Kalendarz księżycowy ogrodnika – listopad 2025
Kalendarz księżycowy na listopad 2025 dla ogrodników i działkowców: dzień po dniu typ dnia, faza Księżyca i najlepsze terminy siewu, sadzenia, cięcia i zbiorów. Nów – 20 listopada (7:47). Pełnia – 5 listopada (14:19).
- Dni korzenia: 6–8, 15–18, 25–27 listopada
- Dni liścia: 2–4, 11, 21–22, 29–30 listopada
- Dni kwiatu: 9–10, 19–20 listopada
- Dni owocu: 5, 12–13, 23–24 listopada
- !Dni niekorzystne: 1, 14, 28 listopada
Kalendarz księżycowy na listopad 2025
| Pn | Wt | Śr | Cz | Pt | So | Nd |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1Kwiat↑! | 2Liśćdo 3:14 ↑ | |||||
| 3Liść↑ | 4Liśćod 15:46 ↑ | 5Owoc↑pełnia | 6Korzeńdo 6:37 ↑ | 7Korzeń↑ | 8Korzeńod 16:56 ↓ | 9Kwiat↓ |
| 10Kwiatod 15:42 ↓ | 11Liść↓ | 12Owocdo 3:24 ↓III kw. | 13Owoc↓ | 14Owocod 23:22 ↓! | 15Korzeń↓ | 16Korzeń↓ |
| 17Korzeń↓ | 18Korzeńod 15:16 ↓ | 19Kwiat↓ | 20Kwiatod 14:17 ↓nów | 21Liść↓ | 22Liśćod 17:03 ↓ | 23Owoc↑ |
| 24Owoc↑ | 25Korzeńdo 11:18 ↑ | 26Korzeń↑ | 27Korzeńod 16:24 ↑ | 28Kwiat↑I kw.! | 29Liśćdo 12:12 ↑ | 30Liść↑ |
- Dzień korzenia · Byk, Panna, Koziorożec
- Dzień liścia · Rak, Skorpion, Ryby
- Dzień kwiatu · Bliźnięta, Waga, Wodnik
- Dzień owocu · Baran, Lew, Strzelec
- ↑ Księżyc wznoszący ↓ opadający
- ! dzień niekorzystny (węzeł, perygeum lub zaćmienie)
Co i kiedy robić w ogrodzie – najlepsze dni w listopadzie 2025
Terminy dla 15 prac ogrodowych wyliczone z typu dnia, fazy i kierunku Księżyca. Dni niekorzystne pomijamy. Pogrubione są dni najlepsze, a zwykłym krojem dni dobre. Pod każdą pracą podajemy regułę, z której wynika termin.
| Praca | Dni (najlepsze, dobre) |
|---|---|
| Siew i sadzenie warzyw korzeniowychmarchew, pietruszka, burak, seler, rzodkiewka, cebula, czosnek, ziemniaki | 6–8, 15–18, 25–27 listopadaDni korzenia; najlepsze przy Księżycu ubywającym |
| Siew i sadzenie warzyw liściowych i ziółsałata, szpinak, kapusta, por, koper, bazylia, trawnik | 2–4, 11, 21–22, 29–30 listopadaDni liścia; najlepsze przy Księżycu przybywającym |
| Siew i sadzenie kwiatówkwiaty jednoroczne, byliny, cebulki kwiatowe, róże, a z warzyw brokuł i kalafior | 9–10, 19 listopadaDni kwiatu; najlepsze przy Księżycu przybywającym |
| Siew i sadzenie roślin owocowychpomidory, ogórki, papryka, fasola, groch, dynia, truskawki, drzewa i krzewy owocowe | 5, 12–13, 23–24 listopadaDni owocu; najlepsze przy Księżycu przybywającym |
| Przesadzanie, pikowanie i wysadzanie rozsadywysadzanie rozsady do gruntu, pikowanie siewek, przesadzanie bylin i krzewów | 8–13, 15–19, 21–22 listopadaKsiężyc opadający (rośliny szybciej się ukorzeniają); nie w nów i pełnię |
