Wspomnienie błogosławionych dziewic i męczennic Marii Stelli i Towarzyszek
**Męczennice z Nowogródka – jedenaście sióstr nazaretanek**
4 września Kościół wspomina jedenaście sióstr nazaretanek, które zostały rozstrzelane przez Niemców 1 sierpnia 1943 roku w lesie pod Nowogródkiem. Znane są jako bł. Maria Stella i Towarzyszki lub po prostu męczennice z Nowogródka.
**Działalność w Nowogródku**
Siostry przybyły do Nowogródka w 1929 roku i osiedliły się przy kościele Przemienienia Pańskiego, zwanym Białą Farą. Ta świątynia ma szczególne znaczenie historyczne – to w niej ślub brał Władysław Jagiełło, a Adam Mickiewicz został ochrzczony. Siostry pochodziły z różnych regionów Polski i dopiero na tej placówce stworzyły wspólnotę. Zajmowały się wychowaniem dzieci i młodzieży oraz opieką nad kościołem.
**Ofiara w zamian za 120 mieszkańców**
Latem 1943 roku gestapo aresztowało około 120 mieszkańców Nowogródka, głównie ojców rodzin, przeznaczonych do rozstrzelania. Siostry, po naradzie, zdecydowały się oddać swoje życie w zamian za aresztowanych. Dzięki ich poświęceniu większość zatrzymanych uniknęła śmierci – ich wyrok zmieniono na roboty przymusowe w Niemczech. Wszyscy wywiezieni przeżyli wojnę.
**Ostatnie dni i męczeńska śmierć**
Siostry zostały aresztowane 31 lipca 1943 roku, a następnego ranka rozstrzelane w lesie pod miastem i pochowane w zbiorowej mogile. Zginęły: Maria Stella Mardosewicz, Maria Imelda Żak, Maria Rajmunda Kukołowicz, Maria Daniela Jóźwik, Maria Kanuta Chrobot, Maria Sergia Rapiej, Maria Gwidona Cierpka, Maria Felicyta Borowik, Maria Heliodora Matuszewska, Maria Kanizja Mackiewicz i Maria Boromea Narmontowicz. Najmłodsza z nich miała 27 lat.
**Beatyfikacja i pamięć**
Jan Paweł II beatyfikował siostry 5 marca 2000 roku w Rzymie. Ich relikwie spoczywają w Białej Farze w Nowogródku, obecnie na terenie Białorusi. Ich historia jest symbolem heroicznej miłości i poświęcenia w obliczu zła.
„Nikt nie ma większej miłości od tej, gdy ktoś życie swoje oddaje za przyjaciół swoich.”
J 15,13