieg na drobną plamistość po zbiorze chroni liście przed opadnięciem już w sierpniu. Od nich zależy przezimowanie drzewa i plon w kolejnym roku.
Środek miedziowy przeciw rakowi bakteryjnemu. Liście z drobną plamistością zgrab, bo zimuje w nich grzyb.
Bez oprysków.
Bez oprysków. Usuń mumie i zaschnięte pędy. Czereśni nie tnie się zimą, bo rany źle się goją i łatwo wnika w nie rak bakteryjny.
Środek miedziowy przeciw rakowi bakteryjnemu. Oprysk olejowy na jaja mszycy czereśniowej.
Czarna mszyca czereśniowa na rozwijających się liściach. Przed kwitnieniem to ostatni termin na środki owadobójcze.
Bez środków owadobójczych. W deszczową pogodę brunatna zgnilizna zakaża kwiaty i wtedy przyda się fungicyd bezpieczny dla pszczół, wieczorem.
Mszyca czereśniowa (zwija liście) i drobna plamistość liści.
Nasionnica trześniówka: muchówki zaczynają lot, gdy owoce zmieniają barwę z zielonej na słomkowożółtą, a jego początek pokażą żółte tablice lepowe. Zabieg tylko środkiem dopuszczonym dla czereśni i z karencją krótszą niż czas do zbioru.
Brunatna zgnilizna owoców pękających po deszczu, a w późnych odmianach muszka plamoskrzydła. Zbieraj na bieżąco i usuwaj zepsute owoce.
Drobna plamistość liści: zabieg po zbiorze. To dobry moment na cięcie czereśni, bo latem rany szybko się goją.
Środek miedziowy przeciw rakowi bakteryjnemu: blizny po opadłych liściach to dla bakterii otwarta droga do pędu.
Bez oprysków.
Bez oprysków. Obserwuj pąki: w ciepłą zimę nabrzmiewają już w lutym i wtedy trzeba zdążyć z zabiegiem na kędzierzawość.
Kędzierzawość liści brzoskwini: zabieg musi trafić przed pękaniem pąków, zanim pokażą się liście. Na skędzierzawione liście oprysk już nie pomoże. Wykonaj go w dzień bez mrozu, na suche drzewo.
Na zabieg przeciw kędzierzawości jest już za późno. Przygotuj agrowłókninę na przymrozki, bo brzoskwinia kwitnie bardzo wcześnie.
Bez środków owadobójczych. W deszcz brunatna zgnilizna zakaża kwiaty. Przy zapowiedzi przymrozku okryj drzewko agrowłókniną.
Mszyce na młodych pędach, mączniak i dziurkowatość liści. Skędzierzawione liście zrywaj i usuwaj.
Brunatna zgnilizna i mączniak owoców, mszyce. Przerzedź zawiązki, żeby owoce się nie stykały, bo wtedy mniej gniją.
Pilnuj karencji. Zbieraj i usuwaj gnijące owoce.
Pierwszy zabieg przeciw kędzierzawości (zarodniki zimują na pędach i pąkach), a przy okazji ochrona przed rakiem i dziurkowatością liści.
Bez oprysków.
Bez oprysków. Wytnij słabe pędy i te z fioletowymi lub brunatnymi plamami (zamieranie pędów). Na każdy metr rzędu zostaw kilka najsilniejszych.
Choroby pędów (zamieranie, rak, szara pleśń na pędach): środek miedziowy, jeśli etykieta przewiduje malinę. Przędziorki na spodzie młodych liści.
Kistnik malinowiec (jego larwy to „robaki” w malinach) i kwieciak malinowiec niszczący pąki: zabieg, gdy pąki są zwarte, przed otwarciem kwiatów. Młode pędy chroń przed zamieraniem.
Szara pleśń zakaża kwiaty, a gniją potem owoce. W deszczową pogodę fungicyd na początku i w pełni kwitnienia, bezpieczny dla pszczół. Bez środków owadobójczych.
Zbieraj co 2–3 dni. Zabieg tylko wtedy, gdy karencja jest krótsza niż czas do zbioru. Przejrzałe i zepsute owoce usuwaj, bo zwabiają muszkę plamoskrzydłą.
Wytnij przy ziemi pędy, które owocowały. Młode pędy, które dadzą plon za rok, chroń w wilgotne lato przed zamieraniem i plamistością.
Bez oprysków. Usuń chore pędy i opadłe liście, a pędy zwiąż, żeby nie łamał ich śnieg.
Bez oprysków. Jeśli pędy nie zostały ścięte jesienią, zetnij je przy ziemi przed ruszeniem wegetacji.
Mszyce na młodych pędach (przenoszą wirusy) i przędziorki. W mokrą wiosnę choroby pędów.
Kistnik malinowiec: zabieg przed otwarciem kwiatów, gdy pąki są zwarte.
Bez środków owadobójczych. W deszcz szara pleśń, tylko fungicydem bezpiecznym dla pszczół.
Muszka plamoskrzydła: larwy w dojrzewających owocach, najliczniej od sierpnia do października. Zbieraj co 2 dni, usuwaj zepsute owoce i powieś pułapki z octem jabłkowym, które pokażą, kiedy się pojawia. Zabieg tylko środkiem dopuszczonym dla maliny i z krótką karencją.
Zetnij wszystkie pędy przy ziemi i wynieś je z ogrodu.
Bez oprysków.
Bez oprysków. Wytnij pędy z brunatnymi, zapadniętymi plamami i zasychające wierzchołki, bo to objawy zamierania pędów.
Zamieranie pędów i rak: środek miedziowy na pękające pąki. Od tej fazy zaczyna się też ochrona przed mumifikacją owoców, której zarodniki uwalniają się z zeszłorocznych mumii w ściółce.
Mszyce i gąsienice zwójek na pąkach, mumifikacja owoców.
Szara pleśń i antraknoza zakażają kwiaty. Tylko fungicydy bezpieczne dla pszczół, wieczorem: borówkę zapylają pszczoły i trzmiele.
Antraknoza (miękkie owoce z pomarańczowymi zarodnikami przy zbiorze) i szara pleśń: zabieg po kwitnieniu w deszczową pogodę.
Muszka plamoskrzydła w późnych odmianach: zbieraj często i usuwaj przejrzałe jagody. Pilnuj karencji, bo borówkę zbiera się przez kilka tygodni.
W wilgotną jesień środek miedziowy przeciw zamieraniu pędów, zanim liście opadną. Jesienne zakażenia widać dopiero wiosną.
Bez oprysków. Zgrab spod krzewów i usuń zmumifikowane owoce.
Bez oprysków. Zrywaj nabrzmiałe, kuliste pąki, bo siedzi w nich wielkopąkowiec porzeczkowy. Wycinaj końce pędów z brunatnym nalotem mączniaka (agrest).
Wielkopąkowiec porzeczkowy opuszcza pąki i przechodzi na nowe. To jedyny moment, gdy da się go zwalczać. Mszyce na rozwijających się liściach.
Amerykański mączniak agrestu: pierwszy zabieg tuż przed kwitnieniem. Wielkopąkowiec i mszyce.
Bez środków owadobójczych.
Mączniak co 10–14 dni, opadzina liści porzeczki i rdza w deszczową pogodę, mszyce i pryszczarki na wierzchołkach pędów.
Pilnuj karencji przed zbiorem.
Opadzina liści: zabieg po zbiorze, żeby krzewy nie zrzuciły liści już w sierpniu.
Bez oprysków. Zgrab i usuń opadłe liście, bo zimuje w nich opadzina.
Bez oprysków. Cięcie zimowe na przełomie lutego i marca, zanim ruszą soki. Usuń mumie gron.
Szpeciele (filcowatość liści, akarioza) i przędziorki: środek siarkowy albo olejowy, gdy pąki są w fazie wełnistego pąka.
