Wspomnienie św. Jana Sarkandra, prezbitera i męczennika
W polskim kalendarzu liturgicznym wspomnienie św. Jana Sarkandra obchodzone jest 30 maja, podczas gdy w Czechach przypada ono na 6 maja. Obchód ma charakter dowolny i odbywa się w kolorze czerwonym. Sarkander zasłynął jako obrońca tajemnicy spowiedzi, gdyż zginął, odmawiając ujawnienia treści spowiedzi, co uczyniło go patronem dobrej spowiedzi.
Ze Skoczowa na Morawy
Jan Sarkander urodził się 20 grudnia 1576 roku w Skoczowie na Śląsku Cieszyńskim. Swoją edukację rozpoczął w Ołomuńcu i Pradze, gdzie w 1609 roku przyjął święcenia kapłańskie. Następnie objął parafię w Holeszowie na Morawach, regionie wówczas w większości protestanckim, gdzie napięcia wyznaniowe były już widoczne – w 1618 roku z Pragi wyszła iskra, która zapoczątkowała wojnę trzydziestoletnią.
Lisowczycy pod Holeszowem
Na początku 1620 roku przez Morawy przemaszerowały oddziały polskich lisowczyków, znanych z brutalności i wynajętych przez cesarza. Sarkander wyszedł im naprzeciw z Najświętszym Sakramentem w procesji, co uratowało Holeszów, podczas gdy okoliczne miejscowości zostały zniszczone. Protestanccy możnowładcy morawscy odebrali to jednak inaczej, obwiniając proboszcza o sprowadzenie obcego wojska.
Ołomuniec
Sarkander został aresztowany i poddany torturom. Przesłuchujący nie skupiali się głównie na zarzucie zdrady, lecz chcieli, by ujawnił treść spowiedzi miejscowego możnowładcy, co miało posłużyć jako dowód przeciw niemu. Sarkander konsekwentnie odmawiał. Zmarł 17 marca 1620 roku w wyniku odniesionych obrażeń.
Kanonizacja
Beatyfikowany przez Piusa IX w 1860 roku, kanonizowany został przez Jana Pawła II 21 maja 1995 roku w Ołomuńcu, razem ze św. Zdzisławą. Następnego dnia papież odprawił Mszę w Skoczowie na wzgórzu Kaplicówka – była to jego jedyna wizyta w tym mieście. W Ołomuńcu zachowała się kaplica wzniesiona nad miejscem dawnej katowni.
Postać sporna
Kanonizacja w 1995 roku wywołała w Czechach protesty części środowisk protestanckich i świeckich, które postrzegają Sarkandra jako symbol rekatolicyzacji Moraw po bitwie na Białej Górze. Jan Paweł II odniósł się do tego, prosząc o przebaczenie za krzywdy wyrządzone niekatolikom przez katolików i podkreślając, że kanonizacja dotyczy postawy wobec tajemnicy spowiedzi, a nie oceny sporów wyznaniowych z XVII wieku.
W Skoczowie, przy rynku, działa muzeum poświęcone świętemu, urządzone w domu uważanym za miejsce jego urodzenia.
„Postaw, Panie, straż moim ustom i wartę przy bramie warg moich!”
Ps 141,3