Wspomnienie dowolne

Wspomnienie świętych pustelników Andrzeja Świerada i Benedykta

13 lipca (co roku) Biały / złoty
Czas obchodów w roku liturgicznym
Adwent Narodzenie Pańskie Okres zwykły Wielki Post Triduum Okres Wielkanocny Okres zwykły

13 lipca Kościół wspomina świętych Andrzeja Świerada i Benedykta, pustelników. Obchód ma charakter dowolny i odbywa się w kolorze białym. Świerad ma szczególne znaczenie dla polskiej historii Kościoła – jest pierwszym świętym urodzonym na ziemiach polskich, kanonizowanym niespełna pięćdziesiąt lat po śmierci.

Urodził się prawdopodobnie pod koniec X wieku w okolicach Tropia nad Dunajcem w Małopolsce. Tam też początkowo żył jako pustelnik. Około 1022 roku przeniósł się na Węgry, do klasztoru św. Hipolita na górze Zobor koło Nitry, gdzie przyjął imię zakonne Andrzej od opata Filipa. Nie dołączył jednak do wspólnoty – uzyskał zgodę na powrót do samotności w pobliskiej pustelni nad rzeką Wag, odwiedzając klasztor tylko podczas niektórych uroczystości.

Zachowane relacje o jego surowej ascezie są niezwykle drastyczne. Sypiał na pniu dębu, opasywał się metalową obręczą wrastającą w ciało, a w Wielkim Poście żywił się wyłącznie czterdziestoma orzechami. Współczesna duchowość ocenia takie praktyki krytycznie, choć należy je rozpatrywać w kontekście epoki – wczesnośredniowieczna asceza eremicka stosowała środki, które dziś budzą niepokój. Świerad zmarł około 1034 roku; metalową obręcz odnaleziono w jego ciele dopiero po śmierci.

Jego uczeń, Benedykt, kontynuował życie pustelnicze przez trzy lata. Został zamordowany przez zbójców, którzy – według przekazu – liczyli na ukryte w pustelni bogactwa. Jego ciało wrzucono do Wagu. Legenda głosi, że przez rok nad miejscem pochówku krążył orzeł, co umożliwiło odnalezienie zwłok.

Historię obu pustelników spisał bł. Maur, biskup Pécs, który znał Świerada osobiście z czasów pobytu w klasztorze na Zoborze. Jego dzieło *Żywot świętych pustelników Świerada i Benedykta* należy do nielicznych średniowiecznych hagiografii napisanych przez naocznego świadka i jest jednym z najstarszych tekstów zawierających wzmiankę o Polsce.

Obu świętych kanonizował papież Grzegorz VII w 1083 roku, w tej samej grupie co króla Stefana Węgierskiego i jego syna Emeryka. Świerad jest patronem diecezji nitrzańskiej na Słowacji oraz diecezji tarnowskiej. Jego sanktuarium znajduje się w Tropiu nad Dunajcem.

„Kto nie nosi swego krzyża, a idzie za Mną, ten nie może być moim uczniem.”

Łk 14,27