Wspomnienie św. Hieronima, prezbitera i doktora Kościoła
30 września Kościół katolicki wspomina św. Hieronima – wybitnego tłumacza Biblii, doktora Kościoła i patrona biblistów. Wspomnienie liturgiczne ma charakter obowiązkowy i jest obchodzone w białych szatach. Tego samego dnia obchodzony jest również Międzynarodowy Dzień Tłumacza, ustanowiony przez ONZ w 2017 roku właśnie dla upamiętnienia św. Hieronima.
### Życie i dzieło św. Hieronima
Urodził się około 347 roku w Strydonie, na pograniczu dzisiejszej Chorwacji i Węgier. Kształcił się w Rzymie, a przez pewien czas prowadził życie pustelnicze na pustyni Chalkis. W latach 382-384 był sekretarzem papieża Damazego, który powierzył mu zadanie zrewidowania łacińskiego tekstu Ewangelii. Od 386 roku zamieszkał w Betlejem, gdzie poświęcił się pracy nad tłumaczeniem Biblii. Nowy Testament ukończył w 382 roku, a Stary Testament w latach 390-405 – łącznie blisko 24 lata ciężkiej pracy.
### Nowatorska metoda tłumaczenia
Hieronim wyróżniał się nie tylko długością, ale i metodą swojej pracy. Nauczył się języka hebrajskiego, co wśród ówczesnych chrześcijan było rzadkością, i konsultował się z żydowskimi uczonymi, aby tłumaczyć Stary Testament bezpośrednio z oryginału, a nie z greckiej Septuaginty. Jego podejście wywołało ostry spór, w którym jego oponentem był m.in. św. Augustyn, obawiający się zamieszania wśród wiernych przyzwyczajonych do starszej wersji. Ostatecznie stanowisko Hieronima zostało uznane za słuszne, a jego przekład, znany jako Wulgata, został oficjalnie zatwierdzony przez Sobór Trydencki jako tekst urzędowy Kościoła łacińskiego.
### Charakter i kontrowersje
Św. Hieronim nie należał do postaci łagodnych. Jego polemiki bywały złośliwe i osobiste, a lista osób, z którymi był skłócony, jest długa – co sam przyznawał w swoich pismach. Jego porywczość, obok niezwykłej pracowitości, stanowiła istotny element jego charakteru.
### Ikonografia
W sztuce sakralnej św. Hieronim jest najczęściej przedstawiany w dwóch wersjach: jako pokutnik bijący się w pierś na pustyni lub jako uczony w gabinecie, otoczony księgami, z lwem u stóp. Kapelusz kardynalski, który często nosi na obrazach, jest anachroniczny, ponieważ w IV wieku taka godność jeszcze nie istniała.
### Dziedzictwo
Choć Wulgata zdominowała pamięć o św. Hieronimie, jego dorobek jest znacznie szerszy. Obejmuje komentarze do większości ksiąg biblijnych, dzieło *O znakomitych mężach* – pierwszy przegląd pisarzy chrześcijańskich – oraz kilkaset listów, które dziś są jednym z najważniejszych źródeł do poznania
„Nieznajomość Pisma Świętego jest nieznajomością Chrystusa.”
św. Hieronim, prolog do Komentarza do Księgi Izajasza