Międzynarodowy Dzień Upamiętniający Ofiary Aktów Przemocy ze Względu na Religię lub Wyznanie

Międzynarodowy Dzień Upamiętniający Ofiary Aktów Przemocy ze Względu na Religię lub Wyznanie, ustanowiony w 2019 roku, obchodzony jest 22 sierpnia. Został powołany przez Zgromadzenie Ogólne ONZ rezolucją 73/296 jako jedno z najmłodszych świąt tej organizacji. Jego celem jest oddanie hołdu osobom, które doświadczyły przemocy lub zginęły wyłącznie z powodu swojej religii lub braku wyznania.

Geneza Dnia

Rezolucja ONZ powstała w odpowiedzi na narastającą liczbę ataków motywowanych nienawiścią religijną, w tym zamachy na miejsca kultu, prześladowania mniejszości wyznaniowych oraz przemoc wobec osób niewierzących. W dokumencie nie wskazano konkretnego wydarzenia, które zainicjowało ustanowienie dnia – jest to raczej odpowiedź na długofalowy trend, a nie upamiętnienie pojedynczej tragedii.

Kto jest adresatem tego dnia

Dzień ma charakter uniwersalny i obejmuje wszystkie ofiary przemocy na tle religijnym, bez względu na wyznanie. Należą do nich chrześcijanie prześladowani w niektórych krajach Bliskiego Wschodu i Afryki, muzułmanie doświadczający dyskryminacji w innych regionach, wyznawcy mniejszości religijnych, jak jazydzi czy Rohingjowie, a także ateiści i agnostycy, którzy w niektórych państwach narażeni są na represje. Ważne jest, że dzień nie faworyzuje żadnej grupy ani nie wskazuje jednej strony konfliktu jako wyłącznie winnej lub poszkodowanej.

Przemoc religijna często nie daje się sprowadzić do prostego podziału na prześladowców i prześladowanych – w jednym regionie ofiarami są mniejszości, w innym ta sama grupa może być sprawcą przemocy wobec innych.

Jak obchodzony jest ten dzień przez ONZ i organizacje międzynarodowe

Obchody przyjmują formę debat, publikacji raportów i apeli, a nie uroczystości masowych. Biuro Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka wydaje oświadczenia przypominające o aktualnych przypadkach przemocy. Organizacje pozarządowe organizują dyskusje na temat wolności wyznania, a niektóre placówki dyplomatyczne publikują wspólne deklaracje potępiające przemoc na tle religijnym.

Kontekst polski

W Polsce Dzień ten nie jest szeroko obchodzony i jest głównie odnotowywany w kalendarzach świąt nietypowych oraz przez organizacje zajmujące się prawami człowieka i dialogiem międzyreligijnym. Nie jest to zaskakujące, ponieważ wiele świąt ONZ ma charakter symboliczny i służy przede wszystkim przypominaniu o problemie, a nie organizowaniu masowych wydarzeń.

Dlaczego warto zwracać uwagę na ten dzień

Przemoc na tle religijnym często pozostaje w cieniu w krajach, które nie doświadczają jej bezpośrednio, choć dotyka realnych społeczności na całym świecie. Warto śledzić raporty organizacji zajmujących się wolnością religijną, takich jak Open Doors czy Pew Research Center, oraz zwracać uwagę na sytuację mniejszości religijnych w krajach, z którymi mamy kontakt. Rozmowy o tolerancji religijnej powinny być prowadzone nie tylko z okazji tego dnia, ale także na co dzień.

Międzynarodowy Dzień Upamiętniający Ofiary Aktów Przemocy ze Względu na Religię lub Wyznanie przypomina, że wolność wyznania – lub wolność od wyznania – w wielu miejscach świata wciąż jest płacona najwyższą ceną.

Ciekawostki

1. Święto ustanowiono rezolucją 73/296 Zgromadzenia Ogólnego ONZ, jedną z najmłodszych wśród międzynarodowych dni upamiętniających.
2. Dzień obejmuje ofiary przemocy religijnej niezależnie od wyznania - od prześladowanych mniejszości religijnych po osoby niewierzące.
3. W dokumencie ustanawiającym święto ONZ nie wskazało jednego konkretnego wydarzenia jako bezpośredniej przyczyny jego powstania.