Mączniak prawdziwy: siarka od 3–5 liści. Mączniak rzekomy po raz pierwszy wtedy, gdy pędy mają około 10 cm, jest powyżej 10°C i spadnie co najmniej 10 mm deszczu (zasada 3 × 10).
Najbardziej wrażliwa faza na oba mączniaki. Bez środków owadobójczych.
Mączniaki co 10–14 dni, zależnie od pogody. Szara pleśń przed zwarciem gron, póki jagody się nie stykają.
Szara pleśń: ostatni zabieg na początku mięknięcia jagód, z zachowaniem karencji. Przed osami i ptakami chronią siatki i woreczki.
Bez oprysków.
Bez oprysków. Zgrab liście z mączniakiem i usuń resztki gron.
Bez oprysków. Zostaw kopczyki z ziemi do końca mrozów.
Róże tnie się, gdy kwitnie forsycja. Po cięciu zabieg na zimujące formy czarnej plamistości i rdzy, środkiem dopuszczonym do róż. Pierwsze mszyce na pąkach liściowych.
Czarna plamistość i mączniak: zabiegi co 10–14 dni w wilgotną pogodę, najlepiej zanim pojawią się plamy. Mszyce na pąkach kwiatowych są najliczniejsze w maju i czerwcu.
Przędziorki w upały (żółte plamki i pajęczynka pod liśćmi), rdza i czarna plamistość. Środki owadobójcze wieczorem i nie na otwarte kwiaty, które odwiedzają pszczoły.
Ostatnie zabiegi na czarną plamistość. Porażone liście zbieraj na bieżąco.
Bez oprysków. Usuń opadłe liście z plamami i usyp kopczyki.
Kalendarz oprysków drzew owocowych – tabela
Tabela pokazuje, przeciw czemu chroni się drzewa w kolejnych fazach rozwoju. Miesiące są orientacyjne dla środkowej Polski. Na południowym zachodzie fazy przychodzą kilka dni wcześniej, a na północnym wschodzie i w górach nawet dwa tygodnie później.
| Faza rozwoju | Jabłoń | Grusza | Śliwa | Wiśnia, czereśnia | Brzoskwinia |
|---|---|---|---|---|---|
| Spoczynek zimowy XII–II | Bez oprysków (poza brzoskwinią pod koniec lutego). Cięcie, usuwanie mumii i pędów z rakiem, bielenie pni. | ||||
| Nabrzmiewanie i pękanie pąków III | olej: jaja mszyc, przędziorków; miedź: rak drzew | olej: miodówka gruszowa; miedź: rak, zaraza ogniowa | olej: mszyce, miseczniki; miedź: rak bakteryjny, dziurkowatość | olej: mszyce; miedź: rak bakteryjny | kędzierzawość liści – ostatni skuteczny termin |
| Zielony pąk, mysie ucho III–IV | parch (przed deszczem), kwieciak | parch, miodówka, mszyce | torbiel śliwy (do białego pąka) | mszyce | za późno na kędzierzawość; osłona przed przymrozkiem |
| Różowy lub biały pąk IV | parch, mączniak, mszyce, zwójki – ostatnie owadobójcze | parch, mszyce – ostatnie owadobójcze | torbiel śliwy, brunatna zgnilizna | mszyce – ostatnie owadobójcze | kwitnie (patrz niżej) |
| Kwitnienie IV–V | parch w deszcz | zaraza ogniowa – wycinanie, parch | brunatna zgnilizna w deszcz | brunatna zgnilizna – najważniejszy zabieg roku | brunatna zgnilizna w deszcz |
| Bez środków owadobójczych. Tylko fungicydy bezpieczne dla pszczół, wieczorem. | |||||
| Opadanie płatków V | owocnica jabłkowa, parch, mączniak, mszyce | miodówka, parch, mszyce | owocnica żółtoroga i czarna, mszyce | drobna plamistość liści, mszyce | mszyce, mączniak, dziurkowatość |
| Wzrost zawiązków VI–VII | owocówka jabłkóweczka (I pokolenie, wg pułapek), parch, przędziorki | miodówka, parch, rdza gruszy | owocówka śliwkóweczka (I pokolenie) | nasionnica trześniówka (czereśnia), drobna plamistość | brunatna zgnilizna, mszyce |
| Dojrzewanie i zbiór VII–IX | owocówka (II pokolenie), choroby przechowalnicze | zbieranie gnijących owoców | owocówka śliwkóweczka (II pokolenie) – robaczywe węgierki | po zbiorze: drobna plamistość liści | brunatna zgnilizna owoców |
| Każdy zabieg z zachowaniem karencji podanej w etykiecie. | |||||
| Opadanie liści X–XI | miedź: rak drzew; liście z parchem zgrabić | miedź: rak, zaraza ogniowa; liście zgrabić | miedź: rak bakteryjny, dziurkowatość | miedź: rak bakteryjny; liście zgrabić | kędzierzawość – pierwszy zabieg, miedź |
Jak czytać tabelę? „Olej” to oprysk olejowy (preparaty na bazie oleju parafinowego lub rzepakowego), a „miedź” to środek miedziowy. W pozostałych polach podajemy, przed jaką chorobą lub jakim szkodnikiem chroni zabieg. Konkretny środek dobierz w sklepie ogrodniczym albo w wyszukiwarce Ministerstwa Rolnictwa, a dawkę i liczbę zabiegów odczytaj z etykiety.
Opryski w ogrodzie przez cały rok
Oś pokazuje typowe okna zabiegów dla wszystkich 12 roślin, z podziałem na początek, połowę i koniec każdego miesiąca. Puste pola to czas bez oprysków. Kliknij nazwę rośliny, żeby przejść do jej kalendarza.
| Roślina | styI | lutII | marIII | kwiIV | majV | czeVI | lipVII | sieVIII | wrzIX | paźX | lisXI | gruXII | ||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Drzewa owocowe | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Jabłoń | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Grusza | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Śliwa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wiśnia | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Czereśnia | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Brzoskwinia | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Krzewy i winorośl | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Malina letnia | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Malina jesienna | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Borówka amerykańska | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Porzeczka i agrest | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Winorośl | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Róże | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Róże | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- choroby
- szkodniki
- choroby i szkodniki
- kwitnienie: bez środków owadobójczych
- obecna dekada
Kalendarz oprysków roślin w ogrodzie
Daty dotyczą środkowej Polski i typowego roku. Bieżący okres jest wyróżniony.
Kalendarz oprysków drzew owocowych
Drzewa ziarnkowe (jabłoń, grusza) najbardziej zagraża parch, a pestkowe (śliwa, wiśnia, czereśnia, brzoskwinia) brunatna zgnilizna i rak bakteryjny. Najwięcej zabiegów przypada od pękania pąków do końca maja.
Kalendarz oprysków jabłoni
Najważniejsza choroba jabłoni to parch: zarodniki z zeszłorocznych liści zakażają drzewo od zielonego pąka do czerwca. Ze szkodników najwięcej szkód robi owocówka jabłkóweczka, której gąsienice drążą owoce.
-
1 stycznia – 9 marca
Spoczynek zimowy bez oprysku
Bez oprysków. Wycinaj pędy z rakiem i białym nalotem mączniaka, zrywaj zaschnięte owoce (mumie) i sprawdź bielenie pni.
-
10 marca – 5 kwietnia
Nabrzmiewanie i pękanie pąków chorobyszkodniki
Oprysk olejowy na zimujące jaja mszyc i przędziorka owocowca oraz na miseczniki, w pogodny dzień bez przymrozków, najpóźniej w fazie mysiego ucha. W tym czasie także środek miedziowy przeciw rakowi drzew, jeśli na pniu i gałęziach są zrakowacenia.
