Światowy Dzień Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca

Światowy Dzień Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca obchodzony jest 8 maja, w rocznicę urodzin Henry’ego Dunanta, szwajcarskiego kupca, który zapoczątkował ruch pomocowy. Święto to, obchodzone od 1948 roku, łączy dziś krajowe stowarzyszenia z niemal wszystkich państw świata.

Początki ruchu – Solferino

24 czerwca 1859 roku Dunant przypadkowo znalazł się pod Solferino we Włoszech, tuż po jednej z najkrwawszych bitew stulecia. Na polu bitwy pozostało dziesiątki tysięcy rannych bez opieki. Wspólnie z mieszkankami pobliskiego Castiglione zorganizował pomoc, opatrując żołnierzy niezależnie od ich przynależności.

Trzy lata później wydał książkę „Wspomnienie Solferino”, w której przedstawił dwa postulaty: powołanie w każdym kraju ochotniczych stowarzyszeń pomocy rannym oraz przyjęcie międzynarodowej umowy chroniącej personel medyczny. Oba postulaty zostały szybko zrealizowane – w 1863 roku powstał Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża, a w 1864 roku przyjęto pierwszą konwencję genewską.

Symbolika – krzyż, półksiężyc, kryształ

Znak czerwonego krzyża na białym tle nawiązuje do odwróconych barw flagi Szwajcarii, symbolizując hołd dla kraju, w którym ruch powstał. Ponieważ jednak symbol bywał błędnie odczytywany jako chrześcijański, od lat 70. XIX wieku część krajów zaczęła używać czerwonego półksiężyca. W 2005 roku dodano trzeci symbol – czerwony kryształ, przeznaczony dla tych, którzy nie identyfikują się z żadnym z poprzednich.

Trzy filary ruchu

Pod jednym symbolem działają różne organizacje:

• Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża – działa w strefach konfliktów, odwiedza jeńców, poszukuje zaginionych i stoi na straży prawa humanitarnego.
• Międzynarodowa Federacja Stowarzyszeń Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca – koordynuje pomoc w przypadku katastrof naturalnych i epidemii.
• Stowarzyszenia krajowe, np. Polski Czerwony Krzyż, założony w 1919 roku.

Wszystkie organizacje łączą siedem zasad przyjętych w 1965 roku: humanitaryzm, bezstronność, neutralność, niezależność, dobrowolność, jedność i powszechność. Neutralność jest szczególnie trudna do zachowania, ale konieczna, by móc działać w strefach konfliktu. Publiczne ocenianie stron konfliktu może uniemożliwić dostęp do miejsc takich jak obozy jenieckie.

Komitet unika publicznego komentowania sytuacji, przekazując uwagi bezpośrednio stronom konfliktu, co pozwala mu na skuteczne działanie.

Kontekst polski

Polski Czerwony Krzyż obchodzi Światowy Dzień jako początek Tygodnia Czerwonego Krzyża, trwającego do 15 maja. W tym czasie organizowane są akcje krwiodawstwa, szkolenia z pierwszej pomocy, zbiórki i konkursy w szkołach. Historia PCK jest ściśle związana z historią Polski – organizacja prowadziła szpitale w czasie wojny, po 1945 roku pomagała w odnajdywaniu rozdzielonych rodzin, a Biuro Informacji i Poszukiwań nadal odpowiada na wnioski dotyczące losów osób zaginionych podczas II wojny światowej.

Jak uczcić Światowy Dzień Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca

Najlepszym sposobem na uczczenie tego dnia jest oddanie krwi, zapisanie się na kurs pierwszej pomocy oraz przypomnienie sobie numerów alarmowych i kolejności działań w przypadku zatrzymania krążenia. Henry Dunant zaczął od prostego założenia – że każdy ranny zasługuje na pomoc, niezależnie od okoliczności. To podstawa, na której opiera się cała działalność ruchu.

„Tutti fratelli - wszyscy jesteśmy braćmi.”

Zawołanie kobiet z Castiglione, przytoczone przez Henry'ego Dunanta we „Wspomnieniu Solferino”

Ciekawostki

1. Henry Dunant otrzymał w 1901 roku pierwszą w historii Pokojową Nagrodę Nobla, dzieląc ją z Frédérikiem Passy.
2. Znak czerwonego krzyża na białym tle to odwrócone barwy flagi Szwajcarii i nie ma znaczenia religijnego.
3. Trzeci uznany symbol ruchu, czerwony kryształ, przyjęto dopiero w 2005 roku.
4. Polski Czerwony Krzyż powstał w 1919 roku, kilka miesięcy po odzyskaniu niepodległości.