| Cięcie drzew i krzewówcięcie drzew owocowych, krzewów, żywopłotów i róż | 8, 9–10, 11, 12–13, 15–18, 19, 20–22 listopadaKsiężyc opadający; najlepsze przy ubywającym w dni owocu i kwiatu; nie w pełnię |
| Szczepienie i pobieranie zrazówokulizacja, szczepienie drzew owocowych, cięcie zrazów | 2–4, 5, 6–7, 23–24, 25–27, 29–30 listopadaKsiężyc wznoszący; najlepsze w dni owocu |
| Zbiór plonów do przechowywaniajabłka, gruszki, ziemniaki, marchew, cebula, dynie | 5, 6–8, 12–13, 15–18, 23–27 listopadaDni owocu (owoce) i korzenia (warzywa korzeniowe); najlepsze przy Księżycu ubywającym |
| Przetwory i kiszonkikiszenie ogórków i kapusty, dżemy, soki, suszenie | 5, 6–8, 12–13, 15–18, 23–27 listopadaDni owocu i korzenia; najlepsze przy Księżycu ubywającym |
| Zbiór ziółmięta, melisa, rumianek, nagietek, lipa | 2–4, 5–7, 23–27, 29–30 listopadaKsiężyc wznoszący; najlepsze w dni kwiatu (kwiaty) i liścia (liście) |
| Nawożenie i kompostrozkładanie kompostu i obornika, gnojówki roślinne, nawozy naturalne | 8–19, 20–22 listopadaKsiężyc opadający; najlepsze przy ubywającym |
| Kopanie i spulchnianie glebyprzekopywanie, spulchnianie, zakładanie grządek, ściółkowanie | 8, 9–14, 15–18, 19–22 listopadaKsiężyc opadający; najlepsze w dni korzenia |
| Odchwaszczaniepielenie grządek, usuwanie perzu i mniszka | 6–8, 9–14, 15–18, 19 listopadaKsiężyc ubywający; najlepsze w dni korzenia |
| Koszenie trawnikakoszenie, gdy trawa ma wolniej odrastać | 6–7, 8–19 listopadaKsiężyc ubywający; najlepsze, gdy jest też opadający |
| Podlewanieobfite podlewanie grządek i rabat | 2–4, 5–8, 11, 12–18, 21–22, 23–27, 29–30 listopadaNajlepsze w dni liścia; nie w dni kwiatu |
Co siać i sadzić w listopadzie 2025
Rośliny, których termin siewu lub sadzenia w polskim klimacie przypada w listopadzie, z dniami zgodnymi z kalendarzem księżycowym. Terminy dotyczą środkowej Polski – na wschodzie i w górach zwykle przesuwają się o około tydzień.
| Roślina | Termin i dni według Księżyca (najlepsze, dobre) |
|---|---|
| MarchewDzień korzenia |
|
| Pietruszka korzeniowaDzień korzenia |
|
| RóżeDzień kwiatu |
|
| Drzewa owocoweDzień owocu |
|
| Krzewy owocoweDzień owocu |
|
Brak rośliny o tej nazwie w tabeli.
Kalendarz księżycowy ogrodnika dzień po dniu – listopad 2025
Godziny podajemy w czasie polskim. Typ dnia zmienia się, gdy Księżyc przechodzi do kolejnego gwiazdozbioru, zwykle co 2–3 dni. Jeśli zmiana wypada w ciągu dnia, podajemy jej godzinę. W kolumnie „Najlepszy dzień na” podajemy prace, dla których dzień jest najlepszy. Dni dobre znajdziesz w tabeli prac wyżej.