-
1 kwietnia – 25 kwietnia
Zielony pąk, mysie ucho chorobyszkodniki
Początek ochrony przed parchem: zarodniki wysiewają się po deszczu, dlatego zabieg robi się przed zapowiadanymi opadami. Jeśli na pąkach widać kwieciaka jabłkowca, strząśnij chrząszcze rano na płachtę.
-
20 kwietnia – 2 maja
Różowy pąk chorobyszkodniki
Parch i mączniak jabłoni, a ze szkodników mszyce i gąsienice zwójek. To ostatni termin na środki owadobójcze przed kwitnieniem.
-
28 kwietnia – 15 maja
Kwitnienie chorobykwitnienie: bez owadobójczych
Bez środków owadobójczych, bo kwitnącą jabłoń odwiedzają pszczoły. W deszczową pogodę parch nadal zakaża liście, więc dopuszczalny jest tylko fungicyd bezpieczny dla pszczół, wieczorem po ich oblocie. Białe tablice lepowe pokażą, ile jest owocnicy jabłkowej.
-
12 maja – 31 maja
Opadanie płatków chorobyszkodniki
Owocnica jabłkowa (larwy drążą zawiązki), mszyce, a z chorób parch i mączniak. Zabieg na owocnicę wykonuje się zaraz po opadnięciu płatków.
-
1 czerwca – 15 lipca
Wzrost zawiązków chorobyszkodniki
Owocówka jabłkóweczka, pierwsze pokolenie: termin wyznacza pułapka feromonowa, zwykle około połowy czerwca. W deszczowe tygodnie parch, w upały przędziorki. Pod koniec czerwca załóż na pnie opaski z tektury falistej, w których schowają się gąsienice owocówki.
-
16 lipca – 31 sierpnia
Dojrzewanie owoców chorobyszkodniki
Drugie pokolenie owocówki (od końca lipca), a u odmian zimowych ochrona przed chorobami przechowalniczymi. Ostatni zabieg zaplanuj tak, żeby przed zbiorem minął okres karencji z etykiety.
-
1 września – 15 października
Zbiór bez oprysku
Bez oprysków. Zbieraj opadłe i robaczywe jabłka, zdejmij i zniszcz opaski z gąsienicami owocówki.
-
16 października – 30 listopada
Opadanie liści choroby
Środek miedziowy przeciw rakowi drzew i chorobom kory, gdy opadnie większość liści. Opadłe liście z parchem zgrab albo rozdrobnij. Sadownicy opryskują je też roztworem mocznika, który przyspiesza ich rozkład.
-
1 grudnia – 31 grudnia
Spoczynek zimowy bez oprysku
Bez oprysków. Pobiel pnie przed mrozami, osłoń je przed zającami i usuń mumie owoców z gałęzi.
Kalendarz oprysków gruszy
Grusza kwitnie przed jabłonią, więc wszystkie wiosenne zabiegi wypadają kilka dni wcześniej. Jej typowe problemy to parch gruszy, miodówka gruszowa (lepka spadź i czarny nalot na liściach) oraz rdza gruszy.
-
1 stycznia – 28 lutego
Spoczynek bez oprysku
Bez oprysków. Wycinaj pędy z zarazą ogniową i rakiem z zapasem zdrowego drewna. Jeśli grusze chorują na rdzę, sprawdź, czy w pobliżu nie rośnie jałowiec sabiński: na nim zimuje ten grzyb.
-
1 marca – 31 marca
Nabrzmiewanie pąków chorobyszkodniki
Miodówka gruszowa składa jaja już w ciepłe dni marca, a oprysk olejowy jej to utrudnia. Środek miedziowy przeciw rakowi i bakteriom zarazy ogniowej.
-
1 kwietnia – 15 kwietnia
Zielony i biały pąk chorobyszkodniki
Parch gruszy (zabieg przed deszczem), larwy miodówki i mszyce na rozwijających się pąkach.
-
15 kwietnia – 1 maja
Kwitnienie chorobykwitnienie: bez owadobójczych
Bez środków owadobójczych. W ciepłe i wilgotne dni kwiaty zakaża zaraza ogniowa: kwiatostany i pędy, które nagle brunatnieją i zasychają, wycinaj od razu. W deszcz parch, tylko fungicydem bezpiecznym dla pszczół.
-
1 maja – 31 maja
Po kwitnieniu chorobyszkodniki
Parch, mszyce i drugie pokolenie miodówki (spadź i czarny nalot na liściach).
-
1 czerwca – 31 lipca
Wzrost owoców chorobyszkodniki
Parch w deszczowe tygodnie, kolejne pokolenia miodówki, owocówka jabłkóweczka. Pomarańczowe plamy na liściach to rdza gruszy.
-
1 sierpnia – 30 września
Dojrzewanie i zbiór bez oprysku
Pilnuj karencji przed zbiorem. Zbieraj gnijące owoce, bo zimuje w nich brunatna zgnilizna.
-
1 października – 30 listopada
Opadanie liści choroby
Środek miedziowy przeciw rakowi i zarazie ogniowej. Liście z parchem i rdzą zgrab i usuń z ogrodu.
-
1 grudnia – 31 grudnia
Spoczynek bez oprysku
Bez oprysków. Pobiel pnie i usuń mumie owoców.
Kalendarz oprysków śliwy
Robaczywe śliwki to głównie sprawka owocówki śliwkóweczki. Jej drugie pokolenie, latające w lipcu i sierpniu, niszczy późne odmiany, takie jak węgierki. Z chorób śliwie szkodzą brunatna zgnilizna, torbiel śliwy i rak bakteryjny.
-
1 stycznia – 28 lutego
Spoczynek bez oprysku
Bez oprysków. Usuń z drzewa zaschnięte owoce (mumie), bo zimuje w nich brunatna zgnilizna. Czarne zgrubienia na pędach (czarna guzowatość) wytnij.
-
1 marca – 5 kwietnia
Nabrzmiewanie pąków chorobyszkodniki
Środek miedziowy przeciw rakowi bakteryjnemu i dziurkowatości liści. Oprysk olejowy na jaja mszyc i przędziorków oraz na miseczniki na korze.
-
5 kwietnia – 22 kwietnia
Biały pąk choroby
Torbiel śliwy: grzyb, przez który owoce wyrastają puste i spłaszczone („pustaki”). Zabieg przed kwitnieniem, gdy pąki są już białe. Ten sam termin chroni też przed brunatną zgnilizną.
-
20 kwietnia – 5 maja
Kwitnienie chorobykwitnienie: bez owadobójczych
Bez środków owadobójczych. W deszcz kwiaty zakaża brunatna zgnilizna i wtedy przyda się fungicyd bezpieczny dla pszczół, wieczorem.
-
5 maja – 25 maja
Opadanie płatków chorobyszkodniki
Owocnica żółtoroga i owocnica czarna: larwy wygryzają zawiązki, które potem opadają. Zabieg tuż po opadnięciu płatków. W tym samym czasie mszyce na młodych pędach.
-
25 maja – 30 czerwca
Zawiązki chorobyszkodniki
Owocówka śliwkóweczka, pierwsze pokolenie: robaczywe zawiązki opadają w czerwcu. Termin wyznacza pułapka feromonowa. W deszczowe tygodnie dziurkowatość liści i rdza.
-
1 lipca – 31 sierpnia
Dojrzewanie szkodniki
Drugie pokolenie owocówki śliwkóweczki daje robaczywe węgierki. Motyle latają w lipcu i sierpniu, a zabieg robi się według pułapki i z zachowaniem karencji. Gnijące owoce usuwaj od razu.
-
1 września – 15 października
Zbiór bez oprysku
Bez oprysków. Zbieraj owoce z brunatną zgnilizną i robaczywe spady.
-
16 października – 30 listopada
Opadanie liści choroby
Środek miedziowy przeciw rakowi bakteryjnemu i dziurkowatości, gdy opadnie większość liści.
