Kalendarz świąt nietypowych · data stała
Światowy Dzień Pamięci o Zmarłych na AIDS
17 maja 2026 obchodzony będzie Światowy Dzień Pamięci o Zmarłych na AIDS. To globalne wydarzenie upamiętnia osoby zmagające się z HIV/AIDS, a jego centralnym elementem jest zapalenie świecy w geście pamięci i solidarności.
- Typ daty
- data stała
- Temat
- Zdrowie i profilaktyka
- Zasięg
- Globalny
- Rok pierwszych obchodów Candlelight Memorial
- 1983
Światowy Dzień Pamięci o Zmarłych na AIDS – pochodzenie
Międzynarodowe (International AIDS Candlelight Memorial, od 1983 r.)
Światowy Dzień Pamięci o Zmarłych na AIDS obchodzony jest corocznie w trzecią niedzielę maja – w 2026 roku przypada on 17 maja. Znany również jako International AIDS Candlelight Memorial, łączy ludzi na całym świecie w hołdzie dla tych, którzy zmarli na AIDS, oraz w geście solidarności z osobami żyjącymi z HIV. To jedno z najstarszych globalnych świąt związanych ze zdrowiem, obchodzone nieprzerwanie od 1983 roku.
Data obchodów nie jest stała – zawsze przypada na trzecią niedzielę maja. Choć w 2026 roku będzie to 17 maja, w kolejnych latach może to być inna majowa niedziela. Warto o tym pamiętać, planując udział w przyszłych edycjach.
Symbol obchodów to zapalona świeca – w tym samym momencie, w setkach krajów, ludzie zapalają światło jako wyraz pamięci o zmarłych. Inicjatywa koordynowana jest przez Światową Sieć Osób Żyjących z HIV oraz lokalne organizacje pozarządowe. W 2015 roku, podczas 33. edycji, świece zapłonęły w ponad 110 krajach, co pokazuje globalny zasięg tego ruchu.
Warto odróżnić Światowy Dzień Pamięci o Zmarłych na AIDS od Światowego Dnia AIDS, obchodzonego 1 grudnia z inicjatywy WHO. Majowe święto ma charakter żałobny i wspólnotowy, skupiając się na pamięci i wsparciu, podczas gdy grudniowe obchody mają bardziej profilaktyczny i edukacyjny wymiar.
W Polsce obchody organizowane są przez organizacje pozarządowe, takie jak Krajowe Centrum ds. AIDS. Jednym z charakterystycznych elementów jest „patchwork pamięci” – wspólnie szyta tkanina z imionami i wspomnieniami zmarłych. Prezentacje takich prac odbywają się m.in. w Warszawie, towarzyszą im spotkania z osobami żyjącymi z HIV i ich bliskimi.
Jak uczcić ten dzień? Można zapalić świecę 17 maja o zmroku, dołączyć do lokalnego wydarzenia, wykonać bezpłatny test na HIV w Punkcie Konsultacyjno-Diagnostycznym lub porozmawiać z bliskimi o problemie stygmatyzacji osób żyjących z HIV. Nawet prosty gest, jak zapalenie świecy, ma ogromne znaczenie – symbolizuje pamięć i wsparcie.
Ciekawostki
- Obchody koordynuje między innymi Światowa Sieć Osób Żyjących z HIV, która co roku ogłasza hasło przewodnie dnia.
- W Polsce jednym z elementów obchodów jest patchwork pamięci - tkanina szyta wspólnie przez rodziny i organizacje pozarządowe.
- Data majowego dnia pamięci jest ruchoma, w przeciwieństwie do grudniowego Światowego Dnia AIDS, który zawsze wypada 1 grudnia.