Światowy Dzień Pizzy

Światowy Dzień Pizzy obchodzony jest corocznie 17 stycznia, a jego korzenie sięgają Włoch. Data ta nie jest przypadkowa – tego dnia Kościół katolicki wspomina św. Antoniego Opata, który jest patronem pizzerii i piekarzy. To właśnie ta data najmocniej nawiązuje do neapolitańskich początków pizzy.

Dlaczego akurat 17 stycznia?

Święty Antoni Opat, znany także jako Antoni Wielki, żył w III i IV wieku w Egipcie jako pustelnik i jest uznawany za ojca chrześcijańskiego monastycyzmu. We Włoszech jego wspomnienie liturgiczne przypada 17 stycznia, co z czasem spowodowało, że został uznany za patrona pizzaioli – rzemieślników wypiekających pizzę – oraz piekarzy. To skojarzenie stało się podstawą do ustanowienia 17 stycznia Światowym Dniem Pizzy, szczególnie celebrowanym w Neapolu, uważanym za kolebkę tego dania.

Jak pizza z Neapolu podbiła świat?

Początkowo pizza była prostym i tanim daniem neapolitańskiej biedoty – płaskim plackiem z minimalną ilością dodatków. Według popularnej anegdoty, w 1889 roku kucharz Raffaele Esposito stworzył pizzę Margherita na cześć królowej Włoch, komponując ją w barwach flagi: pomidor, mozzarella i bazylia. Choć ta historia nie jest w pełni udokumentowana, to właśnie ona często pojawia się przy okazji Światowego Dnia Pizzy. Prawdziwy przełom nastąpił w XX wieku, gdy neapolitańscy emigranci trafili do USA i tam, otwierając pierwsze pizzerie, przekształcili lokalny przysmak w danie znane na całym świecie. W 2017 roku sztuka neapolitańskiego pizzaiuolo została wpisana na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO, co dodatkowo podniosło rangę tradycji i samego święta.

Ile dat ma Światowy Dzień Pizzy?

Pizza ma w kalendarzu trzy dni poświęcone jej, każdy o innym pochodzeniu. 17 stycznia to włoski, historyczny Światowy Dzień Pizzy, związany z patronem św. Antonim. 9 lutego obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Pizzy, popularny głównie w USA jako National Pizza Day, choć jego geneza nie jest w pełni udokumentowana. Z kolei 31 sierpnia to brazylijski Dia da Pizza, świętowany szczególnie w São Paulo, gdzie duża włoska diaspora uczyniła pizzę częścią lokalnej kuchni.

Jak obchodzić Światowy Dzień Pizzy?

Najprostszym sposobem jest zamówienie lub upieczenie pizzy, ale warto przy tym poznać różnice między stylami:

• neapolitańska – cienkie, miękkie ciasto z wysokim brzegiem, pieczona krótko w bardzo wysokiej temperaturze
• sycylijska – prostokątna, grubsza, z serem układanym pod sosem, a nie na wierzchu
• na cienkim, chrupiącym cieście – popularna poza Włochami, w tym w Polsce

Do autentycznej neapolitańskiej mozzarelli warto użyć tej z mleka bawolego, produkowanej wyłącznie w Kampanii. 17 stycznia to dobra okazja, by zamiast gotowej pizzy przygotować własną – od zaczynu po piec. Warto też odwiedzić lokalną pizzerię, która stawia na tradycyjne, wolno wyrastające ciasto. Pamiętajmy, że zaczyn potrzebuje czasu – najlepsze efekty daje ciasto odpoczywające w lodówce od kilkunastu do kilkudziesięciu godzin, a nie takie, które trafia do pieca od razu po wyrobieniu.

Ciekawostki

1. Sycylijska odmiana pizzy różni się od neapolitańskiej nie tylko kształtem, ale i kolejnością warstw - ser układa się tam pod sosem, a nie na wierzchu.
2. Tradycyjna mozzarella do neapolitańskiej pizzy powinna być zrobiona z mleka bawolego, produkowana wyłącznie w regionie Kampania.
3. W Brazylii, gdzie mieszka duża włoska diaspora, własny Dzień Pizzy obchodzony jest 31 sierpnia.