-
1 grudnia – 31 grudnia
Spoczynek bez oprysku
Bez oprysków. Usuń mumie owoców i pobiel pnie.
Kalendarz oprysków wiśni
Dla wiśni najważniejsze są dwa zabiegi: w kwitnieniu przeciw brunatnej zgniliźnie, od której zasychają całe pędy, i po zbiorze przeciw drobnej plamistości liści.
-
1 stycznia – 9 marca
Spoczynek bez oprysku
Bez oprysków. Wytnij zaschnięte pędy z liśćmi i kwiatami z zeszłego roku, bo to ślad brunatnej zgnilizny. Tnij do zdrowego drewna i zrywaj mumie.
-
10 marca – 10 kwietnia
Nabrzmiewanie i pękanie pąków chorobyszkodniki
Środek miedziowy przeciw rakowi bakteryjnemu. Oprysk olejowy na jaja mszycy wiśniowej.
-
10 kwietnia – 25 kwietnia
Biały pąk szkodniki
Mszyce na rozwijających się liściach. Przed kwitnieniem to ostatni termin na środki owadobójcze.
-
25 kwietnia – 10 maja
Kwitnienie chorobykwitnienie: bez owadobójczych
Najważniejszy zabieg w roku: brunatna zgnilizna zakaża kwiaty, a potem zasychają całe pędy, zwłaszcza u ‘Łutówki’. Fungicyd na początku i w pełni kwitnienia, środkiem bezpiecznym dla pszczół, wieczorem.
-
10 maja – 15 czerwca
Po kwitnieniu chorobyszkodniki
Drobna plamistość liści: pierwszy zabieg po kwitnieniu, potem co 10–14 dni w deszczową pogodę. Mszyca wiśniowa zwija liście na wierzchołkach pędów.
-
15 czerwca – 20 lipca
Dojrzewanie i zbiór chorobyszkodniki
Drobna plamistość i brunatna zgnilizna owoców. Późne odmiany atakują nasionnica trześniówka i muszka plamoskrzydła. Ostatni zabieg z zachowaniem karencji.
-
21 lipca – 15 września
Po zbiorze choroby
Zabieg na drobną plamistość po zbiorze chroni liście przed opadnięciem już w sierpniu. Od nich zależy przezimowanie drzewa i plon w kolejnym roku.
-
16 października – 30 listopada
Opadanie liści choroby
Środek miedziowy przeciw rakowi bakteryjnemu. Liście z drobną plamistością zgrab, bo zimuje w nich grzyb.
-
1 grudnia – 31 grudnia
Spoczynek bez oprysku
Bez oprysków.
Kalendarz oprysków czereśni
Robaczywe czereśnie to larwy nasionnicy trześniówki. Zabieg ma sens tylko w krótkim oknie, gdy owoce zmieniają barwę z zielonej na słomkowożółtą. Czereśnia częściej niż inne drzewa choruje też na raka bakteryjnego.
-
1 stycznia – 9 marca
Spoczynek bez oprysku
Bez oprysków. Usuń mumie i zaschnięte pędy. Czereśni nie tnie się zimą, bo rany źle się goją i łatwo wnika w nie rak bakteryjny.
-
10 marca – 5 kwietnia
Nabrzmiewanie i pękanie pąków chorobyszkodniki
Środek miedziowy przeciw rakowi bakteryjnemu. Oprysk olejowy na jaja mszycy czereśniowej.
-
5 kwietnia – 20 kwietnia
Biały pąk szkodniki
Czarna mszyca czereśniowa na rozwijających się liściach. Przed kwitnieniem to ostatni termin na środki owadobójcze.
-
20 kwietnia – 5 maja
Kwitnienie chorobykwitnienie: bez owadobójczych
Bez środków owadobójczych. W deszczową pogodę brunatna zgnilizna zakaża kwiaty i wtedy przyda się fungicyd bezpieczny dla pszczół, wieczorem.
-
5 maja – 25 maja
Po kwitnieniu chorobyszkodniki
Mszyca czereśniowa (zwija liście) i drobna plamistość liści.
-
25 maja – 20 czerwca
Zmiana barwy owoców szkodniki
Nasionnica trześniówka: muchówki zaczynają lot, gdy owoce zmieniają barwę z zielonej na słomkowożółtą, a jego początek pokażą żółte tablice lepowe. Zabieg tylko środkiem dopuszczonym dla czereśni i z karencją krótszą niż czas do zbioru.
-
10 czerwca – 15 lipca
Dojrzewanie i zbiór chorobyszkodniki
Brunatna zgnilizna owoców pękających po deszczu, a w późnych odmianach muszka plamoskrzydła. Zbieraj na bieżąco i usuwaj zepsute owoce.
-
16 lipca – 15 września
Po zbiorze choroby
Drobna plamistość liści: zabieg po zbiorze. To dobry moment na cięcie czereśni, bo latem rany szybko się goją.
-
16 października – 30 listopada
Opadanie liści choroby
Środek miedziowy przeciw rakowi bakteryjnemu: blizny po opadłych liściach to dla bakterii otwarta droga do pędu.
-
1 grudnia – 31 grudnia
Spoczynek bez oprysku
Bez oprysków.
Kalendarz oprysków brzoskwini
Brzoskwinię i nektarynę trzeba opryskać przeciw kędzierzawości liści, zanim pękną pąki. Później żaden zabieg już nie pomoże. Morela choruje mniej, ale terminy wiosennych zabiegów ma podobne.
-
1 stycznia – 14 lutego
Spoczynek bez oprysku
Bez oprysków. Obserwuj pąki: w ciepłą zimę nabrzmiewają już w lutym i wtedy trzeba zdążyć z zabiegiem na kędzierzawość.
-
15 lutego – 25 marca
Przed pękaniem pąków choroby
Kędzierzawość liści brzoskwini: zabieg musi trafić przed pękaniem pąków, zanim pokażą się liście. Na skędzierzawione liście oprysk już nie pomoże. Wykonaj go w dzień bez mrozu, na suche drzewo.
-
26 marca – 5 kwietnia
Pękanie pąków bez oprysku
Na zabieg przeciw kędzierzawości jest już za późno. Przygotuj agrowłókninę na przymrozki, bo brzoskwinia kwitnie bardzo wcześnie.
-
5 kwietnia – 25 kwietnia
Kwitnienie chorobykwitnienie: bez owadobójczych
Bez środków owadobójczych. W deszcz brunatna zgnilizna zakaża kwiaty. Przy zapowiedzi przymrozku okryj drzewko agrowłókniną.
-
25 kwietnia – 31 maja
Po kwitnieniu chorobyszkodniki
Mszyce na młodych pędach, mączniak i dziurkowatość liści. Skędzierzawione liście zrywaj i usuwaj.
-
1 czerwca – 31 lipca
Wzrost owoców chorobyszkodniki
Brunatna zgnilizna i mączniak owoców, mszyce. Przerzedź zawiązki, żeby owoce się nie stykały, bo wtedy mniej gniją.
-
1 sierpnia – 15 września
Dojrzewanie i zbiór bez oprysku
Pilnuj karencji. Zbieraj i usuwaj gnijące owoce.
-
20 października – 30 listopada
Opadanie liści choroby
Pierwszy zabieg przeciw kędzierzawości (zarodniki zimują na pędach i pąkach), a przy okazji ochrona przed rakiem i dziurkowatością liści.
-
1 grudnia – 31 grudnia
Spoczynek bez oprysku
Bez oprysków.
Kalendarz oprysków krzewów owocowych i winorośli
Krzewy owocują wcześniej niż drzewa i zbiera się je przez kilka tygodni, dlatego przy nich szczególnie ważna jest karencja: czas od zabiegu do zbioru.
