Wspomnienie liturgiczne Szymona Słupnika

5 stycznia w kalendarzu zachodnim obchodzone jest wspomnienie św. Szymona Słupnika Starszego – niezwykłego syryjskiego ascety, który spędził ostatnie dziesiątki lat życia na kamiennym słupie. Jest on jedną z najbardziej nietypowych postaci w całym martyrologium i zarazem prekursorem nowego nurtu życia zakonnego.

Szymon urodził się około 390 roku w Sis, na pograniczu Cylicji i Syrii. Początkowo żył jako pustelnik, ale rosnąca sława sprawiła, że tłumy nie pozwalały mu zachować samotności. Około 420 roku wzniósł na wzgórzu kamienny słup z platformą na szczycie i zamieszkał na nim. Z czasem podwyższał konstrukcję, która osiągnęła wysokość około 18 metrów. Spędził tam blisko 40 lat, wystawiony na ekstremalne warunki pogodowe, żywiony przez uczniów, którzy podawali mu jedzenie po drabinie.

Pomimo życia na słupie, Szymon nie izolował się od świata. Codziennie nauczał tłumy zgromadzone u podnóża, rozstrzygał spory, interweniował w sprawach społecznych i prowadził korespondencję z cesarzami. Jego pogrzeb w 459 roku zgromadził patriarchę Antiochii, sześciu biskupów, rzymskiego namiestnika i wielotysięczny tłum – co przypominało raczej ceremonię pożegnania wybitnego męża stanu. Wokół słupa wzniesiono później potężny zespół klasztorny Qalat Siman, którego ruiny można oglądać w północnej Syrii do dziś.

Św. Szymon zmarł pod koniec sierpnia, ale Kościół zachodni wspomina go 5 stycznia, podczas gdy Kościoły wschodnie czczą go 1 września. Taka rozbieżność nie jest w martyrologium rzadkością – daty wspomnień bywały ustalane nie według dnia śmierci, lecz na przykład według przeniesienia relikwii lub poświęcenia kościoła. Naśladowców Szymona nazwano stylitami, od greckiego słowa oznaczającego słup; ta forma ascezy przetrwała na chrześcijańskim Wschodzie przez kolejne stulecia.