Wspomnienie św. Apolinarego, biskupa i męczennika
W polskim kalendarzu liturgicznym święto św. Apolinarego, biskupa i męczennika, obchodzone jest 21 lipca jako wspomnienie dowolne w kolorze czerwonym. Data ta różni się od kalendarza powszechnego, gdzie Apolinary wspominany jest 20 lipca – w Polsce ten dzień poświęcony jest bł. Czesławowi, co spowodowało przesunięcie obchodu o jeden dzień.
Apolinary był biskupem gminy chrześcijańskiej w Classe, portowej osadzie niedaleko Rawenny, i poniósł śmierć męczeńską. Tradycja wskazuje go jako ucznia św. Piotra i umieszcza w I wieku, jednak historycy sugerują raczej II stulecie. Źródła dotyczące jego życia mają charakter legendarny, powstałe wiele wieków po opisywanych wydarzeniach. Pewnym faktem jest natomiast wczesny kult Apolinarego, który uznawany był za pierwszego biskupa Rawenny.
Najtrwałym śladem tego kultu jest bazylika Sant’Apollinare in Classe, zbudowana nad jego grobem i konsekrowana w 549 roku. Jej mozaika absydalna, przedstawiająca Apolinarego z rozłożonymi rękami wśród owiec, pod krzyżem na tle gwiazd, należy do najczęściej reprodukowanych dzieł sztuki wczesnochrześcijańskiej. Bazylika wraz z innymi zabytkami Rawenny wpisana jest na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Drugi kościół pod jego wezwaniem, Sant’Apollinare Nuovo, zawiera słynny cykl mozaik z procesją męczenników.
Po reformie posoborowej wspomnienie Apolinarego przez kilkadziesiąt lat obchodzone było 23 lipca, zgodnie z tradycją rawennską. W trzecim wydaniu Mszału Rzymskiego przesunięto je na 20 lipca, zgodnie z Martyrologium Rzymskim, a 23 lipca przydzielono św. Brygidzie Szwedzkiej, patronce Europy. Polski kalendarz dodatkowo przesunął obchód o jeden dzień.
Warto wspomnieć, że Classe, pierwotnie port wojenny Rawenny i ważny port Adriatyku w V i VI wieku, z czasem zamieniło się w obszar pól. Bazylika, wzniesiona przy nabrzeżu, stoi dziś kilka kilometrów od morza. W IX wieku, ze względu na zagrożenie najazdami, relikwie Apolinarego przeniesiono do kościoła w obrębie murów miejskich.
„Bądź wierny aż do śmierci, a dam ci wieniec życia.”
Ap 2,10