| Dzień | Faza | Typ dnia | Księżyc w | Kierunek | Najlepszy dzień na | Uwagi |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 sob. | Garb przybywającyprzybywa | Kwiat | Wodnik | ↑ wznoszący | Dzień niekorzystny | Węzeł wstępujący 18:44; niekorzystnie 12:44–24:00 |
| 2 nie. | Garb przybywającyprzybywa | LiśćKwiat, od 3:14 liść | Wodnik, od 3:14 Ryby | ↑ wznoszący | warzywa liściowe, zioła, podlewanie | niekorzystnie 0:00–0:44 |
| 3 pon. | Garb przybywającyprzybywa | Liść | Ryby | ↑ wznoszący | warzywa liściowe, zioła, podlewanie | |
| 4 wto. | Garb przybywającyprzybywa | LiśćLiść, od 15:46 owoc | Ryby, od 15:46 Baran | ↑ wznoszący | warzywa liściowe, zioła, podlewanie | |
| 5 śro. | Pełnia 14:19przybywa | Owoc | Baran | ↑ wznoszący | warzywa owocowe i owoce, szczepienie | Perygeum 23:04 (356,830 km); niekorzystnie 17:04–24:00 |
| 6 czw. | Garb ubywającyubywa | KorzeńOwoc, od 6:37 korzeń | Baran, od 6:37 Byk | ↑ wznoszący | warzywa korzeniowe, zbiór, przetwory, odchwaszczanie | niekorzystnie 0:00–5:04 |
| 7 pią. | Garb ubywającyubywa | Korzeń | Byk | ↑ wznoszący | warzywa korzeniowe, zbiór, przetwory, odchwaszczanie | |
| 8 sob. | Garb ubywającyubywa | KorzeńKorzeń, od 16:56 kwiat | Byk, od 16:56 Bliźnięta | ↓ opadający | warzywa korzeniowe, zbiór, przetwory, nawożenie, prace w glebie, odchwaszczanie, koszenie | Od 12:00 Księżyc opadający |
| 9 nie. | Garb ubywającyubywa | Kwiat | Bliźnięta | ↓ opadający | cięcie, nawożenie, koszenie | |
| 10 pon. | Garb ubywającyubywa | KwiatKwiat, od 15:42 liść | Bliźnięta, od 15:42 Rak | ↓ opadający | cięcie, nawożenie, koszenie | |
| 11 wto. | Garb ubywającyubywa | Liść | Rak | ↓ opadający | nawożenie, koszenie, podlewanie | |
| 12 śro. | Ostatnia kwadra 6:28ubywa | OwocLiść, od 3:24 owoc | Rak, od 3:24 Lew | ↓ opadający | cięcie, zbiór, przetwory, nawożenie, koszenie | |
| 13 czw. | Sierp ubywającyubywa | Owoc | Lew | ↓ opadający | cięcie, zbiór, przetwory, nawożenie, koszenie | |
| 14 pią. | Sierp ubywającyubywa | OwocOwoc, od 23:22 korzeń | Lew, od 23:22 Panna | ↓ opadający | Dzień niekorzystny | Węzeł zstępujący 7:39; niekorzystnie 1:39–13:39 |
| 15 sob. | Sierp ubywającyubywa | Korzeń | Panna | ↓ opadający | warzywa korzeniowe, zbiór, przetwory, nawożenie, prace w glebie, odchwaszczanie, koszenie | |
| 16 nie. | Sierp ubywającyubywa | Korzeń | Panna | ↓ opadający | warzywa korzeniowe, zbiór, przetwory, nawożenie, prace w glebie, odchwaszczanie, koszenie | |
| 17 pon. | Sierp ubywającyubywa | Korzeń | Panna | ↓ opadający | warzywa korzeniowe, zbiór, przetwory, nawożenie, prace w glebie, odchwaszczanie, koszenie | |
| 18 wto. | Sierp ubywającyubywa | KorzeńKorzeń, od 15:16 kwiat | Panna, od 15:16 Waga | ↓ opadający | warzywa korzeniowe, zbiór, przetwory, nawożenie, prace w glebie, odchwaszczanie, koszenie | |
| 19 śro. | Sierp ubywającyubywa | Kwiat | Waga | ↓ opadający | cięcie, nawożenie, koszenie | |
| 20 czw. | Nów 7:47przybywa | KwiatKwiat, od 14:17 liść | Waga, od 14:17 Skorpion | ↓ opadający | prace pielęgnacyjne | Apogeum 3:36 (406,689 km) |
| 21 pią. | Sierp przybywającyprzybywa | Liść | Skorpion | ↓ opadający | warzywa liściowe, podlewanie | |
| 22 sob. | Sierp przybywającyprzybywa | LiśćLiść, od 17:03 owoc | Skorpion, od 17:03 Strzelec | ↓ opadający | warzywa liściowe, podlewanie | Od 18:30 Księżyc wznoszący |
| 23 nie. | Sierp przybywającyprzybywa | Owoc | Strzelec | ↑ wznoszący | warzywa owocowe i owoce, szczepienie | |
