Wspomnienie błogosławionych dziewic i męczennic Marii Stelli i Towarzyszek
4 września Kościół katolicki wspomina jedenaście sióstr nazaretanek, które zostały rozstrzelane przez Niemców 1 sierpnia 1943 roku w lesie pod Nowogródkiem. Znane są jako błogosławione Maria Stella i Towarzyszki lub męczennice z Nowogródka.
Działalność w Nowogródku
Siostry przybyły do Nowogródka w 1929 roku, gdzie zajmowały się wychowaniem dzieci i młodzieży oraz opieką nad kościołem Przemienienia Pańskiego, zwanym Białą Farą – historyczną świątynią, w której ślub brał Władysław Jagiełło, a ochrzczono Adama Mickiewicza. Pochodziły z różnych części Polski i dopiero na tej placówce się spotkały.
Ofiara w zamian za mieszkańców
Latem 1943 roku gestapo aresztowało około stu dwudziestu mieszkańców miasta, głównie ojców rodzin, przeznaczonych do rozstrzelania. Siostry, po wspólnej naradzie, zgłosiły się jako dobrowolne ofiary, aby ocalić aresztowanych. W wyniku tej decyzji wyroki śmierci zamieniono na roboty przymusowe w Niemczech. Aresztowanych wywieziono 24 lipca, część zwolniono, a wszyscy wywiezieni przeżyli wojnę. Siostry zostały aresztowane 31 lipca, a następnego dnia rozstrzelane w lesie pod Nowogródkiem i pochowane w zbiorowej mogile.
Lista męczennic
Wśród zamordowanych sióstr były: Maria Stella Mardosewicz, Maria Imelda Żak, Maria Rajmunda Kukołowicz, Maria Daniela Jóźwik, Maria Kanuta Chrobot, Maria Sergia Rapiej, Maria Gwidona Cierpka, Maria Felicyta Borowik, Maria Heliodora Matuszewska, Maria Kanizja Mackiewicz i Maria Boromea Narmontowicz. Najmłodsza z nich miała 27 lat. Wszystkie zostały beatyfikowane przez Jana Pawła II 5 marca 2000 roku w Rzymie. Ich relikwie spoczywają w kościele Biała Farze w Nowogródku, obecnie na terenie Białorusi.
„Nikt nie ma większej miłości od tej, gdy ktoś życie swoje oddaje za przyjaciół swoich.”
J 15,13