Kalendarz oprysków malin letnich
Malina letnia owocuje w czerwcu i lipcu na pędach z zeszłego roku. Pędy żyją dwa sezony, więc łatwo gromadzą się na nich choroby. Dlatego wiosną i po zbiorze tak ważne są zabiegi przeciw zamieraniu pędów.
-
1 stycznia – 19 marca
Spoczynek bez oprysku
Bez oprysków. Wytnij słabe pędy i te z fioletowymi lub brunatnymi plamami (zamieranie pędów). Na każdy metr rzędu zostaw kilka najsilniejszych.
-
20 marca – 20 kwietnia
Pękanie pąków chorobyszkodniki
Choroby pędów (zamieranie, rak, szara pleśń na pędach): środek miedziowy, jeśli etykieta przewiduje malinę. Przędziorki na spodzie młodych liści.
-
20 kwietnia – 20 maja
Pąki kwiatowe chorobyszkodniki
Kistnik malinowiec (jego larwy to „robaki” w malinach) i kwieciak malinowiec niszczący pąki: zabieg, gdy pąki są zwarte, przed otwarciem kwiatów. Młode pędy chroń przed zamieraniem.
-
20 maja – 10 czerwca
Kwitnienie chorobykwitnienie: bez owadobójczych
Szara pleśń zakaża kwiaty, a gniją potem owoce. W deszczową pogodę fungicyd na początku i w pełni kwitnienia, bezpieczny dla pszczół. Bez środków owadobójczych.
-
11 czerwca – 31 lipca
Owocowanie bez oprysku
Zbieraj co 2–3 dni. Zabieg tylko wtedy, gdy karencja jest krótsza niż czas do zbioru. Przejrzałe i zepsute owoce usuwaj, bo zwabiają muszkę plamoskrzydłą.
-
1 sierpnia – 15 września
Po zbiorze choroby
Wytnij przy ziemi pędy, które owocowały. Młode pędy, które dadzą plon za rok, chroń w wilgotne lato przed zamieraniem i plamistością.
-
1 października – 31 grudnia
Jesień bez oprysku
Bez oprysków. Usuń chore pędy i opadłe liście, a pędy zwiąż, żeby nie łamał ich śnieg.
Kalendarz oprysków malin jesiennych
Malina jesienna (np. ‘Polka’, ‘Polana’) owocuje od sierpnia na pędach tegorocznych. Po zbiorze wszystkie pędy ścina się przy ziemi, a razem z nimi znika większość chorób. Dlatego wymaga mniej oprysków niż letnia, ale jej największym wrogiem jest muszka plamoskrzydła.
-
1 stycznia – 31 marca
Spoczynek bez oprysku
Bez oprysków. Jeśli pędy nie zostały ścięte jesienią, zetnij je przy ziemi przed ruszeniem wegetacji.
-
15 kwietnia – 14 czerwca
Wzrost pędów chorobyszkodniki
Mszyce na młodych pędach (przenoszą wirusy) i przędziorki. W mokrą wiosnę choroby pędów.
-
15 czerwca – 15 lipca
Pąki kwiatowe szkodniki
Kistnik malinowiec: zabieg przed otwarciem kwiatów, gdy pąki są zwarte.
-
10 lipca – 10 sierpnia
Kwitnienie chorobykwitnienie: bez owadobójczych
Bez środków owadobójczych. W deszcz szara pleśń, tylko fungicydem bezpiecznym dla pszczół.
-
1 sierpnia – 15 października
Owocowanie szkodniki
Muszka plamoskrzydła: larwy w dojrzewających owocach, najliczniej od sierpnia do października. Zbieraj co 2 dni, usuwaj zepsute owoce i powieś pułapki z octem jabłkowym, które pokażą, kiedy się pojawia. Zabieg tylko środkiem dopuszczonym dla maliny i z krótką karencją.
-
16 października – 30 listopada
Po zbiorze bez oprysku
Zetnij wszystkie pędy przy ziemi i wynieś je z ogrodu.
-
1 grudnia – 31 grudnia
Spoczynek bez oprysku
Bez oprysków.
Kalendarz oprysków borówki amerykańskiej
Borówce amerykańskiej najbardziej szkodzi zamieranie pędów, a owocom szara pleśń, antraknoza i mumifikacja. Zbiór trwa kilka tygodni, więc przy każdym zabiegu w lecie trzeba patrzeć na karencję.
-
1 stycznia – 19 marca
Spoczynek bez oprysku
Bez oprysków. Wytnij pędy z brunatnymi, zapadniętymi plamami i zasychające wierzchołki, bo to objawy zamierania pędów.
-
20 marca – 20 kwietnia
Pękanie pąków choroby
Zamieranie pędów i rak: środek miedziowy na pękające pąki. Od tej fazy zaczyna się też ochrona przed mumifikacją owoców, której zarodniki uwalniają się z zeszłorocznych mumii w ściółce.
-
20 kwietnia – 5 maja
Przed kwitnieniem chorobyszkodniki
Mszyce i gąsienice zwójek na pąkach, mumifikacja owoców.
-
5 maja – 31 maja
Kwitnienie chorobykwitnienie: bez owadobójczych
Szara pleśń i antraknoza zakażają kwiaty. Tylko fungicydy bezpieczne dla pszczół, wieczorem: borówkę zapylają pszczoły i trzmiele.
-
1 czerwca – 30 czerwca
Zawiązki choroby
Antraknoza (miękkie owoce z pomarańczowymi zarodnikami przy zbiorze) i szara pleśń: zabieg po kwitnieniu w deszczową pogodę.
-
1 lipca – 31 sierpnia
Zbiór szkodniki
Muszka plamoskrzydła w późnych odmianach: zbieraj często i usuwaj przejrzałe jagody. Pilnuj karencji, bo borówkę zbiera się przez kilka tygodni.
-
1 września – 15 listopada
Po zbiorze choroby
W wilgotną jesień środek miedziowy przeciw zamieraniu pędów, zanim liście opadną. Jesienne zakażenia widać dopiero wiosną.
-
16 listopada – 31 grudnia
Spoczynek bez oprysku
Bez oprysków. Zgrab spod krzewów i usuń zmumifikowane owoce.
Kalendarz oprysków porzeczki i agrestu
Porzeczkom szkodzą wielkopąkowiec (nabrzmiałe, kuliste pąki) i opadzina liści, a agrestowi amerykański mączniak agrestu. Wielkopąkowca da się zwalczać tylko wtedy, gdy przechodzi do nowych pąków.
-
1 stycznia – 19 marca
Spoczynek bez oprysku
Bez oprysków. Zrywaj nabrzmiałe, kuliste pąki, bo siedzi w nich wielkopąkowiec porzeczkowy. Wycinaj końce pędów z brunatnym nalotem mączniaka (agrest).
-
20 marca – 15 kwietnia
Pękanie pąków, wydłużanie gron szkodniki
Wielkopąkowiec porzeczkowy opuszcza pąki i przechodzi na nowe. To jedyny moment, gdy da się go zwalczać. Mszyce na rozwijających się liściach.
-
10 kwietnia – 25 kwietnia
Przed kwitnieniem chorobyszkodniki
Amerykański mączniak agrestu: pierwszy zabieg tuż przed kwitnieniem. Wielkopąkowiec i mszyce.
-
25 kwietnia – 10 maja
Kwitnienie kwitnienie: bez owadobójczych
Bez środków owadobójczych.
-
11 maja – 30 czerwca
Po kwitnieniu chorobyszkodniki
Mączniak co 10–14 dni, opadzina liści porzeczki i rdza w deszczową pogodę, mszyce i pryszczarki na wierzchołkach pędów.
-
1 lipca – 10 sierpnia
Zbiór bez oprysku
Pilnuj karencji przed zbiorem.
-
11 sierpnia – 30 września
Po zbiorze choroby
Opadzina liści: zabieg po zbiorze, żeby krzewy nie zrzuciły liści już w sierpniu.
