Światowy Dzień Drwala

Światowy Dzień Drwala obchodzony jest 12 listopada, stanowiąc hołd dla jednego z najstarszych i najbardziej niebezpiecznych zawodów na świecie. Warto podkreślić, że święto nie ma oficjalnego uznania – nie istnieje organizacja ani dokument, który by je ustanawiał; data stała się popularna dzięki kalendarzom świąt nietypowych. Sam zawód jest jednak rzeczywisty i znacznie mniej romantyczny, niż przedstawiają go legendy.

Współczesny drwal – kim jest?

W polskich lasach pracę wykonują głównie pilarze zatrudnieni w zakładach usług leśnych, działających na zlecenie nadleśnictw. Wykorzystują pilarki spalinowe, kliny, siekiery, obuwie z wkładkami antyprzecięciowymi oraz spodnie z włóknami zatrzymującymi łańcuch. Coraz częściej zadania przejmują harwestery – maszyny zdolne do szybkiego ścięcia, okrzesania i pocięcia pnia na sortymenty. Mimo to siekiera wciąż jest niezbędna w trudno dostępnych miejscach, takich jak strome stoki czy cięcia pielęgnacyjne, gdzie kluczowe jest wyczucie drwala.

Praca bez miejsca na brawurę

Leśnictwo należy do branż o wysokim ryzyku wypadków. Zagrożeniem są nie tylko pilarki, ale także odbicia pni, wiszące konary (tzw. wisielce) oraz drzewa osłabione przez wichury. Dlatego w zawodzie drwala kluczowe są procedury: odpowiednie wykonanie rzazu podcinającego, przygotowanie zawiasy i znajomość dróg ewakuacji. Święto drwala to dobra okazja, by przypomnieć, że za każdym kawałkiem drewna stoi człowiek narażający życie. Dodatkowym wyzwaniem są warunki pogodowe i pora roku – najtrudniejsze zadania to usuwanie skutków wichur, gdzie drzewa są połamane, pochylone i wzajemnie zablokowane.

Drwal w kulturze

• Paul Bunyan – legendarny drwal z amerykańskiego folkloru, znany z towarzyszącego mu niebieskiego byka Babe; jego pomniki można zobaczyć w kilku stanach USA.
• Satyryczny skecz The Lumberjack Song grupy Monty Python z 1969 roku, który utrwalił komiczny wizerunek drwala.
• Zawody w rąbaniu drewna, w tym mistrzostwa organizowane od 1960 roku w Hayward (Wisconsin) oraz międzynarodowa seria Timbersports.

Pochodzenie nazwy i flaneli

Słowo „drwal” pochodzi od „drwa”, czyli drewna opałowego – polski język bywa niezwykle dosłowny. Charakterystyczne koszule w kratę (flanelowe) przywędrowały z Ameryki Północnej, gdzie gruba flanela była tania, ciepła i dobrze widoczna wśród pni. Dziś ten wzór jest częściej spotykany na ulicach miast niż w lesie.

Jak uczcić Światowy Dzień Drwala?

Najlepiej bez pilarki, jeśli nie posiada się uprawnień – nie jest to sprzęt do świątecznych eksperymentów. Można za to odwiedzić zrąb, porozmawiać z leśniczym o przyczynach wycinki lub sprawdzić pochodzenie drewna w zakupionych meblach. Pracującym w lesie warto tego dnia po prostu zauważyć ich ciężką pracę – las nie odnawia się sam w tempie, w jakim go eksploatujemy, a między sadzonką a deską zawsze stoi człowiek z pilarką.

„Daj mi sześć godzin na ścięcie drzewa, a pierwsze cztery poświęcę na naostrzenie siekiery.”

powiedzenie przypisywane Abrahamowi Lincolnowi

Ciekawostki

1. Polskie słowo drwal pochodzi od drwa, czyli drewna opałowego.
2. Zawieszone na sąsiednich drzewach konary leśnicy nazywają w żargonie wisielcami - należą do najgroźniejszych sytuacji na zrębie.
3. Spodnie antyprzecięciowe działają tak, że wciągnięte włókna blokują łańcuch pilarki w ułamku sekundy.
4. Mistrzostwa drwali w Hayward w stanie Wisconsin rozgrywane są od 1960 roku.