Wspomnienie świętych męczenników Karola Lwangi i Towarzyszy
3 czerwca Kościół katolicki obchodzi wspomnienie świętego Karola Lwangi oraz dwudziestu jeden towarzyszy – męczenników ugandyjskich, straconych w latach 1885-1887. Jest to święto obowiązkowe, obchodzone w kolorze czerwonym.
Wydarzenia, które doprowadziły do ich męczeństwa, rozegrały się na dworze króla Mwangi II, władcy Bugandy, jednego z królestw na terenie dzisiejszej Ugandy. Chrześcijaństwo dotarło tam zaledwie kilka lat wcześniej, głównie dzięki misjonarzom katolickim i anglikańskim, i szybko zyskało zwolenników wśród młodych dworzan, zwanych paziami.
Konflikt miał złożone podłoże. Król obawiał się rosnących wpływów obcych mocarstw, z którymi kojarzył nową wiarę, co nasiliło się po zamordowaniu w 1885 roku anglikańskiego biskupa Jamesa Hanningtona. Bezpośrednią przyczyną napięć stała się jednak kwestia, która wcześniejsze opracowania omawiały z umiarkowanym zainteresowaniem: paziowie przyjęci do chrztu zaczęli odmawiać królowi posłuszeństwa w sprawach seksualnych. Karol Lwanga, jako przełożony paziów, bronił młodszych chłopców przed żądaniami władcy, co stało się bezpośrednim powodem oskarżenia i prześladowań.
3 czerwca 1886 roku grupę skazanych doprowadzono do Namugongo, gdzie zostali spaleni żywcem w matach z trzciny. Karol Lwanga zginął tego dnia, a najmłodszy z grupy, Kizito, miał zaledwie czternaście lat. Egzekucje trwały z przerwami do 1887 roku i objęły również chrześcijan anglikańskich. Kościół katolicki kanonizował dwudziestu dwóch męczenników, ale anglikanie również czczą własnych współtowarzyszy z tych samych wydarzeń. Dziś Namugongo jest ważnym sanktuarium dla obu tradycji.
Prześladowania, zamiast zatrzymać rozwój chrześcijaństwa, przyniosły skutek odwrotny do zamierzonego – liczba wyznawców gwałtownie wzrosła. Uganda jest obecnie jednym z krajów Afryki Wschodniej o najwyższym odsetku chrześcijan.
W 1920 roku męczennicy zostali beatyfikowani, a papież Paweł VI kanonizował ich 18 października 1964 roku, podczas trwania Soboru Watykańskiego II. Pięć lat później ten sam papież odwiedził Namugongo, inaugurując pierwszą w historii pielgrzymkę papieską do Afryki. Obchody wspomnienia 3 czerwca co roku gromadzą tam setki tysięcy pielgrzymów z całego kontynentu.
„Kto straci swe życie z powodu Mnie i Ewangelii, ten je zachowa.”
Mk 8,35