Uroczystość św. Stanisława, biskupa i męczennika, Głównego Patrona Polski

8 maja obchodzimy uroczystość św. Stanisława ze Szczepanowa, biskupa krakowskiego – jednego z trzech głównych patronów Polski, obok św. Wojciecha i Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski. Spór o przyczyny jego śmierci trwa od tysiąca lat. Zginął 11 kwietnia 1079 roku z rozkazu króla Bolesława II Śmiałego, ale dokładne okoliczności tego zdarzenia pozostają przedmiotem historycznych analiz.

Gall Anonim, najstarszy kronikarz, opisuje sprawę w sposób neutralny, wskazując na zdradę biskupa, lecz nie przypisując winy żadnej ze stron. Późniejsza tradycja, zapisana przez Wincentego Kadłubka, przedstawia Stanisława jako obrońcę pokrzywdzonych, krytykującego okrucieństwo władcy. Część badaczy uważa, że był to konflikt polityczny, a biskup mógł uczestniczyć w spisku możnowładczym. Niezaprzeczalnym faktem pozostaje jednak, że po zabójstwie Bolesław musiał opuścić Polskę.

Dlaczego święto obchodzimy 8 maja, skoro śmierć nastąpiła w kwietniu? Data nie upamiętnia samego zgonu, lecz kanonizację. Uroczystość odbyła się 8 września 1253 roku w Asyżu, przeprowadzona przez papieża Innocentego IV. Ogłoszenie kanonizacji w Polsce miało miejsce znacznie później – 8 maja 1254 roku w Krakowie, i to ta data została wpisana do polskiego kalendarza liturgicznego.

Miejscem kultu św. Stanisława jest krakowska Skałka, gdzie – według tradycji – doszło do zabójstwa. Co roku w maju wyrusza stamtąd procesja z relikwiami świętego, prowadząca na Wawel. To jedna z najstarszych nieprzerwanie organizowanych uroczystości religijnych w Polsce. W podziemiach kościoła na Skałce znajduje się Krypta Zasłużonych, w której spoczywają m.in. Jan Długosz, Stanisław Wyspiański i Czesław Miłosz.

„Ja jestem dobrym pasterzem. Dobry pasterz daje życie swoje za owce.”

J 10,11