| 24 pon. | Sierp przybywającyprzybywa | Owoc | Strzelec | ↑ wznoszący | warzywa owocowe i owoce, szczepienie | |
| 25 wto. | Sierp przybywającyprzybywa | KorzeńOwoc, od 11:18 korzeń | Strzelec, od 11:18 Koziorożec | ↑ wznoszący | prace pielęgnacyjne | |
| 26 śro. | Sierp przybywającyprzybywa | Korzeń | Koziorożec | ↑ wznoszący | prace pielęgnacyjne | |
| 27 czw. | Sierp przybywającyprzybywa | KorzeńKorzeń, od 16:24 kwiat | Koziorożec, od 16:24 Wodnik | ↑ wznoszący | prace pielęgnacyjne | |
| 28 pią. | Pierwsza kwadra 7:59przybywa | Kwiat | Wodnik | ↑ wznoszący | Dzień niekorzystny | Węzeł wstępujący 22:32; niekorzystnie 16:32–24:00 |
| 29 sob. | Garb przybywającyprzybywa | LiśćKwiat, od 12:12 liść | Wodnik, od 12:12 Ryby | ↑ wznoszący | warzywa liściowe, zioła, podlewanie | niekorzystnie 0:00–4:32 |
| 30 nie. | Garb przybywającyprzybywa | Liść | Ryby | ↑ wznoszący | warzywa liściowe, zioła, podlewanie |
Prace w ogrodzie w listopadzie
W listopadzie ogród przechodzi w spoczynek. To czas zabezpieczania roślin przed mrozem i ostatnich nasadzeń.
- Kopcuj róże ziemią lub korą i okrywaj wrażliwe byliny stroiszem.
- Do pierwszych mrozów możesz sadzić drzewa i krzewy z gołym korzeniem.
- Pomaluj pnie drzew owocowych wapnem (bielenie), żeby kora nie pękała od zimowego słońca.
- Opróżnij i schowaj węże ogrodowe, zakręć wodę w kranach zewnętrznych.
- Wysiewy przedzimowe (marchew, pietruszka) rób dopiero, gdy gleba się ochłodzi - nasiona nie mogą wykiełkować przed zimą.
Gwiazdozbiory a znaki zodiaku w listopadzie
Kalendarze liczone według znaków zodiaku tropikalnego (równe odcinki po 30°) podają w listopadzie inny typ dla 26 dni niż ten kalendarz, oparty na rzeczywistych gwiazdozbiorach. Jeśli korzystasz z takiego kalendarza, tak wyglądają różnice:
| Dzień | Gwiazdozbiory (ten kalendarz) | Znaki tropikalne |
|---|---|---|
| 1 listopada | Dzień kwiatu Wodnik | Dzień liścia Ryby |
| 3 listopada | Dzień liścia Ryby | Dzień owocu Baran |
| 4 listopada | Dzień liścia Ryby | Dzień owocu Baran |
| 5 listopada | Dzień owocu Baran | Dzień korzenia Byk |
| 7 listopada | Dzień korzenia Byk | Dzień kwiatu Bliźnięta |
| 8 listopada | Dzień korzenia Byk | Dzień kwiatu Bliźnięta |
| 9 listopada | Dzień kwiatu Bliźnięta | Dzień liścia Rak |
| 10 listopada | Dzień kwiatu Bliźnięta | Dzień liścia Rak |
| 11 listopada | Dzień liścia Rak | Dzień owocu Lew |
| 13 listopada | Dzień owocu Lew | Dzień korzenia Panna |
| 14 listopada | Dzień owocu Lew | Dzień korzenia Panna |
| 15 listopada | Dzień korzenia Panna | Dzień kwiatu Waga |
| 16 listopada | Dzień korzenia Panna | Dzień kwiatu Waga |
| 17 listopada | Dzień korzenia Panna | Dzień kwiatu Waga |
| 18 listopada | Dzień korzenia Panna | Dzień liścia Skorpion |
| 19 listopada | Dzień kwiatu Waga | Dzień liścia Skorpion |
| 20 listopada | Dzień kwiatu Waga | Dzień owocu Strzelec |
| 21 listopada | Dzień liścia Skorpion | Dzień owocu Strzelec |
| 22 listopada | Dzień liścia Skorpion | Dzień owocu Strzelec |
| 23 listopada | Dzień owocu Strzelec | Dzień korzenia Koziorożec |
| 24 listopada | Dzień owocu Strzelec | Dzień korzenia Koziorożec |
| 25 listopada | Dzień korzenia Koziorożec | Dzień kwiatu Wodnik |
| 26 listopada | Dzień korzenia Koziorożec | Dzień kwiatu Wodnik |
| 27 listopada | Dzień korzenia Koziorożec | Dzień kwiatu Wodnik |
| 28 listopada | Dzień kwiatu Wodnik | Dzień liścia Ryby |
| 30 listopada | Dzień liścia Ryby | Dzień owocu Baran |
Najczęstsze pytania
Kiedy siać i sadzić w listopadzie 2025?
