Wspomnienie Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny

Wspomnienie Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny obchodzone jest jako święto ruchome, przypadające w sobotę po uroczystości Najświętszego Serca Pana Jezusa, czyli 20 dni po Zesłaniu Ducha Świętego. Oznacza to, że liturgiczne wspomnienie wypada między końcem maja a początkiem lipca, w zależności od roku. Ma ono rangę wspomnienia obowiązkowego, celebrowanego w białym kolorze liturgicznym.

Sobotni termin nie jest przypadkowy – piątek tradycyjnie poświęcony jest Sercu Jezusa, natomiast sobota, zgodnie z wielowiekową tradycją, należy do Serca Maryi. Takie zestawienie podkreśla, że pobożność maryjna prowadzi do Chrystusa i nie stanowi odrębnego nurtu religijnego.

Początki kultu Niepokalanego Serca Maryi sięgają średniowiecza, ale jego odrębny rozwój zapoczątkował francuski kapłan Jan Eudes (1601-1680). To on zorganizował pierwsze obchody 8 lutego 1643 roku i założył zgromadzenie eudystów, poświęcone Sercom Jezusa i Maryi. Kolejni papieże – Pius VII i Pius IX – zatwierdzali święto dla poszczególnych diecezji i zakonów, a Pius IX przyjął teksty liturgiczne.

Przełomem w rozwoju kultu były objawienia fatimskie w 1917 roku, które podkreślały znaczenie poświęcenia Niepokalanemu Sercu Maryi. 31 października 1942 roku Pius XII, w 25. rocznicę objawień, poświęcił świat Niepokalanemu Sercu w radiowym orędziu do Portugalii, a 8 grudnia 1942 roku dokonał tego uroczyście w bazylice św. Piotra. W 1944 roku papież ustanowił święto dla całego Kościoła, wyznaczając je na 22 sierpnia, w oktawie Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny.

Po reformie kalendarza w 1969 roku święto przeniesiono na sobotę po uroczystości Najświętszego Serca Pana Jezusa, obniżając jego rangę do wspomnienia dowolnego. Datę 22 sierpnia zarezerwowano natomiast dla wspomnienia Najświętszej Maryi Panny Królowej. Stan ten utrzymywał się do 1996 roku, kiedy to Jan Paweł II podniósł rangę wspomnienia Niepokalanego Serca Maryi do obowiązkowej.

Kult Niepokalanego Serca Maryi łączy się z praktykami takimi jak nabożeństwo pierwszych sobót miesiąca oraz akty zawierzenia – indywidualne, rodzinne i narodowe. W Polsce szczególnie znany jest Akt poświęcenia Narodu Polskiego Niepokalanemu Sercu Maryi, dokonany 8 września 1946 roku na Jasnej Górze przez Episkopat pod przewodnictwem prymasa kard. Augusta Hlonda. Później akt ten ponawiali papieże Jan Paweł II i Franciszek, kontynuując tradycję zawierzenia świata opiekę Matki Bożej.

„A Matka Jego chowała wiernie wszystkie te wspomnienia w swym sercu.”

Łk 2,51