Wspomnienie św. Augustyna, biskupa i doktora Kościoła
28 sierpnia Kościół katolicki wspomina św. Augustyna, biskupa Hippony i doktora Kościoła, w rocznicę jego śmierci w 430 roku. To wspomnienie obowiązkowe, obchodzone w białych szatach liturgicznych. Interesująca jest kolejność dat w kalendarzu: dzień wcześniej, 27 sierpnia, przypada wspomnienie jego matki, św. Moniki.
Święty Augustyn urodził się 13 listopada 354 roku w Tagaście, w rzymskiej Numidii (obecna Algieria). Jego ojciec był poganinem, matka chrześcijanką, a on sam przez wiele lat pozostawał obojętny religijnie. Kształcił się na retora, wykładał w Kartaginie, Rzymie i Mediolanie, przez niemal dziewięć lat związany był z manicheizmem, żył w nieformalnym związku i miał syna. Przełom nastąpił w Mediolanie pod wpływem kazań biskupa Ambrożego i lektur filozoficznych. Chrzest przyjął w noc paschalną 24/25 kwietnia 387 roku, mając 33 lata. Jego matka, Monika, która towarzyszyła mu przez cały ten czas, zmarła kilka miesięcy później w Ostii, gdy wracali do Afryki.
Jako biskup Hippony (od ok. 395 r.) Augustyn był aktywnym uczestnikiem licznych sporów teologicznych. Polemizował z manichejczykami na temat natury zła, z donatystami o ważność sakramentów udzielanych przez niegodnych szafarzy oraz z pelagianami o rolę łaski i wolnej woli – stąd przydomek „Doktor Łaski”. Zmarł 28 sierpnia 430 roku, podczas oblężenia Hippony przez Wandalów.
Dziedzictwo św. Augustyna obejmuje trzy kluczowe dzieła:
1. **„Wyznania”** – autobiografia duchowa (napisana między 397 a 401 r.), uznawana za pierwszą w literaturze zachodniej relację z wewnętrznego życia duchowego.
2. **„O państwie Bożym”** – trzynastoletnie dzieło (powstałe po złupieniu Rzymu w 410 r.), będące odpowiedzią na zarzuty osłabienia imperium przez chrześcijaństwo, a zarazem jeden z fundamentów zachodniej myśli politycznej i historycznej.
3. **Reguła zakonna** – najstarsza na Zachodzie, stosowana do dziś przez augustianów, dominikanów, norbertanów i bonifratrów.
Św. Augustyn pozostaje jedną z najważniejszych postaci w historii teologii chrześcijańskiej, a jego prace kształtują refleksję Kościoła do dziś.
„Stworzyłeś nas bowiem jako skierowanych ku Tobie. I niespokojne jest serce nasze, dopóki w Tobie nie spocznie.”
św. Augustyn, Wyznania I,1 (przekład Zygmunta Kubiaka)