Światowy Dzień Pszczół

Światowy Dzień Pszczół obchodzony jest corocznie 20 maja, data ta została ustalona przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2017 roku z inicjatywy Słowenii. Pierwsze oficjalne obchody miały miejsce 20 maja 2018 roku. Celem święta jest zwrócenie uwagi na kluczową rolę pszczół i innych owadów zapylających w produkcji żywności oraz na zagrożenia, z jakimi się borykają.

Dlaczego 20 maja?

Data 20 maja nie jest przypadkowa – upamiętnia urodziny Antona Janšy, słoweńskiego pszczelarza urodzonego w 1734 roku, uznawanego za pioniera nowoczesnego pszczelarstwa. Janša jako pierwszy systematycznie opisywał zachowania pszczół i rozwijał metody hodowli, które później zyskały popularność w Europie. Był również malarzem, a jego prace były tłumaczone na inne języki już w XVIII wieku.

Dlaczego pszczoły mają własne święto ONZ?

Pszczoły odgrywają kluczową rolę w zapylaniu roślin – według danych ONZ i FAO odpowiadają za około 70 z 100 gatunków roślin uprawnych, które stanowią 90% światowej produkcji żywności. Oznacza to, że jedna trzecia naszej żywności zależy od pracy zapylaczy, w tym nie tylko pszczół miodnych, ale także dzikich pszczół, trzmieli i innych owadów.

Główne zagrożenia dla pszczół

Populacje pszczół na świecie borykają się z wieloma problemami, takimi jak:

• intensyfikacja rolnictwa i stosowanie pestycydów osłabiających kolonie
• utrata naturalnych siedlisk, takich jak łąki kwietne, na których pszczoły żerują
• zmiany klimatu zaburzające naturalny rytm kwitnienia roślin

Kumulacja tych czynników stanowi poważne zagrożenie dla liczebności pszczół w wielu regionach. Naukowcy obserwują również zjawisko masowego ginięcia rodzin pszczelich, którego przyczyny różnią się w zależności od lokalizacji.

Pszczoły w Polsce

W Polsce występuje około 470 gatunków pszczół, w tym pszczoła miodna oraz dzikie gatunki samotnic, które nie żyją w ulach. Te ostatnie są szczególnie wrażliwe na zmiany w środowisku, ponieważ nie mają opieki pszczelarzy. Gniazdują w ziemi, suchych łodygach roślin lub spróchniałym drewnie, dlatego często pozostają niezauważone.

Jak pomóc pszczołom w Światowy Dzień Pszczół?

Można pomóc pszczołom na wiele sposobów, nawet bez zakładania ula:

• sadzenie roślin miododajnych, takich jak lawenda czy facelia, na balkonie lub w ogrodzie
• unikanie koszenia trawnika tuż przed kwitnieniem roślin miododajnych, takich jak koniczyna czy mniszek
• kupowanie miodu bezpośrednio od lokalnych pszczelarzy, wspierając ich pracę

Światowy Dzień Pszczół przypada w maju, kiedy zapylacze są najbardziej aktywne. Warto zwrócić uwagę na ich rolę, sięgając po miód od lokalnych producentów, zamiast po anonimowe produkty z dużych sklepów.

Ciekawostki

1. Anton Janša, patron tej daty, był nie tylko pszczelarzem, ale też malarzem - urodził się 20 maja 1734 roku w Słowenii.
2. Pierwsze oficjalne obchody Światowego Dnia Pszczół odbyły się 20 maja 2018 roku, rok po przyjęciu rezolucji przez ONZ.
3. W Polsce występuje blisko 470 gatunków pszczół, z czego zdecydowana większość to gatunki dzikie, a nie pszczoła miodna.