Wspomnienie św. Henryka

W polskim kalendarzu liturgicznym wspomnienie św. Henryka obchodzone jest 14 lipca, choć w kalendarzu powszechnym przypada ono na 13 lipca – dzień śmierci cesarza. W Polsce data została przesunięta, ponieważ 13 lipca jest zarezerwowane dla obowiązkowego wspomnienia świętych pustelników Andrzeja Świerada i Benedykta. Obchody mają charakter dowolny i odbywają się w kolorze białym.

Święty Henryk II, ostatni władca z dynastii Ottonów, urodził się w 973 roku w Bawarii. W 995 roku został księciem Bawarii, a w 1002 roku królem Niemiec. W 1014 roku przyjął koronę cesarską w Rzymie. Zmarł 13 lipca 1024 roku i został pochowany w katedrze w Bambergu obok swojej żony Kunegundy.

Jego najważniejszym dziełem jest biskupstwo w Bambergu, ufundowane w 1007 roku wraz z katedrą, szkołą i biblioteką. Miało ono wspierać chrystianizację ziem słowiańskich na wschód od Bawarii. Henryk wspierał reformę Kościoła, fundował klasztory, a jego małżeństwo z Kunegundą, pozbawione potomstwa, obrosło legendą o dozgonnej czystości. Henryk został kanonizowany w 1146 roku, a Kunegunda w 1200 roku.

Dla polskiego czytelnika Henryk II ma jednak również mniej chwalebną kartę. W latach 1002-1018 toczył trzy wojny z Bolesławem Chrobrym, zawierając sojusze z pogańskimi Wieletami przeciw chrześcijańskiemu władcy Polski. Konflikt zakończył się pokojem w Budziszynie w 1018 roku, który był korzystny dla Chrobrego. Kanonizacja nie unieważnia tych wydarzeń – dotyczyła pobożności i fundacji kościelnych, a nie oceny polityki cesarza.

Wspólny nagrobek Henryka i Kunegundy w bamberskiej katedrze, wykonany przez Tilmana Riemenschneidera na przełomie XV i XVI wieku, jest jednym z najważniejszych dzieł późnogotyckiej rzeźby niemieckiej. Płaskorzeźby na sarkofagu przedstawiają sceny z ich legend, w tym próbę ognia, przez którą Kunegunda miała przejść, by udowodnić swoją niewinność. Henryk jest patronem Bambergu i Bawarii, a w Polsce jego imię pozostaje popularne głównie dzięki kalendarzowi imieninowemu.

„Starajcie się naprzód o królestwo Boga i o Jego sprawiedliwość, a to wszystko będzie wam dodane.”

Mt 6,33