Uroczystość Najświętszej Trójcy

Uroczystość Najświętszej Trójcy przypada w pierwszą niedzielę po Zesłaniu Ducha Świętego, czyli 56 dni po Wielkanocy. Nie wspomina ona konkretnego wydarzenia z życia Jezusa ani żadnego świętego, lecz samą tajemnicę Boga: jednego Boga w trzech Osobach, Ojcu, Synu i Duchu Świętym. Po zakończeniu okresu wielkanocnego Kościół podsumowuje w niej całą historię zbawienia: dzieło Ojca Stworzyciela, Syna Odkupiciela i Ducha Uświęciciela.

Historia uroczystości

Modlitwy do Trójcy Świętej są tak stare jak chrześcijaństwo, ale osobne święto powstało dopiero w średniowieczu. Najpierw obchodzono je w klasztorach i niektórych diecezjach. W 1334 roku papież Jan XXII wprowadził je do kalendarza całego Kościoła i wyznaczył mu termin w niedzielę po Zesłaniu Ducha Świętego. Uroczystość nie ma oktawy ani dnia wolnego. Ponieważ przypada w niedzielę, udział we Mszy świętej obowiązuje jak w każdą niedzielę.

Czym jest tajemnica Trójcy Świętej?

Nauka o Trójcy Świętej to podstawa wiary chrześcijańskiej. Mówi, że jest jeden Bóg, ale w trzech Osobach równych sobie i współwiecznych. Kościół sformułował ją na soborach w Nicei (325 r.) i Konstantynopolu (381 r.), z których pochodzi wyznanie wiary odmawiane w niedziele. Wierni wyznają tę tajemnicę za każdym razem, gdy robią znak krzyża i mówią „W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego”, a także w modlitwie „Chwała Ojcu”. W imię Trójcy Świętej udziela się każdego chrztu, zgodnie z poleceniem Jezusa zapisanym w Ewangelii według św. Mateusza.

Symbole Trójcy Świętej

Ponieważ tajemnicy Boga nie da się w pełni wyrazić słowami, chrześcijanie od wieków posługują się obrazami. Najczęstszy jest trójkąt równoboczny z okiem Opatrzności w środku. Popularna legenda przypisuje św. Patrykowi tłumaczenie Trójcy Irlandczykom na przykładzie trójlistnej koniczyny. Z kolei św. Augustyn, autor dzieła „O Trójcy”, miał według podania spotkać nad morzem chłopca, który chciał przelać morze do dołka w piasku. Chłopiec powiedział mu, że łatwiej to zrobić niż zrozumieć tajemnicę Trójcy. W sztuce wschodniej najsłynniejszym przedstawieniem jest ikona „Trójca Święta” Andrieja Rublowa, ukazująca trzech aniołów goszczonych przez Abrahama.

Liturgia i pobożność

W uroczystość Najświętszej Trójcy kapłan używa szat białych, a w liturgii odmawia się specjalną prefację o Trójcy. W Polsce wiele kościołów nosi wezwanie Trójcy Świętej, m.in. bazylika Dominikanów w Krakowie i kaplica Trójcy Świętej na Zamku Lubelskim ze słynnymi freskami rusko-bizantyjskimi. W parafiach pod tym wezwaniem jest to dzień odpustu. Uroczystość rozpoczyna też drugą część okresu zwykłego, w której zaraz po niej przypadają Boże Ciało i uroczystość Najświętszego Serca Pana Jezusa.

„Idźcie więc i nauczajcie wszystkie narody, udzielając im chrztu w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego.”

Mt 28,19