Europejski Dzień Przywracania Czynności Serca

16 października obchodzony jest Europejski Dzień Przywracania Czynności Serca, ustanowiony w 2013 roku z inicjatywy Europejskiej Rady Resuscytacji. Celem tego święta jest zwiększenie świadomości społecznej na temat znaczenia szybkiej reakcji w przypadku nagłego zatrzymania krążenia, ponieważ to właśnie pierwsze minuty decydują o szansach na przeżycie.

Skala problemu w Europie

Każdego roku w Europie dochodzi do około 400 tysięcy przypadków nagłego zatrzymania krążenia, z czego aż 350 tysięcy zdarza się poza szpitalem – w miejscach publicznych, w pracy czy w domu. W Polsce szacuje się, że codziennie z tego powodu umiera około stu osób, które mogłyby zostać uratowane, gdyby ktoś odpowiednio wcześnie podjął resuscytację.

Rola świadków zdarzenia

Czas jest kluczowy – zanim karetka dotrze na miejsce, mijają zwykle minuty, podczas których mózg pozbawiony tlenu zaczyna obumierać. Wczesna resuscytacja krążeniowo-oddechowa wykonana przez świadka zdarzenia może dwukrotnie lub nawet trzykrotnie zwiększyć szanse na przeżycie. Prawidłowy masaż serca podnosi te szanse do nawet 50%. Mimo to w Polsce tylko w co piątym przypadku pozaszpitalnego zatrzymania krążenia ktoś z otoczenia decyduje się na udzielenie pomocy.

Kroki resuscytacji krążeniowo-oddechowej (RKO)

• Sprawdź, czy poszkodowany jest nieprzytomny i nie oddycha prawidłowo, udrożnij drogi oddechowe.
• Natychmiast wezwij pomoc, dzwoniąc pod numer 112 lub 999.
• Rozpocznij uciskanie klatki piersiowej na głębokość 5-6 cm, w tempie 100-120 uciśnięć na minutę.
• U dorosłych stosuj schemat 30 uciśnięć na 2 oddechy ratownicze, jeśli potrafisz je wykonać.
• Jeśli w pobliżu jest dostępny automatyczny defibrylator zewnętrzny (AED), poproś kogoś o jego przyniesienie.

Łańcuch przeżycia

Eksperci w dziedzinie resuscytacji mówią o tzw. łańcuchu przeżycia, który obejmuje kluczowe etapy: szybkie rozpoznanie zatrzymania krążenia, wezwanie pomocy, natychmiastową resuscytację przez świadków, wczesną defibrylację oraz zaawansowane działania ratownicze prowadzone przez profesjonalistów. Zerwanie któregokolwiek z tych ogniw znacząco zmniejsza szanse na przeżycie bez powikłań neurologicznych.

Obowiązek udzielenia pomocy w Polsce

W Polsce udzielenie pierwszej pomocy osobie w stanie zagrożenia życia jest nie tylko moralnym obowiązkiem, ale również wymogiem prawnym. Zaniechanie pomocy, mimo możliwości jej udzielenia bez narażania siebie lub innych na niebezpieczeństwo, jest przestępstwem zgodnie z art. 162 kodeksu karnego. To ważny argument, by traktować Europejski Dzień Przywracania Czynności Serca jako przypomnienie o realnym obowiązku, który może pojawić się w każdej chwili.

Pochodzenie święta

Inicjatywa ustanowienia Europejskiego Dnia Przywracania Czynności Serca wyszła od Europejskiej Rady Resuscytacji w 2013 roku. Od tamtej pory 16 października wspierana jest przez liczne instytucje medyczne, straże pożarne, organizacje ratownicze i szpitale, które organizują bezpłatne szkolenia z pierwszej pomocy dla mieszkańców.

Jak włączyć się w obchody?

W dniu święta wiele jednostek Ochotniczej Straży Pożarnej, szpitali i organizacji ratowniczych prowadzi otwarte szkolenia z resuscytacji na fantomach. Nawet krótki udział w takim szkoleniu pozwala opanować podstawowy schemat, który może uratować życie. Prawo nie wymaga od świadka zdarzenia specjalistycznej wiedzy – kluczowa jest odwaga, by podjąć działanie, np. uciskając klatkę piersiową, zanim przybędzie profesjonalna pomoc.

Ciekawostki

1. Podjęcie resuscytacji przez świadka zdarzenia może nawet trzykrotnie zwiększyć szanse na przeżycie.
2. Obecnie tylko w co piątym przypadku pozaszpitalnego zatrzymania krążenia świadkowie podejmują resuscytację.
3. Każdego roku w Europie dochodzi do blisko 400 tysięcy przypadków nagłego zatrzymania krążenia.