Dni korzenia (marchew, pietruszka, burak, seler, rzodkiewka, cebula, czosnek, ziemniaki): 6–8, 15–18, 25–27 listopada; dni liścia (sałata, szpinak, kapusta, por, koper, natka, trawnik, zioła liściowe): 2–4, 11, 21–22, 29–30 listopada; dni kwiatu (kwiaty jednoroczne i byliny, cebulki kwiatowe, róże, brokuł, kalafior, zioła zbierane w kwiecie): 9–10, 19–20 listopada; dni owocu (pomidory, ogórki, papryka, fasola, groch, dynia, cukinia, truskawki, drzewa i krzewy owocowe): 5, 12–13, 23–24 listopada. Które rośliny sieje się w listopadzie, zależy od pory roku - podajemy je w tabeli roślin na tej stronie. Najlepiej siać i sadzić przy Księżycu przybywającym (warzywa nadziemne) albo ubywającym (warzywa korzeniowe).
Kiedy jest pełnia i nów w listopadzie 2025?
Pełnia 5 listopada o 14:19, ostatnia kwadra 12 listopada o 6:28, nów 20 listopada o 7:47, pierwsza kwadra 28 listopada o 7:59 (czas polski). Księżyc przybywa od nowiu do pełni, a ubywa od pełni do kolejnego nowiu.
Które dni są niekorzystne w listopadzie 2025?
Niekorzystne dla siewu, sadzenia i zbiorów są: 1, 14, 28 listopada. Wypadają wtedy węzły księżycowe, perygeum albo zaćmienie - dokładne godziny podajemy w kalendarzu dzień po dniu. Nie zaleca się też siewu w dniu nowiu.
Co robić w ogrodzie w listopadzie?
W listopadzie ogród przechodzi w spoczynek. To czas zabezpieczania roślin przed mrozem i ostatnich nasadzeń. Kopcuj róże ziemią lub korą i okrywaj wrażliwe byliny stroiszem. Do pierwszych mrozów możesz sadzić drzewa i krzewy z gołym korzeniem. Pomaluj pnie drzew owocowych wapnem (bielenie), żeby kora nie pękała od zimowego słońca. Opróżnij i schowaj węże ogrodowe, zakręć wodę w kranach zewnętrznych. Wysiewy przedzimowe (marchew, pietruszka) rób dopiero, gdy gleba się ochłodzi - nasiona nie mogą wykiełkować przed zimą.
Źródła i metoda
- Położenie Księżyca (fazy, gwiazdozbiory, deklinacja, węzły, perygeum, zaćmienia) liczymy z efemeryd NASA JPL DE440 otwartą biblioteką astronomiczną Skyfield, z dokładnością do minuty. Godziny przeliczamy na czas polski.
- Granice gwiazdozbiorów to oficjalne granice Międzynarodowej Unii Astronomicznej wyznaczone na ekliptyce. Wężownik liczymy jako część Skorpiona, jak w kalendarzach biodynamicznych. Do porównania liczymy też znaki zodiaku tropikalnego (po 30° od punktu równonocy).
- Typ dnia to ten typ, który trwa dłużej w godzinach prac ogrodowych (6:00–20:00). Jeśli w ciągu dnia się zmienia, podajemy godzinę zmiany.
- Okresy niekorzystne: 6 godzin przed i po węźle księżycowym i perygeum oraz 12 godzin wokół zaćmienia. Dzień jest niekorzystny, gdy taki okres trwa co najmniej 3 godziny między 6:00 a 20:00.
- Prace i rośliny: reguły łączą typ dnia z tradycji biodynamicznej (Maria Thun) z fazami i kierunkiem Księżyca z polskiej tradycji ogrodniczej. Regułę każdej pracy podajemy w tabeli prac. Terminy siewu i sadzenia odpowiadają warunkom środkowej Polski.
Dane wyliczone: