Wspomnienie św. Romualda, opata

19 czerwca Kościół katolicki wspomina św. Romualda, założyciela zakonu kamedułów. Obchód jest dowolny, a kolor szat liturgicznych biały. Święty, którego działalność dotarła do Polski już za panowania Bolesława Chrobrego, pozostawił trwały ślad w historii monastycyzmu.

Pojedynek, który zmienił życie

Romuald urodził się około 951 roku w Rawennie, w zamożnej rodzinie Onesti. Jak podaje jego biograf, św. Piotr Damian, przełomem w jego życiu był pojedynek, w którym jego ojciec zabił krewnego w sporze o majątek. Będąc świadkiem tego zdarzenia w wieku 20 lat, Romuald wstąpił do klasztoru Sant’Apollinare in Classe pod Rawenną, gdzie odprawił czterdziestodniową pokutę za czyn ojca i pozostał jako mnich.

Pustelnik niecierpliwy wobec letniości

Szybko zauważył, że życie wspólnotowe w klasztorach stało się zbyt swobodne. Przez kolejne dekady podróżował po Włoszech i Pirenejach, zakładając i reformując pustelnie oraz klasztory. Wielokrotnie popadał w konflikty z lokalnymi wspólnotami, które próbował naprostować. Jego celem było przywrócenie surowszego, eremickiego stylu życia mniszego, który wówczas zanikał na Zachodzie.

Camaldoli – początek nowej reguły

Około 1012 roku założył pustelnię Camaldoli w toskańskich Apeninach, od której nazwę przyjął cały zakon. Reguła kamedułów łączyła elementy samotności i wspólnoty: mnisi mieszkali w oddzielnych domkach z małymi ogródkami, żyjąc w milczeniu, ale schodząc się na wspólną liturgię. Zachował się przypisywany Romualdowi tekst „Krótka reguła”, będący jednym z najzwięźlejszych opisów duchowości monastycznej.

Misjonarze wysłani do Polski

Z kręgu Romualda wywodzili się mnisi Benedykt i Jan, których cesarz Otton III i Bolesław Chrobry sprowadzili na ziemie polskie około 1001 roku. Osiedlili się w pustelni pod Międzyrzeczem, gdzie w 1003 roku ponieśli śmierć męczeńską razem z trzema polskimi towarzyszami – Izaakiem, Mateuszem i Krystynem. Stali się Pięcioma Braćmi Męczennikami, pierwszymi świętymi związanymi z Polską.

Kameduli w Polsce

Św. Romuald zmarł 19 czerwca 1027 roku w Val di Castro. Kanonizowano go w 1595 roku. Kameduli osiedlili się w Polsce znacznie później – najbardziej znany ich klasztor na krakowskich Bielanach powstał w 1604 roku i funkcjonuje do dziś, podobnie jak eremy w Bieniszewie. Tradycja wpuszczania kobiet na teren klasztoru tylko w wybrane dni roku jest śladem surowej reguły sięgającej czasów założyciela.

„Usiądź w swojej celi jak w raju. Cały świat odrzuć za siebie i zapomnij o nim.”

Krótka reguła św. Romualda