Światowy Dzień Fotografii

Światowy Dzień Fotografii obchodzony jest 19 sierpnia, w rocznicę dnia, gdy w 1839 roku fotografia stała się własnością publiczną. Tego dnia w Paryżu, na wspólnym posiedzeniu Akademii Nauk i Akademii Sztuk Pięknych, François Arago przedstawił szczegóły wynalazku Louisa Daguerre’a. Ta data uznawana jest za symboliczny początek fotografii.

Wydarzenia z 19 sierpnia 1839 roku

Rząd francuski wykupił prawa do dagerotypii i udostępnił ją bezpłatnie dla świata – z wyjątkiem Anglii, gdzie Daguerre już wcześniej uzyskał patent. Arago, astronom i polityk, szczegółowo wyjaśnił proces: posrebrzana płyta miedziana, opary jodu, naświetlanie, wywoływanie w parach rtęci. Efekt był natychmiastowy – w ciągu kilku miesięcy dagerotypia rozprzestrzeniła się po Europie i Ameryce, a portret przestał być zarezerwowany wyłącznie dla elit.

Pionierzy fotografii: Niépce, Daguerre i inni

Choć 1839 rok to data ogłoszenia wynalazku, pierwsze zdjęcie z natury – „Widok z okna w Le Gras” – stworzył Joseph Nicéphore Niépce około 1826 roku. Naświetlanie trwało wiele godzin, a Niépce współpracował z Daguerre’em, lecz zmarł w 1833 roku i nie doczekał się uznania. Równolegle w Anglii William Henry Fox Talbot opracował kalotypię – technikę negatywowo-pozytywową, która przegrała z dagerotypią pod względem ostrości, ale dała początek całej fotografii analogowej.

Jak obchodzi się Światowy Dzień Fotografii?

Święto rozpowszechniło się dzięki internetowi i galeriom online, bez wsparcia międzynarodowych instytucji. Obchody przybierają różne formy: otwarte wystawy, całodniowe wyzwania fotograficzne, spacery z przewodnikiem, warsztaty ciemniowe oraz porządkowanie rodzinnych archiwów.

• Otwarte wystawy i wernisaże w galeriach oraz domach kultury;
• Całodniowe wyzwania fotograficzne – jeden temat, jedno zdjęcie, jeden dzień;
• Spacery fotograficzne z przewodnikiem po mieście;
• Warsztaty ciemniowe, gdzie można zobaczyć proces wywoływania odbitek;
• Porządkowanie i skanowanie rodzinnych archiwów fotograficznych.

Ciekawostki na 19 sierpnia

Dziś każdego dnia powstaje więcej zdjęć niż w całym XIX wieku – smartfon ma lepszą matrycę niż profesjonalny sprzęt sprzed dwóch dekad. Fotografia przestała być tylko pamiątką, stała się formą komunikacji. Warto też pamiętać, jak wyglądało pozowanie w czasach dagerotypii – modele musieli pozostawać w bezruchu przez kilkadziesiąt sekund, co tłumaczy „kamienną powagę” XIX-wiecznych portretów.

Jak uczcić Światowy Dzień Fotografii?

Najlepszym sposobem jest wydrukowanie zdjęć – wybór dziesięciu fotografii z ostatniego roku i zamówienie odbitek, które przetrwają dłużej niż cyfrowe wersje. Inne pomysły to ćwiczenie w ograniczeniu – np. wykonanie 36 zdjęć z limitem kadrów, jak przy filmie małoobrazkowym, lub pytanie starszych członków rodziny o osoby na starych fotografiach, których już nikt nie pamięta.

Ciekawostki

1. Rząd francuski udostępnił dagerotypię światu za darmo, ale nie objęło to Anglii, gdzie Daguerre zdążył ją opatentować.
2. Najstarsze zachowane zdjęcie z natury wykonał Joseph Nicéphore Niépce około 1826 roku.
3. Technika negatywowo-pozytywowa, na której opiera się cała późniejsza fotografia analogowa, to zasługa Williama Henry'ego Foxa Talbota.