Trzech Króli (Objawienie Pańskie, Epifania)
6 stycznia Kościół katolicki obchodzi uroczystość Objawienia Pańskiego, w Polsce potocznie znaną jako święto Trzech Króli. Jest to jedno z najstarszych świąt chrześcijańskich, obchodzone na Wschodzie nawet wcześniej niż Boże Narodzenie, a w Polsce jest dniem ustawowo wolnym od pracy.
Nazwa „Trzech Króli” jest jednak myląca, ponieważ Ewangelia św. Mateusza nie wspomina ani o trzech osobach, ani o ich królewskiej godności. Mowa jest o magach ze Wschodu, którzy zajmowali się obserwacją gwiazd. Ich liczba (trzy) wynika jedynie z trzech darów, które złożyli: złota, kadzidła i mirry. Imiona Kacper, Melchior i Baltazar pojawiły się dopiero w późniejszych przekazach. Prawdziwa nazwa uroczystości – Objawienie Pańskie – odnosi się do pierwszego ukazania się Jezusa poganom, czyli światu poza Izraelem.
W dniu uroczystości podczas Mszy święci się kredę i kadzidło. Kredą pisze się na drzwiach domów inicjały K+M+B wraz z rokiem. Popularna interpretacja wskazuje na imiona Trzech Króli, ale tradycja Kościoła podaje również starszą wersję: C+M+B, czyli *Christus Mansionem Benedicat* („Niech Chrystus błogosławi ten dom”).
Po II wojnie światowej 6 stycznia był dniem wolnym do 1960 roku, kiedy władze komunistyczne zniosły święto w ramach polityki antykościelnej. Po latach, dzięki inicjatywie obywatelskiej wspartej przez milion podpisów (m.in. NSZZ „Solidarność”), dzień wolny przywrócono w 2011 roku, kończąc niemal półwieczną przerwę.
W ostatnich latach w Polsce popularność zyskały uliczne Orszaki Trzech Króli, organizowane w setkach miejscowości. Łączą one jasełka, przemarsz i wspólne kolędowanie, stając się rozpoznawalnym elementem polskiego kalendarza. W samej Warszawie w wydarzeniach tych uczestniczą dziesiątki tysięcy osób, co czyni je zjawiskiem unikalnym na skalę europejską.
„Ujrzeliśmy bowiem Jego gwiazdę na Wschodzie i przybyliśmy oddać Mu pokłon.”
Mt 2,2
Chronologia
Najczęstsze pytania
Czy 6 stycznia jest dniem wolnym od pracy?
Święto Trzech Króli, znane również jako Objawienie Pańskie, jest dniem ustawowo wolnym od pracy. Decyzja o przywróceniu tego święta do kalendarza dni wolnych zapadła 24 września 2010 roku, a nowelizacja weszła w życie 6 stycznia 2011 roku. Oznacza to, że 6 stycznia każdego roku pracownicy i przedsiębiorcy mogą cieszyć się dodatkowym dniem odpoczynku, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Czy sklepy są otwarte w Trzech Króli?
Zasadniczo nie, ponieważ obowiązują ograniczenia handlowe typowe dla dni świątecznych, z pewnymi wyjątkami określonymi w przepisach, takimi jak stacje paliw. Stan na dzień publikacji.
Co oznaczają litery K+M+B na drzwiach?
Najpopularniejsze wyjaśnienie pochodzenia tego zwrotu wiąże się z łacińską formułą *Christus mansionem benedicat*, co oznacza „Niech Chrystus błogosławi ten dom”. Istnieje również alternatywna interpretacja, według której akronim CMBH to inicjały trzech mędrców: Kacpra, Melchiora i Baltazara.
Czy szkoły mają wolne 6 stycznia?
W dniu 6 stycznia przypada święto Trzech Króli, które jest dniem ustawowo wolnym od pracy. W związku z tym wszystkie placówki edukacyjne są wówczas nieczynne.
Dlaczego Trzech Króli nie było dniem wolnym w PRL?
Dzień wolny został zniesiony na mocy ustawy z dnia 16 listopada 1960 roku, co było motywowane wymogami gospodarczymi. Powrót do tego święta nastąpił dopiero w 2011 roku.