Wspomnienie św. Guntrama

28 marca obchodzone jest wspomnienie św. Guntrama, króla Burgundii. Choć jego imię nie figuruje w powszechnym kalendarzu Kościoła, znajduje się w Martyrologium Rzymskim oraz kalendarzach lokalnych, co oznacza, że nie przypisano mu osobnego formularza mszalnego. Mimo to warto o nim pamiętać, ponieważ jest jednym z nielicznych Merowingów opisywanych w źródłach historycznych w sposób pozytywny.

Guntram urodził się około 532 roku jako syn Chlotara I i objął władzę nad Burgundią oraz częścią Akwitanii w 561 roku. Początek jego panowania nie odbiegał znacząco od rządów innych Merowingów – charakteryzował się intrygami, wojnami domowymi i okrucieństwami. Jednym z takich czynów było zlecenie zabójstwa lekarzy, którzy nie uratowali jego żony.

Przełom w życiu Guntrama nastąpił po 580 roku, gdy stracił drugą żonę i synów. Zmienił wówczas swoje postępowanie, organizując synody mające na celu uporządkowanie życia Kościoła w jego królestwie. Fundował klasztory, zwalniał poddanych z podatków podczas klęsk żywiołowych, a w czasie epidemii sam postował i organizował procesje pokutne. Jego polityka wyróżniała się na tle innych Merowingów – w 587 roku zawarł w Andelot pokój z Childebertem II, regulujący kwestie sukcesji i kończący kolejny konflikt w obrębie dynastii.

Głównym źródłem informacji o Guntramie jest Historia Franków autorstwa Grzegorza z Tours, który znał króla osobiście i opisywał go z rzadko spotykaną w swoim dziele sympatią. Biskup Tours nie oszczędzał innych członków rodziny królewskiej, lecz w przypadku Guntrama przedstawił go jako władcę-pokutnika.

Guntram zmarł 28 marca 592 roku i niemal natychmiast zaczęto go czcić jako świętego, choć bez formalnego procesu kanonizacyjnego, który wówczas nie istniał. Tradycja uczyniła go patronem osób pokutujących, w tym skruszonych zabójców i tych, którzy doświadczyli rozpadu małżeństwa. W Polsce jego imię jest rzadko spotykane, lecz figuruje w kalendarzach imieninowych pod datą 28 marca.

Warto podkreślić, że spośród synów Chlotara I to właśnie Guntram jako jedyny zmarł we własnym łóżku i pozostawił po sobie pamięć o łagodniejszym charakterze. Epoka merowińska była okresem licznych bratobójczych walk, otruć i zemsty rodowej, a kroniki tamtych czasów przypominają rejestr zbrodni. Kult Guntrama przetrwał głównie w Burgundii, wokół opactwa w Chalon-sur-Saône, gdzie został pochowany.

„Stwórz, o Boże, we mnie serce czyste i odnów w mojej piersi ducha niezwyciężonego!”

Ps 51,12