Światowy Dzień Zdrowia Seksualnego

Światowy Dzień Zdrowia Seksualnego obchodzony jest corocznie 4 września, podkreślając, że zdrowie seksualne jest integralną częścią ogólnego dobrostanu, a nie tabu. To nie jednorazowe wydarzenie, lecz miesięczna kampania organizowana przez Światowe Stowarzyszenie Zdrowia Seksualnego (WAS) we współpracy z organizacjami członkowskimi na całym świecie. Każda edycja ma inne hasło przewodnie, ale cel pozostaje niezmienny: edukacja, prawa i otwarta dyskusja.

Początki Światowego Dnia Zdrowia Seksualnego

Inicjatywa narodziła się w 2010 roku z inicjatywy Rosemary Coates, prezydentki WAS z Australii. WAS ogłosiło 4 września Światowym Dniem Zdrowia Seksualnego, a pierwsza edycja odbyła się pod hasłem „Let’s talk about it” – „Porozmawiajmy o tym”. Stowarzyszenie działa od 1978 roku, kiedy powstało w Rzymie jako platforma zrzeszająca seksuologów z całego świata. Początkowo nosiło nazwę Światowe Stowarzyszenie Seksuologii, lecz zmieniło ją, aby podkreślić, że seksuologia jest narzędziem do budowania zdrowia, a nie celem samym w sobie. Obecnie WAS skupia pięć regionalnych federacji kontynentalnych i opracowało własną Deklarację Praw Seksualnych, która stanowi punkt odniesienia dla kolejnych edycji święta.

Rozwój kampanii na przestrzeni lat

Pierwsza edycja objęła kilkadziesiąt krajów, a w kolejnych latach dołączały kolejne. Hasła przewodnie ewoluowały wraz z priorytetami organizacji: w 2018 roku obchody połączono z czterdziestoleciem WAS, a rok później tematem była edukacja seksualna jako klucz do zdrowia seksualnego. Od 2010 roku kampania odbywa się nieprzerwanie, choć jej forma i skala zależą od lokalnych organizacji członkowskich. Według WAS, obchody miały miejsce w ponad sześćdziesięciu krajach, od Meksyku po Azję Południowo-Wschodnią. Każda edycja kończy się podsumowaniem lokalnych działań, takich jak dyskusje panelowe, wystawy artystyczne czy spotkania w szkołach.

Definicja zdrowia seksualnego

Światowa Organizacja Zdrowia definiuje zdrowie seksualne jako stan dobrostanu fizycznego, emocjonalnego, psychicznego i społecznego związanego z seksualnością – nie tylko brak choroby czy dysfunkcji. WAS łączy tę definicję z prawami seksualnymi, takimi jak prawo do informacji, decydowania o sobie oraz ochrony przed przemocą i dyskryminacją. W praktyce oznacza to prawo do rzetelnej edukacji seksualnej od najmłodszych lat oraz prawo do korzystania z usług zdrowotnych bez oceniania, niezależnie od wieku, orientacji czy tożsamości. Dlatego kampanie WAS skupiają się na edukacji i prawach, a nie tylko na profilaktyce chorób przenoszonych drogą płciową.

Światowy Dzień Zdrowia Seksualnego w Polsce

W Polsce Światowy Dzień Zdrowia Seksualnego nie ma statusu oficjalnego święta. Funkcjonuje głównie w kalendarzach internetowych oraz w działaniach organizacji zajmujących się edukacją seksualną i zdrowiem reprodukcyjnym, które wykorzystują tę datę do kampanii w mediach społecznościowych i publikacji poradnikowych. Duże, ogólnopolskie wydarzenia publiczne wokół tej daty są rzadkością.

Jak obchodzić Światowy Dzień Zdrowia Seksualnego

• Korzystać z rzetelnych źródeł wiedzy o zdrowiu seksualnym, zamiast ulegać mitom krążącym w internecie.
• Umówić się na zaległe badania profilaktyczne.
• Otwartą rozmowę z partnerem lub partnerką na temat granic i zgody.
• W przypadku pracy z młodzieżą – wykorzystać ten dzień jako pretekst do dyskusji o edukacji seksualnej.

Najprostszym sposobem uczczenia tego dnia pozostaje rozmowa – dokładnie ta, od której zaczęło się to święto piętnaście lat temu w Australii.

„Porozmawiajmy o tym”

hasło pierwszej edycji Światowego Dnia Zdrowia Seksualnego, WAS, 2010

Ciekawostki

1. WAS pierwotnie nazywało się Światowym Stowarzyszeniem Seksuologii i zmieniło nazwę, by podkreślić, że seksuologia służy budowaniu zdrowia, a nie jest celem samym w sobie.
2. Definicja zdrowia seksualnego według Światowej Organizacji Zdrowia obejmuje dobrostan fizyczny, emocjonalny, psychiczny i społeczny, a nie tylko brak choroby.
3. W 2018 roku obchody połączono z czterdziestą rocznicą powstania WAS, założonego w Rzymie w 1978 roku.