Światowy Dzień Kociewia

Światowy Dzień Kociewia obchodzony jest corocznie 10 lutego, upamiętniając pierwszą historyczną wzmiankę o nazwie tego regionu. Święto dotyczy Kociewia – krainy etniczno-kulturowej na Pomorzu Gdańskim, zamieszkiwanej przez około 340 tysięcy osób.

Początki nazwy i data święta

10 lutego 1807 roku, podczas wojny francusko-pruskiej, podpułkownik Józef Hurtig wysłał z Nowego nad Wisłą meldunek do generała Jana Henryka Dąbrowskiego, informując o wysłaniu „patrolu ku Gociewiu”. To najstarszy znany zapis nazwy regionu – w formie „Gociewie”, bliskiej dzisiejszej nazwie „Kociewie”. Ta data, a nie żadne wcześniejsze wydarzenie, stała się podstawą do ustanowienia Światowego Dnia Kociewia.

Dlaczego „światowy” w nazwie?

Święto zainicjowano w 2007 roku z inicjatywy Stowarzyszenia Kultura Kociewia w Starogardzie Gdańskim oraz Lokalnej Organizacji Turystycznej Kociewie w Tczewie. Podczas organizacji pierwszego święta przeprowadzono internetowy spis Kociewiaków i sympatyków regionu – zgłoszenia napłynęły z różnych krajów, od potomków emigrantów po osoby związane z regionem sercem. To właśnie dlatego lokalne święto zyskało w nazwie przymiotnik „światowy”, mimo że obchody koncentrują się głównie w samym regionie.

Lokalizacja i mieszkańcy Kociewia

Kociewie rozciąga się na lewym brzegu Wisły, w dorzeczu Wdy i Wierzycy, sięgając wschodniej części Borów Tucholskich. Stolicą regionu jest Starogard Gdański, a inne większe miasta to Tczew, Świecie, Pelplin i Gniew. Teren obejmuje powiaty z dwóch województw – pomorskiego i kujawsko-pomorskiego. Część mieszkańców posługuje się gwarą kociewską, wyróżniającą się charakterystyczną wymową i regionalnym słownictwem.

Wśród osób kojarzonych z Kociewiem wymienia się m.in. piłkarza Kazimierza Deynę, tenisistę stołowego Andrzeja Grubbę, muzyka Grzegorza Ciechowskiego czy podróżnika Wojciecha Cejrowskiego. Za promocję regionu przyznawane są co roku tytuły Ambasadora Kociewia oraz Perełki Kociewia – to drugie wyróżnienie trafia do młodych, zapowiadających się mieszkańców regionu. Pierwszym Ambasadorem Kociewia w kategorii indywidualnej został Wojciech Cejrowski, a w kategorii zbiorowej – zespół folklorystyczny Modraki z Pelplina.

Święto jako okazja do pielęgnowania tradycji

W wielu domach na Kociewiu ten dzień staje się pretekstem do sięgania po stare, rodzinne zeszyty z przepisami – zapisane ręką babci czy mamy. Gotuje się wtedy tradycyjne kluski czy ruchanki, a przy stole często pojawiają się rozmowy o gwarze i dawnych zwyczajach regionu. To właśnie w takich drobnych, domowych gestach – nie w wielkiej, centralnej uroczystości – Światowy Dzień Kociewia przetrwał już blisko dwie dekady.

Jak uczcić Światowy Dzień Kociewia

Najprostszy sposób to sięgnięcie po tradycyjny, rodzinny przepis – kluski, ruchanki albo inną potrawę, którą gotowały babcie w regionie. Można też odwiedzić Starogard Gdański albo Muzeum Ziemi Kociewskiej, albo po prostu opowiedzieć bliskim, skąd wzięła się nazwa regionu i dlaczego akurat 10 lutego ma swoje święto. W wielu gminach tego dnia publikowane są też lokalne życzenia i przypomnienia o historii Kociewia, więc warto zajrzeć na stronę swojego urzędu, zwłaszcza jeśli mieszka się poza regionem i chce się poczuć z nim choć trochę związanym.

Ciekawostki

1. Pierwotny zapis nazwy regionu z 1807 roku brzmiał „Gociewie”, a nie „Kociewie”.
2. Kociewie zamieszkuje ok. 340 tysięcy osób, część z nich posługuje się do dziś gwarą kociewską.
3. Wśród znanych Kociewiaków wymienia się m.in. Kazimierza Deynę, Andrzeja Grubbę, Grzegorza Ciechowskiego i Wojciecha Cejrowskiego.