Wspomnienie Najświętszej Maryi Panny Królowej

Wspomnienie Najświętszej Maryi Panny Królowej obchodzone jest 22 sierpnia, dokładnie w tydzień po uroczystości Wniebowzięcia. Jest to wspomnienie obowiązkowe, oznaczone białym kolorem liturgicznym, i stanowi jeden z najmłodszych obchodów maryjnych w kalendarzu powszechnym, liczący sobie nieco ponad siedemdziesiąt lat.

Początki święta

Ustanowienie tego święta zawdzięczamy papieżowi Piusowi XII, który wprowadził je encykliką *Ad caeli Reginam* z 11 października 1954 roku. Dokument ten został ogłoszony w Roku Maryjnym, zwołanym dla uczczenia stulecia dogmatu o Niepokalanym Poczęciu. Pius XII wyznaczył pierwotnie święto na 31 maja. Choć tytuł „Królowej” był obecny w tradycji chrześcijańskiej (m.in. w Litanii loretańskiej, antyfonach *Salve Regina* i *Regina caeli* oraz w piątej tajemnicy chwalebnej różańca), to dopiero encyklika nadała mu formalny charakter, wprowadzając osobne wspomnienie liturgiczne i przedstawiając jego teologiczne uzasadnienie.

Zmiana daty obchodów

W wyniku reformy kalendarza po Soborze Watykańskim II święto Maryi Królowej przeniesiono z 31 maja na 22 sierpnia, które dawniej było ostatnim dniem oktawy Wniebowzięcia. Decyzja ta miała logiczne uzasadnienie: królowanie Maryi nie jest odrębnym elementem pobożności, lecz naturalną konsekwencją jej Wniebowzięcia. Dzięki temu oba wspomnienia przypadają blisko siebie. Wolne miejsce na 31 maja przeznaczono wówczas na święto Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny.

Teologiczne znaczenie tytułu Królowej

Konstytucja *Lumen gentium* podkreśla, że Maryja została wywyższona przez Boga jako Królowa wszystkiego, jednak natychmiast dodaje, że stało się to przez upodobnienie do jej Syna. To zastrzeżenie jest kluczowe dla zrozumienia znaczenia tego tytułu: godność królewska Maryi jest wtórna wobec królowania Chrystusa i wynika z jej macierzyństwa, a nie z jakiejkolwiek władzy. Liturgia tego dnia nawiązuje do sceny Zwiastowania, w której anioł zapowiada panowanie Syna, a nie Matki.

Praktyka duszpasterska

22 sierpnia często bywa dniem odnawiania aktów zawierzenia lub terminem koronacji obrazów i figur maryjnych, wybieranym ze względu na tematykę wspomnienia.

Ikonografia

Tytuł królewski Maryi wyraża się w jednym z najpopularniejszych wizerunków maryjnych: przedstawia Ona Maryję w koronie, z berłem, czasem z wieńcem dwunastu gwiazd, nawiązującym do biblijnej wizji Niewiasty obleczonej w słońce. W Polsce ten typ ikonograficzny upowszechniły koronacje cudownych obrazów, z których najsłynniejsza to koronacja obrazu jasnogórskiego w 1717 roku, dokonana koronami przysłanymi przez papieża Klemensa XI. Była to pierwsza taka koronacja poza Rzymem.

„a Pan Bóg da Mu tron Jego praojca, Dawida. Będzie panował nad domem Jakuba na wieki, a Jego panowaniu nie będzie końca.”

Łk 1,32-33