-
1 października – 31 grudnia
Jesień bez oprysku
Bez oprysków. Zgrab i usuń opadłe liście, bo zimuje w nich opadzina.
Kalendarz oprysków winorośli
Winorośl chroni się przede wszystkim przed dwoma mączniakami: prawdziwym (szary, mączysty nalot) i rzekomym (żółte plamy na liściach i biały nalot pod spodem). Najbardziej wrażliwe są kwitnienie i zawiązywanie gron.
-
1 stycznia – 31 marca
Spoczynek bez oprysku
Bez oprysków. Cięcie zimowe na przełomie lutego i marca, zanim ruszą soki. Usuń mumie gron.
-
10 kwietnia – 10 maja
Pękanie pąków (wełnisty pąk) szkodniki
Szpeciele (filcowatość liści, akarioza) i przędziorki: środek siarkowy albo olejowy, gdy pąki są w fazie wełnistego pąka.
-
11 maja – 5 czerwca
Wzrost pędów choroby
Mączniak prawdziwy: siarka od 3–5 liści. Mączniak rzekomy po raz pierwszy wtedy, gdy pędy mają około 10 cm, jest powyżej 10°C i spadnie co najmniej 10 mm deszczu (zasada 3 × 10).
-
5 czerwca – 30 czerwca
Kwitnienie chorobykwitnienie: bez owadobójczych
Najbardziej wrażliwa faza na oba mączniaki. Bez środków owadobójczych.
-
25 czerwca – 31 lipca
Zawiązywanie i zwieranie gron choroby
Mączniaki co 10–14 dni, zależnie od pogody. Szara pleśń przed zwarciem gron, póki jagody się nie stykają.
-
1 sierpnia – 15 września
Dojrzewanie (mięknięcie jagód) choroby
Szara pleśń: ostatni zabieg na początku mięknięcia jagód, z zachowaniem karencji. Przed osami i ptakami chronią siatki i woreczki.
-
16 września – 31 października
Zbiór bez oprysku
Bez oprysków.
-
1 listopada – 31 grudnia
Po opadnięciu liści bez oprysku
Bez oprysków. Zgrab liście z mączniakiem i usuń resztki gron.
Kalendarz oprysków róż
Róże pryska się głównie przeciw chorobom liści. Środek wolno zastosować tylko wtedy, gdy etykieta wymienia róże albo rośliny ozdobne.
Kalendarz oprysków róż
Róże najczęściej chorują na czarną plamistość liści, mączniaka i rdzę. Choroby łatwiej uprzedzić niż leczyć, dlatego zabiegi zaczyna się zaraz po wiosennym cięciu.
-
1 stycznia – 31 marca
Zimowanie bez oprysku
Bez oprysków. Zostaw kopczyki z ziemi do końca mrozów.
-
1 kwietnia – 30 kwietnia
Cięcie wiosenne chorobyszkodniki
Róże tnie się, gdy kwitnie forsycja. Po cięciu zabieg na zimujące formy czarnej plamistości i rdzy, środkiem dopuszczonym do róż. Pierwsze mszyce na pąkach liściowych.
-
1 maja – 15 czerwca
Rozwój liści i pąków chorobyszkodniki
Czarna plamistość i mączniak: zabiegi co 10–14 dni w wilgotną pogodę, najlepiej zanim pojawią się plamy. Mszyce na pąkach kwiatowych są najliczniejsze w maju i czerwcu.
-
16 czerwca – 31 sierpnia
Kwitnienie chorobyszkodniki
Przędziorki w upały (żółte plamki i pajęczynka pod liśćmi), rdza i czarna plamistość. Środki owadobójcze wieczorem i nie na otwarte kwiaty, które odwiedzają pszczoły.
-
1 września – 15 października
Koniec sezonu choroby
Ostatnie zabiegi na czarną plamistość. Porażone liście zbieraj na bieżąco.
-
16 października – 31 grudnia
Przed zimą bez oprysku
Bez oprysków. Usuń opadłe liście z plamami i usyp kopczyki.
Opryski miesiąc po miesiącu
Co pryskać w styczniu?
W styczniu w ogrodzie się nie pryska. To czas na przegląd drzew: zaschnięte owoce na gałęziach, pędy z rakiem, gniazda zimujących szkodników. Sprawdź też opryskiwacz i zapas środków. Przeterminowanych nie używaj.
W tym miesiącu żadna z roślin w kalendarzu nie wymaga oprysku.
Co pryskać w lutym?
Pod koniec lutego, w ciepły dzień, gdy pąki zaczynają nabrzmiewać, opryskuje się brzoskwinie i nektaryny przeciw kędzierzawości liści. Reszta drzew śpi, a luty to dobry moment na cięcie zimowe jabłoni i grusz.
- Brzoskwinia: przed pękaniem pąków
Co pryskać w marcu?
Marzec otwiera sezon. Na nabrzmiewające pąki stosuje się oprysk olejowy przeciw zimującym jajom szkodników i środki miedziowe przeciw rakowi. Grusze pryska się na miodówkę, a brzoskwinie trzeba zdążyć opryskać przed pękaniem pąków.
- Jabłoń: nabrzmiewanie i pękanie pąków
- Grusza: nabrzmiewanie pąków
- Śliwa: nabrzmiewanie pąków
- Wiśnia: nabrzmiewanie i pękanie pąków
- Czereśnia: nabrzmiewanie i pękanie pąków
- Brzoskwinia: przed pękaniem pąków
- Malina letnia: pękanie pąków
- Borówka amerykańska: pękanie pąków
- Porzeczka i agrest: pękanie pąków, wydłużanie gron
Co pryskać w kwietniu?
W kwietniu jest najwięcej zabiegów. Na jabłoniach i gruszach zaczyna się ochrona przed parchem, śliwy chroni się przed torbielą w fazie białego pąka, a krzewy przed chorobami pędów. Gdy zakwitną brzoskwinie, grusze i czereśnie, nie wolno używać środków owadobójczych.
- Jabłoń: nabrzmiewanie i pękanie pąków, zielony pąk, mysie ucho, różowy pąk, kwitnienie
- Grusza: zielony i biały pąk, kwitnienie
- Śliwa: nabrzmiewanie pąków, biały pąk, kwitnienie
- Wiśnia: nabrzmiewanie i pękanie pąków, biały pąk, kwitnienie
- Czereśnia: nabrzmiewanie i pękanie pąków, biały pąk, kwitnienie
- Brzoskwinia: kwitnienie, po kwitnieniu
- Malina letnia: pękanie pąków, pąki kwiatowe
- Malina jesienna: wzrost pędów
- Borówka amerykańska: pękanie pąków, przed kwitnieniem
- Porzeczka i agrest: pękanie pąków, wydłużanie gron, przed kwitnieniem, kwitnienie
- Winorośl: pękanie pąków (wełnisty pąk)
- Róże: cięcie wiosenne
Co pryskać w maju?
W pierwszej połowie maja kwitną jabłonie i wiśnie. Wiśnie chroni się wtedy przed brunatną zgnilizną, a środków owadobójczych się nie stosuje. Po opadnięciu płatków przychodzi pora na owocnice, mszyce i dalszą ochronę przed parchem. Zaczyna się sezon na choroby róż i winorośli.
- Jabłoń: różowy pąk, kwitnienie, opadanie płatków
- Grusza: kwitnienie, po kwitnieniu
- Śliwa: kwitnienie, opadanie płatków, zawiązki
- Wiśnia: kwitnienie, po kwitnieniu
- Czereśnia: kwitnienie, po kwitnieniu, zmiana barwy owoców
- Brzoskwinia: po kwitnieniu
- Malina letnia: pąki kwiatowe, kwitnienie
- Malina jesienna: wzrost pędów
- Borówka amerykańska: przed kwitnieniem, kwitnienie
- Porzeczka i agrest: kwitnienie, po kwitnieniu
- Winorośl: pękanie pąków (wełnisty pąk), wzrost pędów
- Róże: rozwój liści i pąków
Co pryskać w czerwcu?
