Wspomnienie św. Guntrama

28 marca to dzień wspomnienia św. Guntrama, króla Burgundii, który nie jest uwzględniony w powszechnym kalendarzu Kościoła, ale figuruje w Martyrologium Rzymskim i kalendarzach lokalnych. Nie posiada własnego formularza mszalnego, jednak warto o nim wspomnieć, ponieważ jest jednym z nielicznych Merowingów przedstawianych w źródłach historycznych w pozytywnym świetle.

Urodził się około 532 roku jako syn Chlotara I i objął rządy w Burgundii oraz części Akwitanii w 561 roku. Początkowo jego panowanie nie odbiegało od typowych działań merowińskich władców – prowadził wojny domowe, stosował okrucieństwa, a nawet kazał zabić lekarzy, którzy nie uratowali jego żony. Jednak po śmierci drugiej żony i synów w 580 roku jego postawa uległa radykalnej zmianie. Zaczął organizować synody kościelne, fundował klasztory, zwalniał poddanych z podatków w czasie klęsk żywiołowych, a podczas epidemii sam podejmował posty i organizował procesje pokutne. Jego polityka stała się wyjątkowo pokojowa jak na standardy dynastii – w 587 roku podpisał traktat w Andelot z Childebertem II, kończący kolejną fazę wojen między frakcjami merowińskimi.

Głównym źródłem informacji o Guntramie jest „Historia Franków” Grzegorza z Tours, który znał króla osobiście i opisywał go z rzadką sympatią, co jest szczególnie zaskakujące, biorąc pod uwagę krytyczny ton biskupa Tours wobec innych członków rodziny królewskiej. To właśnie ta relacja utrwaliła wizerunek Guntrama jako władcy-pokutnika.

Zmarł 28 marca 592 roku i niemal natychmiast zaczęto go czcić jako świętego, choć nie prowadzono jeszcze wówczas formalnych procesów kanonizacyjnych. Tradycja uczyniła go patronem osób podejmujących pokutę, w tym skruszonych zabójców i tych, którzy doświadczyli rozpadu małżeństwa. W Polsce jego imię jest rzadko spotykane, choć figuruje w kalendarzach imieninowych pod datą 28 marca.

Spośród synów Chlotara I to właśnie Guntram jako jedyny zmarł w swoim łóżku i pozostawił po sobie pozytywną pamięć. Epoka merowińska obfitowała w bratobójcze konflikty, otrucia i zemstę rodową, a kroniki tamtych czasów pełne są opisów zbrodni. Kult Guntrama przetrwał głównie w Burgundii, wokół opactwa w Chalon-sur-Saône, gdzie został pochowany.

„Stwórz, o Boże, we mnie serce czyste i odnów w mojej piersi ducha niezwyciężonego!”

Ps 51,12