Wspomnienie świętych męczenników Sykstusa II, papieża, i Towarzyszy

7 sierpnia obchodzone jest wspomnienie papieża Sykstusa II oraz czterech diakonów, których zgładzono razem z nim w 258 roku. Uroczystość ma charakter dowolny i odbywa się w czerwonym kolorze. Imię Sykstusa pojawia się w Kanonie Rzymskim, co wskazuje na jego wczesny i powszechny kult.

Edykt Waleriana

W 257 roku cesarz Walerian rozpoczął prześladowania, a rok później zaostrzył je edyktem o wyjątkowej precyzji. Nakazywał on natychmiastową egzekucję biskupów, kapłanów i diakonów bez wcześniejszego procesu. Celem było pozbawienie wspólnoty kościelnej przywództwa, co stanowiło zmianę strategii w porównaniu do wcześniejszych prześladowań, które dotyczyły ogółu wiernych.

Egzekucja w katakumbach

6 sierpnia 258 roku papież Sykstus II odprawiał liturgię w cmentarzu Pretekstata przy Via Appia, miejscu uważanym za stosunkowo bezpieczne. Żołnierze wtargnęli tam podczas nabożeństwa i zabili Sykstusa wraz z czterema diakonami: Januarym, Wincentym, Magnusem i Stefanem. Tego samego dnia zginęli również dwaj inni diakoni, Felicissimus i Agapit.

Relacja z pierwszej ręki

Informacje o tych wydarzeniach pochodzą ze źródła współczesnego – św. Cyprian, biskup Kartaginy, opisał je w liście do biskupa Sukcesa. Cyprian relacjonował, co dotarło do Afryki, i ostrzegał swoje duchowieństwo przed nadchodzącymi prześladowaniami. Sam Cyprian zginął kilka tygodni później, 14 września 258 roku.

Cztery dni później

Archidiakon Kościoła rzymskiego, Wawrzyniec, nie zginął wraz z papieżem – stracono go 10 sierpnia 258 roku, cztery dni po Sykstusie. Z tym opóźnieniem wiąże się najsłynniejszy epizod jego legendy: wezwany do wydania skarbów Kościoła, Wawrzyniec wykorzystał czas na rozdanie majątku ubogim, a następnie przyprowadził ich przed urzędnika, mówiąc, że to są skarby, których żądano. Wspomnienie św. Wawrzyńca obchodzone jest osobno, 10 sierpnia, jako święto.

Krótki pontyfikat

Sykstus II rządził Kościołem niecały rok, ale w tym czasie dokonał istotnego rozwiązania: zażegnał napięty spór z Kościołami Afryki i Azji Mniejszej dotyczący ważności chrztu udzielanego przez heretyków, który za poprzednika, Stefana I, groził zerwaniem jedności.

„Pasterz dobry daje życie swoje za owce.”

J 10,11