W czerwcu latają motyle owocówek, a termin zabiegu najlepiej wyznaczyć pułapką feromonową. Czereśnie pryska się na nasionnicę, gdy owoce zaczynają żółknąć. Winorośl kwitnie i jest najbardziej narażona na mączniaki. Pamiętaj o karencji przed zbiorem czereśni, porzeczek i malin.
- Jabłoń: wzrost zawiązków
- Grusza: wzrost owoców
- Śliwa: zawiązki
- Wiśnia: po kwitnieniu, dojrzewanie i zbiór
- Czereśnia: zmiana barwy owoców, dojrzewanie i zbiór
- Brzoskwinia: wzrost owoców
- Malina letnia: kwitnienie
- Malina jesienna: wzrost pędów, pąki kwiatowe
- Borówka amerykańska: zawiązki
- Porzeczka i agrest: po kwitnieniu
- Winorośl: wzrost pędów, kwitnienie, zawiązywanie i zwieranie gron
- Róże: rozwój liści i pąków, kwitnienie
Co pryskać w lipcu?
Lipiec to drugie pokolenie owocówek na jabłoniach i śliwach. Wiśnie po zbiorze opryskuje się przeciw drobnej plamistości liści. W czasie zbiorów każdy zabieg trzeba dopasować do karencji, a często lepiej go pominąć.
- Jabłoń: wzrost zawiązków, dojrzewanie owoców
- Grusza: wzrost owoców
- Śliwa: dojrzewanie
- Wiśnia: dojrzewanie i zbiór, po zbiorze
- Czereśnia: dojrzewanie i zbiór, po zbiorze
- Brzoskwinia: wzrost owoców
- Malina jesienna: pąki kwiatowe, kwitnienie
- Borówka amerykańska: zbiór
- Winorośl: zawiązywanie i zwieranie gron
- Róże: kwitnienie
Co pryskać w sierpniu?
W sierpniu kończy się lot owocówki śliwkóweczki, a muszka plamoskrzydła atakuje maliny jesienne i późne borówki. Częsty zbiór i usuwanie zepsutych owoców pomaga bardziej niż oprysk. Porzeczki po zbiorze chroni się przed opadzimą liści.
- Jabłoń: dojrzewanie owoców
- Śliwa: dojrzewanie
- Wiśnia: po zbiorze
- Czereśnia: po zbiorze
- Malina letnia: po zbiorze
- Malina jesienna: kwitnienie, owocowanie
- Borówka amerykańska: zbiór
- Porzeczka i agrest: po zbiorze
- Winorośl: dojrzewanie (mięknięcie jagód)
- Róże: kwitnienie
Co pryskać we wrześniu?
We wrześniu w sadzie zbiera się owoce, a nie pryska. Zbieraj robaczywe spady i gnijące owoce, zdejmij opaski z gąsienicami owocówki. Borówkę w wilgotną jesień chroni się przed zamieraniem pędów.
- Wiśnia: po zbiorze
- Czereśnia: po zbiorze
- Malina letnia: po zbiorze
- Malina jesienna: owocowanie
- Borówka amerykańska: po zbiorze
- Porzeczka i agrest: po zbiorze
- Winorośl: dojrzewanie (mięknięcie jagód)
- Róże: koniec sezonu
Co pryskać w październiku?
W październiku kończy się zbiór późnych jabłek. Zgrab opadłe liście z parchem i plamistościami, wytnij pędy malin jesiennych. Pod koniec miesiąca, gdy opadają liście, można zacząć jesienny oprysk miedziowy drzew pestkowych.
- Jabłoń: opadanie liści
- Grusza: opadanie liści
- Śliwa: opadanie liści
- Wiśnia: opadanie liści
- Czereśnia: opadanie liści
- Brzoskwinia: opadanie liści
- Malina jesienna: owocowanie
- Borówka amerykańska: po zbiorze
- Róże: koniec sezonu
Co pryskać w listopadzie?
Listopad to czas oprysku po opadnięciu liści: środek miedziowy chroni przed rakiem bakteryjnym i chorobami kory, a u brzoskwini to pierwszy zabieg przeciw kędzierzawości. Pryskaj w dzień bez mrozu i deszczu. Potem pobiel pnie.
- Jabłoń: opadanie liści
- Grusza: opadanie liści
- Śliwa: opadanie liści
- Wiśnia: opadanie liści
- Czereśnia: opadanie liści
- Brzoskwinia: opadanie liści
- Borówka amerykańska: po zbiorze
Co pryskać w grudniu?
W grudniu oprysków się nie wykonuje. Pobiel pnie, osłoń młode drzewka przed zającami i usuń mumie owoców z gałęzi. Zaplanuj zakup pułapek feromonowych i tablic lepowych na wiosnę.
W tym miesiącu żadna z roślin w kalendarzu nie wymaga oprysku.
Jak pryskać zgodnie z przepisami i bez szkody dla pszczół?
- Etykieta to instrukcja i przepis zarazem. Środek wolno stosować tylko w uprawach i przeciw agrofagom, które wymienia etykieta, w podanej dawce i liczbie zabiegów. Dopuszczone środki znajdziesz w wyszukiwarce środków ochrony roślin Ministerstwa Rolnictwa.
- W ogrodzie: środki dla użytkowników nieprofesjonalnych. Jeśli uprawiasz owoce na własne potrzeby, nie potrzebujesz szkolenia, ale stosujesz środki przeznaczone do ogrodów przydomowych i działkowych. Środki profesjonalne może kupić tylko osoba z zaświadczeniem o szkoleniu.
- Wiatr do 4 m/s. Przy silniejszym wietrze opryskiwać nie wolno, bo ciecz znosi na sąsiednie działki. To limit z rozporządzenia o warunkach stosowania środków ochrony roślin. Od 1 kwietnia 2026 r. sady z opryskiwaczami ograniczającymi znoszenie o co najmniej 75% mogą pracować do 5 m/s, ale ogrodowego opryskiwacza ręcznego to nie dotyczy.
- Co najmniej 20 m od pasieki. Tyle wynosi najmniejsza odległość od uli przy opryskach sprzętem naziemnym. Etykieta może wymagać więcej.
- Pszczoły. Środków oznaczonych jako niebezpieczne dla pszczół nie stosuje się na kwitnące rośliny, także na kwitnące chwasty pod drzewami (przed zabiegiem skoś trawę). Pozostałe zabiegi w kwitnieniu wykonuj wieczorem, po zakończeniu lotu pszczół.
- Karencja i prewencja. Karencja to czas od zabiegu do zbioru, a okres prewencji to czas, przez który ludzie i zwierzęta nie powinni wchodzić na opryskany teren. Oba podaje etykieta.
- Pogoda. Pryskaj na suche rośliny, w dzień bez deszczu, rano lub wieczorem. W upale ciecz szybko paruje, a niektóre środki parzą liście. Oprysk olejowy rób w dzień bez przymrozku.
- Resztki i opakowania. Przygotuj tyle cieczy, ile zużyjesz. Resztek nie wylewaj do kanalizacji ani do rowu, a z opustoszałym opakowaniem postępuj tak, jak każe etykieta.
Ważne: kalendarz podaje terminy i cele zabiegów, a nie nazwy środków, bo lista dopuszczonych preparatów zmienia się co roku. Zawsze decyduje aktualna etykieta.
Jak ograniczyć liczbę oprysków?
- Pułapki feromonowe na owocówki (jabłkóweczkę, śliwkóweczkę) pokazują, kiedy zaczyna się lot motyli. Bez pułapki łatwo pryskać za wcześnie albo niepotrzebnie.
