Światowy Dzień Choroby Alzheimera

Światowy Dzień Choroby Alzheimera obchodzony jest 21 września. Został ustanowiony w 1994 roku przez organizację Alzheimer’s Disease International podczas konferencji w Edynburgu, w dziesiątą rocznicę jej powstania. Od 2012 roku cały wrzesień nosi nazwę Światowego Miesiąca Alzheimera.

Pochodzenie nazwy choroby

Nazwa choroby pochodzi od Aloisa Alzheimera, niemieckiego psychiatry i neuropatologa, który w 1901 roku rozpoczął obserwację Auguste Deter – pięćdziesięciokilkuletniej kobiety z zaburzeniami pamięci, dezorientacją i lękiem. Po jej śmierci dokonał sekcji mózgu i opisał charakterystyczne zmiany: blaszki starcze i zwyrodnienie włókienkowe. Swoje wyniki przedstawił w 1906 roku w Tybindze, jednak reakcja sali była chłodna, a dyskusji praktycznie nie było. Nazwę „choroba Alzheimera” spopularyzował kilka lat później Emil Kraepelin w swoim podręczniku psychiatrii.

Kto ustanowił Światowy Dzień Choroby Alzheimera

Alzheimer’s Disease International to organizacja skupiająca krajowe stowarzyszenia alzheimerowskie z całego świata. Głównym celem kampanii związanej z 21 września jest przełamanie milczenia wokół demencji, która często jest postrzegana jako wstydliwa sprawa rodzinna, a nie choroba wymagająca diagnozy i opieki. Dlatego w materiałach podkreśla się znaczenie wczesnego rozpoznania. Im wcześniej rodzina zrozumie, z czym ma do czynienia, tym więcej może zaplanować, dopóki chory jest w stanie samodzielnie podejmować decyzje dotyczące finansów, miejsca zamieszkania czy reprezentacji w przyszłości.

Warto zaznaczyć, że choroba Alzheimera jest najczęstszą, ale nie jedyną przyczyną otępienia. Inne typy to m.in. otępienie naczyniopochodne, otępienie z ciałami Lewy’ego oraz zwyrodnienie czołowo-skroniowe. Rozróżnienie tych schorzeń ma znaczenie, ponieważ ich przebieg, rokowanie i sposób opieki mogą się różnić.

Alzheimer a zwykłe zapominanie

Zwykłe zapominanie różni się od objawów demencji. Niepokojące mogą być: powtarzanie tych samych pytań w krótkich odstępach czasu, gubienie się w znanej okolicy lub w swoim własnym mieszkaniu, trudności z nazywaniem przedmiotów i prowadzeniem rozmowy, rezygnacja z wcześniej wykonywanych czynności (gotowanie, rachunki, obsługa pralki) oraz zmiany zachowania, takie jak podejrzliwość, wycofanie czy apatia. Żaden z tych objawów nie jest diagnozą, ale każdy jest powodem, by umówić wizytę u neurologa lub psychiatry.

• Powtarzanie tych samych pytań w krótkich odstępach czasu.
• Gubienie się w znanej okolicy albo w rozkładzie własnego mieszkania.
• Kłopot z nazywaniem zwykłych przedmiotów i z prowadzeniem rozmowy.
• Porzucanie zajęć, które wcześniej wychodziły bez wysiłku – gotowania, rachunków, obsługi pralki.
• Zmiany zachowania: podejrzliwość, wycofanie, apatia.

W Polsce Światowy Dzień Choroby Alzheimera jest obchodzony przez stowarzyszenia alzheimerowskie, oddziały neurologii, domy dziennego pobytu i uczelnie medyczne. Wrzesień to czas bezpłatnych badań przesiewowych pamięci, spotkań dla opiekunów i marszów pamięci. Szczególną uwagę zwraca się na sytuację opiekunów rodzinnych, którzy często borykają się z wypaleniem, rezygnacją z pracy i izolacją. Dlatego kampanie 21 września coraz częściej kierowane są właśnie do nich.

Jak uczcić ten dzień

Światowy Dzień Choroby Alzheimera nie wymaga wielkich gestów. Można wesprzeć lokalne stowarzyszenie alzheimerowskie – finansowo lub poprzez wolontariat, co daje opiekunom chwilę oddechu. Warto sprawdzić, czy w okolicy działa dzienny dom opieki i jak skorzystać z jego usług. Jeśli w rodzinie jest osoba z demencją, dobrym pomysłem jest spisanie jej historii, zdjęć i nazwisk, zanim nie będzie w stanie ich sama podpisać.

Ciekawostki

1. Pierwszą opisaną pacjentką była Auguste Deter, którą Alois Alzheimer zaczął obserwować w 1901 roku we frankfurckim szpitalu.
2. Nazwę choroby wprowadził do obiegu nie sam Alzheimer, lecz Emil Kraepelin w swoim podręczniku psychiatrii.
3. Od 2012 roku obchody rozciągnięto na cały wrzesień jako Światowy Miesiąc Alzheimera.
4. Symbolem kampanii jest niezapominajka - kwiat kojarzony z prośbą o pamięć.