Wspomnienie św. Agnieszki, dziewicy i męczennicy

21 stycznia Kościół katolicki wspomina św. Agnieszkę, męczennicę z Rzymu, której kult sięga IV wieku. Tego dnia w bazylice jej imienia odbywa się unikalny obrzęd błogosławieństwa dwóch baranków, z których wełny wytwarzane są paliusze – symbole władzy metropolitów.

Agnieszka zginęła w Rzymie na przełomie III i IV wieku, prawdopodobnie za czasów prześladowań Dioklecjana. Miała wtedy zaledwie 12-13 lat, co podkreśla dramatyzm jej męczeństwa. Jej grób znajduje się w bazylice Sant’Agnese fuori le mura, a jej imię jest częścią Kanonu rzymskiego.

Nazwa *Agnes* (łac. *agnus* – baranek) dała początek zwyczajowi błogosławienia baranków, z których tkane są paliusze – białe wstęgi z czarnymi krzyżami, nakładane przez papieża nowym metropolitom 29 czerwca.

W ikonografii św. Agnieszka przedstawiana jest z barankiem lub palmą męczeństwa. W Polsce jej kult był popularny w średniowieczu, a najbardziej znaną polską Agnieszką była żona Władysława II Wygnańca.

W Rzymie z jej postacią związane są dwie świątynie: Sant’Agnese fuori le mura (przy Via Nomentana), gdzie odbywa się błogosławieństwo baranków, oraz Sant’Agnese in Agone (przy Piazza Navona), upamiętniająca miejsce jej męczeństwa. Paliusze przechowywane są w Watykanie do uroczystości św. Piotra i Pawła.

„Dalej, podobne jest królestwo niebieskie do kupca, poszukującego pięknych pereł. Gdy znalazł jedną drogocenną perłę, poszedł, sprzedał wszystko, co miał, i kupił ją.”

Mt 13,45-46