Wspomnienie Świętego Monitora

10 listopada w niektórych zestawieniach świętych pojawia się wspomnienie św. Monitora. Ważne jest jednak, aby podkreślić, że w oficjalnym kalendarzu liturgicznym Kościoła ten dzień nie jest poświęcony tej postaci – zamiast tego obchodzi się wspomnienie św. Leona Wielkiego, papieża i doktora Kościoła. Święty Monitor figuruje głównie w martyrologiach i wykazach hagiograficznych, a nie w księgach liturgicznych używanych w parafiach.

Był biskupem Orleanu w V wieku, w okresie, gdy Zachodnie Cesarstwo Rzymskie chyliło się ku upadkowi, a Galia przechodziła pod panowanie królów Franków i Wizygotów. Zastąpił na tej stolicy św. Aniana, który zapisał się w historii jako obrońca miasta podczas oblężenia przez Hunów Attyli w 451 roku. Monitor prawdopodobnie zmarł około 490 roku.

Wiedza o nim jest bardzo ograniczona. Nie zachowały się żadne jego pisma, a brakuje również wczesnych żywotów czy dokładnych zapisów dotyczących jego życia. Wzmianki o nim w późniejszych spisach biskupów Orleanu ograniczają się zazwyczaj do imienia i przybliżonych dat urzędowania. Wszelkie rozbudowane opowieści o jego życiu, spotykane w popularnych zestawieniach, należy traktować z dużą ostrożnością, ponieważ często są to późniejsze uzupełnienia lub pomyłki wynikające z mylenia podobnie brzmiących imion.

Przypadek św. Monitora dobrze ilustruje, jak wygląda struktura katalogu świętych. Martyrologium Rzymskie zawiera na każdy dzień roku dziesiątki, a nawet setki postaci, o których często wiadomo jedynie imię, miejsce pochodzenia i przybliżony czas życia. To efekt lokalnej pamięci wspólnot chrześcijańskich, które zachowały te informacje, choć nie zawsze są one poparte solidnymi źródłami. Kalendarz liturgiczny, zarówno powszechny, jak i diecezjalny, dokonuje z tego katalogu bardzo wąskiego wyboru postaci, które są szczególnie czczone i wspominane w liturgii.

Dla czytelnika poszukującego informacji o św. Monitorze ważne jest, aby mieć świadomość, że mimo iż jest to postać historyczna, o niej samej wiemy bardzo niewiele. Był biskupem w trudnym okresie historii, gdy dokumentacja była ograniczona, a wiele źródeł nie przetrwało. Fakt, że jego imię pojawia się w wykazach świętych, nie oznacza, że jest to postać wymyślona – jednak brak solidnych źródeł sprawia, że wszelkie szczegóły o jego życiu pozostają nieznane.

„Dobry pasterz daje życie swoje za owce.”

J 10,11