Światowy Dzień Drzewa Oliwnego
26 listopada obchodzony jest Światowy Dzień Drzewa Oliwnego, ustanowiony przez UNESCO w 2019 roku. To świeckie święto, które nie ma charakteru religijnego, ale ze względu na silne biblijne korzenie oliwki, często pojawia się w zestawieniach dni o tematyce religijnej.
UNESCO wybrało oliwkę jako symbol o uniwersalnym znaczeniu – gałązka oliwna kojarzy się z pokojem, mądrością i pojednaniem, a samo drzewo stanowi ważny element dziedzictwa kulturowego, gospodarczego i przyrodniczego basenu Morza Śródziemnego. Obchody przybierają formę konferencji, warsztatów i wydarzeń edukacyjnych, mających na celu zwrócenie uwagi na zagrożenia, takie jak zmiany klimatu, choroby czy porzucanie tradycyjnych upraw.
W Biblii oliwka pojawia się już w opisie końca potopu – gołębica przyniesiona przez Noego wraca z gałązką oliwną, co stało się symbolem pokoju i odrodzenia. To właśnie z tego biblijnego kontekstu, a nie z tradycji antycznej Grecji, wywodzi się zachodnie skojarzenie gałązki oliwnej z pokojem.
Znaczenie oliwy w liturgii jest równie istotne – jest używana przy udzielaniu sakramentów, takich jak chrzest, bierzmowanie czy namaszczenie chorych. Poświęca się ją raz w roku, w Wielki Czwartek, podczas Mszy Krzyżma. Przez wieki służyła także do zasilania wiecznej lampki przy tabernakulum.
Getsemani, ogród na Górze Oliwnej, to miejsce modlitwy Jezusa przed pojmaniem. Nazwa pochodzi od aramejskiego określenia tłoczni oliwy. Rosnące tam drzewa, choć niekoniecznie te same, które pamiętają czasy biblijne, mają kilkaset lat i są świadectwem długowieczności oliwki.
W krajach śródziemnomorskich w Niedzielę Palmową święci się gałązki oliwne, a nie palmy czy wierzbowe bazie, jak w Polsce. Popiół z ich spalenia jest później używany w Środę Popielcową do posypania głów wiernych.
Oliwka, choć nie jest świętem kościelnym, odgrywa ważną rolę w symbolice religijnej i kulturze regionu Morza Śródziemnego, łącząc przeszłość z teraźniejszością.
„Gołębica wróciła do niego pod wieczór, niosąc w dziobie świeży listek z drzewa oliwnego.”
Rdz 8,11