Międzynarodowy Dzień Poezji

Międzynarodowy Dzień Poezji obchodzony jest 21 marca, w pierwszym dniu wiosny, co nie jest przypadkiem, lecz świadomym wyborem organizatorów. Święto to wpisane jest w kalendarz UNESCO i ma na celu promocję czytania, tworzenia oraz wydawania poezji na całym świecie.

Pomysł na Międzynarodowy Dzień Poezji narodził się w 1999 roku podczas 30. sesji Konferencji Generalnej UNESCO w Paryżu. Inicjatorem był Wasilis Wasilikos, ówczesny ambasador Grecji przy UNESCO, który nawiązał do greckiego Dnia Poezji zorganizowanego przez poetkę Lidię Stefanu w Atenach 21 marca 1998 roku. Pierwsze międzynarodowe obchody odbyły się rok później, w 2000 roku.

Wybór daty nie jest przypadkowy – 21 marca to równonoc wiosenna, moment symbolicznego odrodzenia, który od wieków inspirował poetów. Wcześniej, do końca lat 90., w wielu krajach, w tym w Stanach Zjednoczonych, obchodzono Dzień Poezji 15 października, w rocznicę śmierci poety Ralpha Cheyneya. Część środowisk literackich w USA nadal kultywuje tę datę obok marcowego święta UNESCO, co może być mylące dla osób poszukujących informacji w różnych źródłach.

Głównym celem UNESCO było wspieranie różnorodności językowej poprzez poezję oraz danie szansy językom zagrożonym wymarciem, by zostały usłyszane. Inicjatywa miała również na celu przywrócenie poezji miejsca w codziennej kulturze, promocję czytelnictwa, wydawnictw poetyckich oraz nauczania poezji w szkołach na równi z prozą. Każdego roku UNESCO dedykuje obchody innej postaci lub tematowi – na przykład w 2021 roku upamiętniono setną rocznicę urodzin macedońskiego poety Blaże Koneskiego, podkreślając, że święto to nie jest związane z jednym językiem czy tradycją literacką.

W Polsce Międzynarodowy Dzień Poezji jest okazją do organizacji spotkań autorskich, konkursów recytatorskich i wieczorów czytania na głos, często z udziałem lokalnych twórców. To również dobry moment, by sięgnąć po współczesnych polskich poetów, którzy rzadko trafiają do szkolnych lektur, choć ich twórczość jest równie wartościowa jak klasyków.

Aby uczcić Międzynarodowy Dzień Poezji, warto sięgnąć po nieprzeczytany tomik wierszy, przeczytać wiersz na głos, odnaleźć utwory noblistów – Czesława Miłosza czy Wisławy Szymborskiej – i sprawdzić, jak brzmią dziś, lub napisać własny wiersz, nawet jeśli nigdy go nie opublikujemy. Nie potrzeba specjalistycznej wiedzy, by docenić siłę dobrego wiersza – wystarczy chwila ciszy i kilka stron, by przekonać się, że poezja potrafi wyrazić więcej niż długie opowieści. Ten jeden dzień w roku to doskonała okazja, by odejść od szkolnych schematów i po prostu dać się porwać słowom.

„Nic dwa razy się nie zdarza i nie zdarzy.”

Wisława Szymborska, wiersz „Nic dwa razy”

Ciekawostki

1. Datę zaproponował grecki ambasador przy UNESCO, nawiązując do ateńskiego Dnia Poezji zorganizowanego rok wcześniej przez poetkę Lidię Stefanu.
2. Do końca lat 90. w części krajów, w tym w USA, obchodzono inny Dzień Poezji - 15 października, związany z postacią Ralpha Cheyneya.
3. Polska ma dwoje noblistów w dziedzinie literatury, którzy tworzyli głównie poezję: Czesława Miłosza i Wisławę Szymborską.