Światowy Dzień Cukrzycy

Światowy Dzień Cukrzycy obchodzony jest 14 listopada, w rocznicę urodzin Fredericka Bantinga, współodkrywcy insuliny. Święto zostało ustanowione w 1991 roku przez Międzynarodową Federację Diabetologiczną i Światową Organizację Zdrowia, a w 2006 roku Zgromadzenie Ogólne ONZ nadało mu status oficjalnego dnia Narodów Zjednoczonych.

Frederick Banting – odkrywca insuliny

Frederick Banting urodził się 14 listopada 1891 roku w Kanadzie. W 1921 roku, współpracując z Charlesem Bestem, w laboratorium na Uniwersytecie w Toronto, wyizolował substancję obniżającą poziom cukru we krwi. W styczniu 1922 roku podano ją chłopcu z cukrzycą typu 1, który przeżył, co zmieniło perspektywę leczenia tej choroby. Banting i John Macleod otrzymali Nagrodę Nobla w 1923 roku, a patent na insulinę sprzedano uniwersytetowi za symboliczną kwotę, ponieważ twórcy nie chcieli czerpać zysku z odkrycia.

Niebieskie koło – symbol jedności

Symbolem Światowego Dnia Cukrzycy jest niebieskie koło, przyjęte w 2007 roku. Kolor nawiązuje do flagi ONZ, a kształt symbolizuje globalną jedność osób z cukrzycą. Tego dnia budynki publiczne na całym świecie, w tym w Polsce, są podświetlane na niebiesko.

Różnice między cukrzycą typu 1 i typu 2

Mylenie tych typów cukrzycy prowadzi do wielu nieporozumień. Cukrzyca typu 1 to choroba autoimmunologiczna, w której układ odpornościowy niszczy komórki trzustki produkujące insulinę. Występuje głównie u dzieci i młodych dorosłych, niezależnie od diety. Cukrzyca typu 2 rozwija się stopniowo na skutek insulinooporności, zależnej od czynników genetycznych, wieku, masy ciała i stylu życia. Bywa długo bezobjawowa. Cukrzyca ciążowa pojawia się w czasie ciąży i zwykle ustępuje po porodzie, ale zwiększa ryzyko rozwoju typu 2 w przyszłości.

• Typ 1 – autoimmunologiczny, wymaga insuliny od początku.
• Typ 2 – związany z insulinoopornością, często rozwija się stopniowo.
• Cukrzyca ciążowa – przejściowa, ale zwiększa ryzyko typu 2.

Powikłania cukrzycy, takie jak problemy z oczami, nerkami, nerwami, sercem i naczyniami, wynikają z długotrwałego nieprawidłowego poziomu glukozy, a nie z samej choroby. Dlatego kampanie z okazji Światowego Dnia Cukrzycy zachęcają do prostego badania – pomiaru glukozy na czczo.

Światowy Dzień Cukrzycy w Polsce

W Polsce obchody są aktywne: organizowane są darmowe badania poziomu glukozy, warsztaty żywieniowe i konsultacje medyczne. Listopad to także czas dyskusji o refundacji nowoczesnych terapii, takich jak pompy insulinowe i systemy ciągłego monitorowania glikemii. Technologie te znacznie poprawiły jakość życia pacjentów, eliminując konieczność wielokrotnego nakłuwania palców w ciągu dnia.

Jak uczcić Światowy Dzień Cukrzycy?

Najlepszym sposobem jest wykonanie pomiaru poziomu glukozy, zwłaszcza jeśli nie robiło się tego od dawna. Dla osób z cukrzycą ważne jest regularne badanie dna oka, a dla rodzin osób chorych – nauka rozpoznawania objawów hipoglikemii. To wiedza, która może być potrzebna nagle.

Ciekawostki

1. Patent na insulinę sprzedano Uniwersytetowi w Toronto za symboliczny jeden dolar, bo odkrywcy nie chcieli zarabiać na leku ratującym życie.
2. Pierwszym pacjentem, któremu podano insulinę w 1922 roku, był czternastoletni Leonard Thompson.
3. Niebieskie koło, symbol kampanii, przyjęto w 2007 roku po uznaniu dnia przez ONZ.
4. Frederick Banting w chwili otrzymania Nagrody Nobla miał 32 lata i pozostaje jednym z najmłodszych noblistów w dziedzinie medycyny.