- Tablice lepowe: białe w kwitnieniu jabłoni wskazują owocnicę jabłkową, a żółte na czereśniach nasionnicę trześniówkę.
- Opaski z tektury falistej zakładane na pnie pod koniec czerwca wyłapują gąsienice owocówki, które szukają miejsca na zimę.
- Porządki: zgrabianie liści z parchem i plamistościami, zrywanie mumii, wycinanie chorych pędów i zbieranie robaczywych spadów zmniejszają źródło chorób i szkodników na kolejny rok.
- Odporne odmiany: jabłonie odporne na parcha (np. ‘Topaz’, ‘Rajka’, ‘Florina’) wymagają dużo mniej zabiegów.
- Sprzymierzeńcy: biedronki, złotooki, skorki i ptaki zjadają mszyce i gąsienice. Każdy niepotrzebny oprysk owadobójczy zabija także je.
Prace w ogrodzie według faz Księżyca zaplanujesz w kalendarzu księżycowym ogrodnika, a dni owocu, liścia, kwiatu i korzenia w kalendarzu biodynamicznym. Jeśli w pobliżu stoją ule, zajrzyj też do kalendarza pszczelarskiego.
Najczęstsze pytania
Kiedy pierwszy oprysk drzew owocowych?
Pierwszy oprysk wykonuje się wczesną wiosną, gdy pąki nabrzmiewają i zaczynają pękać, zwykle w marcu. Jest to oprysk olejowy przeciw zimującym jajom mszyc i przędziorków oraz środek miedziowy przeciw rakowi. Wyjątkiem jest brzoskwinia: przeciw kędzierzawości liści pryska się ją wcześniej, często pod koniec lutego, zanim pękną pąki.
Kiedy pryskać drzewa owocowe środkiem miedziowym?
Są dwa terminy: wczesną wiosną, od nabrzmiewania do pękania pąków, i jesienią, w czasie opadania liści. Miedź chroni przed rakiem bakteryjnym, chorobami kory, dziurkowatością liści i kędzierzawością brzoskwini. Nie stosuje się jej na liście w pełni lata, bo może je poparzyć. Liczbę zabiegów i dawkę podaje etykieta.
Czy można pryskać drzewa w czasie kwitnienia?
W czasie kwitnienia nie wolno używać środków niebezpiecznych dla pszczół, czyli praktycznie wszystkich owadobójczych. Dopuszczalne są fungicydy, których etykieta pozwala na stosowanie w kwitnieniu, najlepiej wieczorem, po zakończeniu lotu pszczół. U wiśni zabieg w kwitnieniu przeciw brunatnej zgniliźnie jest najważniejszym zabiegiem w roku.
Kiedy pryskać śliwy na robaki?
Robaczywe śliwki to gąsienice owocówki śliwkóweczki. Pierwsze pokolenie atakuje zawiązki pod koniec maja i w czerwcu, a drugie, groźniejsze dla węgierek, w lipcu i sierpniu. Najlepszy termin wyznacza pułapka feromonowa: zabieg wykonuje się kilka dni po masowym odłowie motyli. Za robaczywe zawiązki tuż po kwitnieniu odpowiadają owocnice, które zwalcza się zaraz po opadnięciu płatków.
Kiedy pryskać czereśnie na robaki?
Larwy w czereśniach to nasionnica trześniówka. Muchówki składają jaja, gdy owoce zmieniają barwę z zielonej na słomkowożółtą, zwykle na przełomie maja i czerwca. Wtedy jest jedyny termin zabiegu. Wcześniejszy nic nie da, a późniejszy może nie zmieścić się w karencji. Początek lotu pokazują żółte tablice lepowe.
Kiedy pryskać brzoskwinie na kędzierzawość?
Przed pękaniem pąków, zwykle od połowy lutego do połowy marca, i dodatkowo jesienią po opadnięciu liści. Gdy liście są już skędzierzawione, oprysk nie pomoże: chore liście trzeba zerwać i poczekać do następnego terminu.
Jaka pogoda do oprysku?
Wiatr nie może przekraczać 4 m/s, bo tak stanowią przepisy dla oprysków na otwartym terenie. Pryska się w dzień bez deszczu, na suche rośliny, najlepiej rano lub wieczorem, a nie w pełnym słońcu i upale. Oprysk olejowy wykonuje się w dzień bez przymrozku. Minimalną temperaturę i czas potrzebny do wyschnięcia cieczy przed deszczem podaje etykieta.
Czy można pryskać róże miedzianem?
Tylko wtedy, gdy etykieta środka wymienia róże albo rośliny ozdobne. Środek ochrony roślin wolno stosować wyłącznie w uprawach podanych w etykiecie. Część środków miedziowych ma rejestrację tylko dla drzew owocowych lub warzyw. Sprawdzisz to w wyszukiwarce środków ochrony roślin Ministerstwa Rolnictwa.
Co to jest karencja?
Karencja to najkrótszy czas, jaki musi minąć od ostatniego zabiegu do zbioru owoców. Podaje ją etykieta, osobno dla każdej uprawy. Przy roślinach zbieranych przez kilka tygodni, jak maliny czy borówki, w czasie zbiorów lepiej w ogóle nie pryskać albo wybierać środki z bardzo krótką karencją.
Czy trzeba mieć uprawnienia do oprysków w ogrodzie?
Nie, jeśli uprawiasz owoce na własne potrzeby i stosujesz środki przeznaczone dla użytkowników nieprofesjonalnych, czyli do ogrodów przydomowych i działkowych. Środki dla użytkowników profesjonalnych może kupić i stosować tylko osoba z aktualnym zaświadczeniem o szkoleniu. W każdym przypadku obowiązują zasady z etykiety i przepisy o warunkach stosowania.
Czy pryskać drzewa owocowe jesienią?
Tak, ale tylko wybrane: oprysk w czasie opadania liści chroni drzewa pestkowe przed rakiem bakteryjnym, a brzoskwinie przed kędzierzawością. Jesienią ważniejsze od oprysku są jednak porządki: zgrabienie liści z parchem i plamistościami, usunięcie mumii owoców i robaczywych spadów.
Ile oprysków potrzebuje drzewo owocowe?
W przydomowym ogrodzie zwykle wystarczy kilka zabiegów w roku, w najważniejszych terminach: przy pękaniu pąków, przed kwitnieniem i po kwitnieniu, a przy szkodnikach owoców według pułapek. Sady towarowe pryska się znacznie częściej, ale tam liczy się wygląd owoców na sprzedaż. Odporne odmiany, np. jabłonie odporne na parcha, pozwalają ograniczyć zabiegi do minimum.
Źródła i metoda
- Terminy i agrofagi. Fazy rozwoju i cele zabiegów opracowaliśmy na podstawie programów ochrony roślin sadowniczych oraz materiałów Instytutu Ogrodnictwa – PIB w Skierniewicach. Daty to typowy przebieg w środkowej Polsce. W danym roku liczy się faza rozwoju, a nie data.
- Regiony. Wiosenne i letnie terminy przesuwamy dla województw tak samo jak w naszym kalendarzu pylenia: od kilku dni wcześniej na południowym zachodzie do około dziewięciu dni później na Suwalszczyźnie i w górach. To przybliżenie, a nie prognoza.
- Przepisy. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 31 marca 2014 r. w sprawie warunków stosowania środków ochrony roślin (Dz.U. 2014 poz. 516) ze zmianą z 12 marca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 353) oraz ustawa z 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin. Wymagania dla stosujących środki opisuje też Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa.
- Środki. Nie podajemy nazw handlowych. Aktualne rejestracje sprawdzisz w wyszukiwarce środków ochrony roślin MRiRW, a wiążąca jest zawsze etykieta.
Przepisy sprawdzone: