Biodynamiczny kalendarz pszczelarski 2027
Biodynamiczny kalendarz pszczelarski na 2027 rok: każdy dzień w kolorze pracy, którą wtedy planować w pasiece - przekładanie larw, ramki z węzą, przeglądy i miodobranie albo dzień bez otwierania ula. Od kwietnia do września 2027 r. wypada 35 dni kwiatu, 53 korzenia, 45 owocu i 41 liścia oraz 9 dni niekorzystnych. Całość pobierzesz w PDF, bez rejestracji. Kalendarz wskazuje dni, ale pogoda i stan rodziny są ważniejsze.
Kalendarz pszczelarski 2027 – cały rok w kolorach
kwiatkorzeńowocliśćniekorzystnykropka: część dnia niekorzystnaKolor to dzień, który przeważa w godzinach 6–20. Kliknij nazwę miesiąca, żeby zobaczyć godziny zmian.
PDF to dwie strony A4 w poziomie: rok w kolorach z legendą i kolorami znakowania matek oraz prace w pasiece na każdy miesiąc. Powstaje w Twojej przeglądarce, więc nie trzeba niczego zakładać ani podawać adresu e-mail.
Bieżący sezon znajdziesz w kalendarzu pszczelarskim 2026, razem z pracą na dziś i tabelą miesiąca.
Co oznaczają kolory? Dni w kalendarzu pszczelarskim
Każdy kolor to rodzaj dnia z kalendarza Marii Thun. Zależy od gwiazdozbioru, przed którym stoi Księżyc. Tradycja biodynamiczna przypisuje każdemu z nich inną aktywność rodziny pszczelej.
- 🌼 Żółty: dzień kwiatu Księżyc przed Bliźniętami, Wagą lub Wodnikiem Według tradycji biodynamicznej sprzyja czerwieniu i znoszeniu pyłku, a rodziny są spokojne. W kalendarzu to termin przekładania larw, tworzenia odkładów i prac pobudzających rozwój rodziny.
- 🐝 Brązowy: dzień korzenia Księżyc przed Bykiem, Panną lub Koziorożcem Dzień budowy: według Thun rodzina najchętniej odciąga wtedy plastry. To termin na dodawanie ramek z węzą i wprawianie pszczół do budowy.
- 🍯 Zielony: dzień owocu Księżyc przed Baranem, Lwem lub Strzelcem Dzień nektaru: w kalendarzu najlepszy na przeglądy, poszerzanie gniazda, stawianie nadstawek, wybieranie miodu i wirowanie.
- ⛔ Czerwony: dzień liścia Księżyc przed Rakiem, Skorpionem lub Rybami Według Thun pszczoły są wtedy nerwowe i chętniej żądlą. Kalendarz odradza przeglądy, wybieranie miodu i wirowanie. Pilna sprawa, jak rójka lub głód, ma pierwszeństwo przed kalendarzem.
- ⚪ Biały: dzień niekorzystny Węzeł Księżyca, perygeum lub zaćmienie w ciągu dnia Praca w ulu ma wtedy nie pomagać i nie szkodzić rodzinie. Rób tylko to, co konieczne, a resztę przesuń na inny dzień.
Kolory przyjęliśmy takie jak w kalendarzach rozdawanych w polskich kołach pszczelarskich. Na ogólnym kalendarzu biodynamicznym liść jest zielony, a owoc czerwony, tu czerwień znaczy „nie otwieraj ula”.
Pierwsze terminy sezonu 2027: larwy, węza, miód
- kwiat 1 maja, 10–11 maja i 19–20 maja Przekładanie larw, odkłady
- korzeń 7–8 maja, 16–18 maja i 26–27 maja Ramki z węzą
- owoc 8–9 kwietnia, 16–17 kwietnia i 25–27 kwietnia Przeglądy, nadstawki, miodobranie
- liść 5–7 kwietnia, 15 kwietnia i 23–24 kwietnia Nie otwieraj ula
Prace w pasiece miesiąc po miesiącu – kalendarz pszczelarza 2027
Terminy podajemy dla przeciętnych warunków w Polsce. Na zachodzie sezon zaczyna się zwykle wcześniej niż na północnym wschodzie i w górach, a o wszystkim i tak decyduje rozwój roślin. Pod każdym miesiącem masz dni z kalendarza na 2027 rok.
Styczeń w pasiece
- Jak najmniej wizyt w pasiece, zimującej rodziny nie wolno niepokoić.
- Po opadach śniegu sprawdzaj, czy wylotki są drożne.
- Pierwszy czerw pojawia się w ulach w połowie stycznia lub w lutym, więc rodzina zaczyna zużywać więcej zapasów.
- Plan sezonu: liczba rodzin, matki, odkłady, sprzęt.
Luty w pasiece
- Czyszczenie dennic, ramek i sprzętu, przetapianie wosku.
- Przygotowanie ramek z węzą na wiosnę.
- Ula nadal nie otwieramy. Wylotki sprawdzamy z zewnątrz.
Marzec w pasiece
- Oblot wiosenny w pierwszy słoneczny dzień z temperaturą 10–12°C w cieniu. Trwa zwykle 40–50 minut.
- Przed oblotem wymień dennice i udrożnij wylot zatkany osypem. Osyp to rzecz naturalna, niepokoi dopiero dennica pokryta nim w całości.
- Od połowy miesiąca zacieśnianie słabszych rodzin.
- Do 31 marca zgłoś powiatowemu lekarzowi weterynarii położenie pasieki i liczbę pni.
- kwiat 7–8, 16–17 i 25–26 marca
- korzeń 4–6, 13–15 i 22–24 marca
- owoc 2–3, 12, 20–21 i 29–31 marca
Kwiecień w pasiece
- Pierwszy przegląd w ciepły, bezwietrzny dzień. Zbyt wczesna ingerencja grozi utratą matki.
- Porządkowanie gniazd, łączenie bezmatków i słabych rodzin.
- Kontrola zapasów: rodzina potrzebuje ok. 5–6 kg miodu i około jednego plastra pierzgi.
- Około połowy miesiąca pierwsze obfite pożytki: wierzby, mniszek, sady.
- kwiat 3–4, 12–13 i 22 kwietnia
- korzeń 1–2, 10–11, 18–21 i 28–30 kwietnia
- owoc 8–9, 16–17 i 25–27 kwietnia
Maj w pasiece
- Poszerzanie gniazd: gdy czerw dojdzie do przedostatniej ramki, dodaj susz, a potem węzę.
- Na początku maja węza z boku gniazda, po ustaleniu się ciepła także między czerw. Po 15 maja więcej ramek do odbudowy.
- Pierwsze miodobranie, zwykle rzepak i wielokwiat.
- Kontrola nastroju rojowego, odkłady z silnych rodzin, wymiana matek rojliwych. Samo wycinanie mateczników nie rozwiązuje rójki.
- Od połowy maja można zacząć wychów matek.
- kwiat 1, 10–11, 19–20 i 28–29 maja
- korzeń 7–8, 16–18 i 26–27 maja
- owoc 5–6, 13–15 i 23–25 maja
Czerwiec w pasiece
- Kolejne odkłady i wychów matek. Matki najlepiej wymieniać podczas głównych pożytków.
- Dalsza kontrola rójki, zwłaszcza przy przerwach w pożytku.
- Przy chłodzie i wilgoci obserwuj czerw: to warunki sprzyjające grzybicy wapiennej.
- Miodobranie po akacji i malinie, gdzie te pożytki występują.
- kwiat 7, 15–16 i 24–25 czerwca
- korzeń 3–5, 12–14 i 22–23 czerwca
- owoc 2, 9–11, 19–21 i 29–30 czerwca
Lipiec w pasiece
- Ostatnie miodobranie wypada zwykle około połowy lipca, po lipie, a koniec miodu towarowego około 20 lipca.
- Odkłady na czerwiących matkach tylko do połowy miesiąca.
- W trzeciej dekadzie główny przegląd jesienny: siła rodziny, matka, zapasy.
- Zwalczanie warrozy zaraz po ostatnim miodobraniu. Bez zabiegu, jeśli planujesz jeszcze miody jesienne.
- kwiat 3, 12–13, 21–22 i 31 lipca
- korzeń 1–2, 9–11, 19–20 i 28–30 lipca
- owoc 7–8, 16–17 i 26–27 lipca
Sierpień w pasiece
- Dokończenie zwalczania warrozy lekami zarejestrowanymi, zgodnie z ulotką.
- Do ok. 20 sierpnia podkarmianie pobudzające, potem uzupełnianie zapasów na zimę.
- Uważaj na rabunki: zawężaj wyloty, nie rozlewaj syropu.
- kwiat 1, 9, 18–19 i 27–28 sierpnia
- korzeń 5–8, 15–16 i 25–26 sierpnia
- owoc 3–4, 12–14, 23–24 i 31 sierpnia
Wrzesień w pasiece
- Zakończ karmienie do 10–15 września. Syrop podany we wrześniu pszczoły przerabiają ok. 10–14 dni przy średniej dobowej powyżej 10°C.
- W połowie miesiąca oceń siłę rodzin. Zapas zimowy to zwykle 15–20 kg na rodzinę, a absolutne minimum 12 kg.
- Do 30 września zgłoś powiatowemu lekarzowi weterynarii położenie pasieki i liczbę pni.
- kwiat 5–6, 14–15 i 23–24 września
- korzeń 2–4, 12–13, 21–22 i 29–30 września
- owoc 1, 9–11, 19–20 i 28 września
Październik w pasiece
- Ostatnia korekta zapasów i gniazda. Karmienie w październiku to już błąd: zostaw je tylko na wypadek konieczności.
- Zdejmij podkarmiaczki, załóż zatwory, zawęź wylot do najwyżej 1 cm wysokości, żeby nie weszły gryzonie.
- 16 października zaczyna się nowy rok pszczelarski w rozliczeniach ARiMR.
- kwiat 2–3, 11–12, 21–22 i 30–31 października
- korzeń 1, 9–10, 18–20 i 27–29 października
- owoc 6–8, 16–17, 24 i 26 października
Listopad w pasiece
- Zimowla: rodzin nie niepokoimy.
- Gdy matka przestanie czerwić, można przeprowadzić zabieg przeciw warrozie w bezczerwiu, jeśli rodzina tego wymaga.
- Porządki w sprzęcie, przetapianie wosku, zapiski z sezonu.
Grudzień w pasiece
- Zabieg zimowy w bezczerwiu to doleczanie: nie jest potrzebny w każdej pasiece i wystarcza jeden.
- Sprawdzaj z zewnątrz, czy ule stoją stabilnie, a wylotki są drożne.
- Podsumowanie sezonu i plan na kolejny rok.
Kalendarz wychowu matek pszczelich – kalkulator online
Wpisz dzień przełożenia larw, a policzymy daty kolejnych etapów. Kalendarz zakłada larwy w wieku do ok. 1 doby. Tabelę zapiszesz w PDF i wydrukujesz na kartce do pasieki.
| Data | Dzień od jaja | Co robimy | Dzień w kalendarzu |
|---|---|---|---|
| 1 maja sob. | 4. | Przełożenie larw. Larwy w wieku 12–24 godzin, najwyżej 36, z plastra do miseczek. | dzień kwiatu |
| 3 maja pon. | 6. | Kontrola przyjęcia. Sprawdź, ile larw przyjęto i czy pszczoły odbudowują mateczniki. | dzień liścia |
| 5–6 maja śr. | 8.–9. | Zasklepienie mateczników. Od teraz obchodź się z ramką bardzo ostrożnie. | dzień owocu |
| 11 maja wt. | 14. | Izolacja mateczników. Izolatory albo przeniesienie do ulików weselnych. Przy niepewnym wieku larw dzień wcześniej. | dzień kwiatu |
| 13–14 maja czw. | 16.–17. | Wygryzanie matek. Starsze larwy dają wcześniejsze wygryzanie. | dzień owocu |
| 18–23 maja wt. | 21.–26. | Loty godowe. Najwcześniej 5. dnia po wygryzieniu, przy dobrej pogodzie. | dzień korzenia |
| 22–27 maja sob. | 25.–30. | Początek czerwienia. Zwykle 2–3 dni po unasiennieniu. Sprawdź czerw i oznacz matkę kolorem roku. | dzień liścia |
Wychów matek w Polsce ma sens mniej więcej od połowy maja do połowy sierpnia, gdy średnia dobowa temperatura wynosi 15–25°C. Terminy mogą się przesunąć o 1–2 dni, zależnie od wieku larw, pogody i rodziny wychowującej. Dlatego przy niepewnym wieku larw izolujemy mateczniki dzień wcześniej.
Ile trwa rozwój pszczoły? Od złożenia jaja do wygryzienia: matka 16 dni, robotnica 21 dni, truteń 24 dni. Komórka jest zasklepiana odpowiednio w 8., 9. i 10. dniu.
Kolory znakowania matek: 2027 to żółty
Matkę znakuje się kolorem zależnym od ostatniej cyfry roku, w którym się wygryzła. Dzięki temu od razu widać jej wiek. Matki z 2027 roku mają kolor żółty.
- 2025: niebieski
- 2026: biały
- 2027: żółty
- 2028: czerwony
- 2029: zielony
Zasada jest stała: lata z końcówką 1 lub 6 - biały, 2 lub 7 - żółty, 3 lub 8 - czerwony, 4 lub 9 - zielony, 5 lub 0 - niebieski.
Kalendarz pożytków pszczelich w Polsce
Pożytki zależą od regionu i roku, dlatego miesiące są orientacyjne. Największy sens ma obserwowanie własnej okolicy i notowanie, co kwitnie w pobliżu pasieki.
| Pora | Rośliny | Co daje pasiece |
|---|---|---|
| luty–marzec | leszczyna | głównie pyłek, bez miodu |
| marzec–kwiecień | wierzba iwa | nektar i pyłek, pierwszy mocny pożytek rozwojowy |
| kwiecień–maj | mniszek, sady (wiśnia, potem jabłoń) | pożytek rozwojowy, miód wielokwiatowy; przy silnych rodzinach także mniszkowy |
| koniec kwietnia–maj | rzepak ozimy | miód rzepakowy |
| koniec maja–początek czerwca | robinia akacjowa | miód akacjowy |
| maj–czerwiec | malina, chaber bławatek | miód malinowy; nektar i pyłek z chabra |
| czerwiec–początek lipca | lipa szerokolistna, potem drobnolistna | miód lipowy |
| lipiec–sierpień | gryka | miód gryczany |
| koniec lipca–wrzesień | nawłoć | miód nawłociowy, szybko krystalizuje |
| sierpień–wrzesień | wrzos | miód wrzosowy, trudny do odwirowania |
Skąd się wziął biodynamiczny kalendarz pszczelarski?
Rudolf Steiner mówił o pszczołach w ośmiu wykładach dla robotników Goetheanum w Dornach, od 26 listopada do 22 grudnia 1923 r. Zasady pracy z pasieką według rytmów Księżyca rozwinęła rodzina Thunów. Maria Thun (1922–2012) podzieliła dni na cztery rodzaje, a jej syn Matthias Thun (1948–2020), mistrz pszczelarski, przełożył je na prace w ulu w książce „Die Biene – Haltung und Pflege”. Po angielsku jego podręcznik wyszedł w 2020 r. jako „Biodynamic Beekeeping”.
W Polsce zalecenia te upowszechniły jednostronicowe kalendarze rozdawane w kołach pszczelarskich, przede wszystkim kalendarz Piotra Spędzi z Koła Pszczelarzy Wrocław-Krzyki. Nasze dni mogą się od nich różnić o dzień, bo liczymy granice gwiazdozbiorów według Międzynarodowej Unii Astronomicznej.
Kalendarze nie zawsze się zgadzają
Praktycy różnie przypisują niektóre prace. Polskie kalendarze kół dają odkłady na dni kwiatu, a część pszczelarzy pracujących według Thun - na dni owocu. Tak samo jest z warrozą: bywa zalecana na dni korzenia, ale termin zabiegu wyznaczają ulotka leku, temperatura i porażenie rodziny, nie typ dnia.
Kalendarz to nie certyfikat Demeter
Korzystanie z kalendarza nie czyni pasieki biodynamiczną. Międzynarodowy standard Demeter z 2025 r. wymaga m.in. ula z materiałów naturalnych i naturalnej zabudowy plastrów, a rójkę uznaje za jedyną drogę zwiększania liczby rodzin. Zakazuje przekładania larw, sztucznego unasienniania, obcinania skrzydeł matkom i karmienia pobudzającego. Kraty odgrodowej też nie wolno stosować, a węzę dopuszcza tylko w nadstawkach i jej nie zaleca. Kalendarz wskazuje dni na przekładanie larw, ale ta praktyka odpada w pasiece certyfikowanej.
Czy to działa? Co mówią badania
Nie znaleźliśmy żadnego kontrolowanego badania, które sprawdzałoby wpływ dni z kalendarza Thun na pszczoły miodne. Opisy pochodzą z obserwacji pszczelarzy, bez liczb i grup porównawczych. W najbliższym temacie, ocenie wina w dni owocu i korzenia, ślepa degustacja 19 profesjonalistów nie wykazała związku z kalendarzem, choć tego wyniku nie da się przenieść na pasiekę. Dlatego traktuj kalendarz jako tradycję i sposób planowania pracy. O stanie rodziny decydują pogoda, pożytek, choroby i umiejętności pszczelarza, a zaległego przeglądu w ładny dzień nie warto odkładać tylko ze względu na kolor kratki.
Najczęstsze pytania
Co to jest biodynamiczny kalendarz pszczelarski?
To kalendarz prac w pasiece oparty na metodzie Marii Thun. Każdy dzień ma rodzaj zależny od gwiazdozbioru, przed którym stoi Księżyc: dni kwiatu są na czerw i matki, dni korzenia na ramki z węzą, dni owocu na przeglądy i miód, a w dni liścia ula się nie otwiera. Kalendarz pomaga zaplanować pracę, ale nie zastępuje obserwacji rodziny i pogody.
Kiedy wybierać miód według kalendarza na 2027 rok?
Miód wybiera się i wiruje w dni owocu, oznaczone na zielono. Pierwsze terminy sezonu 2027: 8–9 kwietnia, 16–17 kwietnia i 25–27 kwietnia. Kalendarz odradza miodobranie w dni liścia. Najważniejsza jest jednak dojrzałość miodu: wybieraj go z zasklepionych plastrów.
Kiedy przekładać larwy na wychów matek w 2027 roku?
Na przekładanie larw biodynamiczny kalendarz wskazuje dni kwiatu, oznaczone na żółto. Pierwsze terminy sezonu 2027: 1 maja, 10–11 maja i 19–20 maja. Wychów ma sens mniej więcej od połowy maja do połowy sierpnia. Datę przełożenia wpisz do kalkulatora na tej stronie, a policzy on terminy izolacji, wygryzania matek i lotów godowych.
Kiedy dawać ramki z węzą?
Na ramki z węzą kalendarz wskazuje dni korzenia, oznaczone na brązowo. Pierwsze terminy sezonu 2027: 7–8 maja, 16–18 maja i 26–27 maja. Pszczoły odciągną węzę dopiero wtedy, gdy mają pożytek i miejsce na czerw, a zwykle dzieje się to od maja.
W które dni nie otwierać ula?
W dni liścia, oznaczone na czerwono, gdy Księżyc stoi przed Rakiem, Skorpionem lub Rybami. Według tradycji biodynamicznej pszczoły są wtedy bardziej nerwowe. Pierwsze terminy sezonu 2027: 5–7 kwietnia, 15 kwietnia i 23–24 kwietnia. W dni niekorzystne, oznaczone na biało, wykonuj tylko prace konieczne. Pilna sprawa, jak rójka albo brak pokarmu, ma pierwszeństwo przed kalendarzem.
Jaki jest kolor znakowania matek w 2027 roku?
Matki wygryzione w 2027 roku znakuje się kolorem: żółty. Kolor zależy od ostatniej cyfry roku: 1 lub 6 to biały, 2 lub 7 żółty, 3 lub 8 czerwony, 4 lub 9 zielony, a 5 lub 0 niebieski.
Czy biodynamiczny kalendarz pszczelarski 2027 jest dostępny w PDF?
Tak. Przycisk „Pobierz PDF” przygotowuje dwie strony A4: rok 2027 w kolorach z legendą i prace w pasiece na każdy miesiąc. Plik jest bezpłatny, nie wymaga rejestracji i powstaje w Twojej przeglądarce. Osobno pobierzesz arkusz wychowu matek z własnymi datami.
Czym ten kalendarz różni się od kalendarza PZP albo Kalendarza Pszczelarza?
Kalendarz Pszczelarski PZP i Kalendarz Pszczelarza z Pasją to drukowane wydawnictwa, które zamawia się w związku, sklepach lub z prenumeratą. Nasz kalendarz to bezpłatne narzędzie online: pokazuje rodzaj dzisiejszego dnia, liczy terminy wychowu matek i daje PDF do pobrania. Nie zastępuje książkowego kalendarza z poradami i notatnikiem.
Kiedy zwalczać warrozę?
Główne zwalczanie zaczyna się zaraz po ostatnim miodobraniu, zwykle w lipcu lub sierpniu. Późną jesienią lub zimą, w bezczerwiu, można wykonać doleczanie, jeśli rodzina tego wymaga. Stosuj tylko leki zarejestrowane i trzymaj się ulotki: każdy ma swoje warunki temperatury i okres stosowania. Jeden zabieg zwykle nie wystarcza. W doświadczeniu z Puław pojedyncze zabiegi w pasiece ekologicznej usunęły 48% i 33% roztoczy, a oba razem 64%.
Jakie terminy formalne ma pszczelarz?
Pasieka musi być zarejestrowana w powiatowym inspektoracie weterynarii, także hobbystyczna. Ustawa o zdrowiu zwierząt wymaga też zgłaszania powiatowemu lekarzowi weterynarii położenia pasieki i liczby pni: do 31 marca i do 30 września każdego roku. Rok pszczelarski w rozliczeniach ARiMR trwa od 16 października do 15 października następnego roku.
Co zrobić przy podejrzeniu zgnilca amerykańskiego?
Nie lecz rodziny samodzielnie i niezwłocznie zgłoś podejrzenie powiatowemu lekarzowi weterynarii. Zgnilec amerykański podlega obowiązkowi zwalczania. Do czasu decyzji lekarza nie przemieszczaj pszczół ani sprzętu z pasieki i do niej.
Czy biodynamiczny kalendarz pszczelarski działa?
Nie znaleźliśmy kontrolowanych badań, które potwierdzałyby wpływ dni z kalendarza Thun na pszczoły. Zalecenia opierają się na obserwacjach pszczelarzy. Możesz traktować kalendarz jako tradycję i sposób planowania pracy, ale ważniejsze są pogoda, pożytek, zdrowie rodziny i Twoje doświadczenie.
Jak liczymy? Źródła
- Dni liczymy z efemeryd NASA JPL DE440s dla gwiazdozbiorów w granicach IAU - te same dane co w kalendarzu biodynamicznym, więc godziny na obu stronach są identyczne.
- Kolor dnia to rodzaj, który przeważa w godzinach 6–20. Dzień staje się niekorzystny (biały), gdy okna wokół węzła (±2 h), perygeum (±12 h) lub zaćmienia (±12 h) zajmują w tych godzinach co najmniej 6 godzin. Krótsze okna oznaczamy kropką.
- Metoda: Maria i Matthias Thun, „Dni siewu”; Rudolf Steiner, wykłady o pszczołach (GA 351, 1923); Matthias Thun, „Biodynamic Beekeeping” (Floris Books, 2020).
- Prace w pasiece: kalendaria i porady z czasopisma „Pasieka” i książek Biblioteczki Pszczelarza, Współczesna gospodarka pasieczna.
- Oblot wiosenny: Zintegrowana Platforma Edukacyjna.
- Wychów matek: carnica.pl.
- Skuteczność zabiegów przeciw warrozie: Instytut Ogrodnictwa w Puławach (2023).
- Przepisy: ustawa o zdrowiu zwierząt (Dz.U. 2025 poz. 1795).
- Zgnilec amerykański: rozporządzenie (Dz.U. 2026 poz. 463).
- Rok pszczelarski: ARiMR.
- Certyfikacja: międzynarodowy standard Demeter 2025.
- Badanie wina a kalendarz biodynamiczny: PLOS ONE.
- Czas polski (CET/CEST) z uwzględnieniem zmiany czasu. Dane mamy na lata 2025–2040.
Aktualizacja: