Światowy Dzień Ochrony Środowiska

Światowy Dzień Ochrony Środowiska, znany również jako Światowy Dzień Środowiska, obchodzony jest corocznie 5 czerwca. To jedno z najstarszych i najbardziej rozpowszechnionych świąt ekologicznych na świecie, ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 1972 roku.

Geneza: Konferencja Sztokholmska

Data 5 czerwca upamiętnia otwarcie Konferencji Narodów Zjednoczonych na temat Środowiska Człowieka, która odbyła się w Sztokholmie w dniach 5-16 czerwca 1972 roku pod hasłem „Only One Earth” („Tylko jedna Ziemia”). Był to pierwszy w historii szczyt ONZ w całości poświęcony problematyce środowiska naturalnego. Decyzję o ustanowieniu Światowego Dnia Ochrony Środowiska Zgromadzenie Ogólne ONZ podjęło 15 grudnia 1972 roku. W samej konferencji uczestniczyli przedstawiciele większości ówczesnych państw członkowskich ONZ, dla wielu z nich było to pierwsze międzynarodowe spotkanie wyłącznie dotyczące ochrony środowiska.

Rezultaty Konferencji Sztokholmskiej

Konferencja zaowocowała dwoma trwałymi inicjatywami: powstaniem Programu Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska (UNEP) oraz przyjęciem Deklaracji Sztokholmskiej – dokumentu zawierającego 26 zasad. Był to pierwszy międzynarodowy dokument uznający prawo każdego człowieka do życia w zdrowym środowisku. Koncepcja zrównoważonego rozwoju została zdefiniowana dopiero w 1987 roku w raporcie „Nasza wspólna przyszłość”. Podczas konferencji po raz pierwszy podniesiono ochronę środowiska do rangi podstawowej funkcji państwa.

Obchody na świecie

Dzień ten jest obchodzony w ponad 100 krajach. Każdego roku wyznaczane jest inne państwo-gospodarz oraz temat przewodni, wokół którego organizowane są konferencje, kampanie edukacyjne i lokalne inicjatywy, takie jak sadzenie drzew czy sprzątanie rzek i wybrzeży.

Ochrona środowiska w Polsce

W Polsce 5 czerwca to dzień licznych konferencji, akcji edukacyjnych i wydarzeń organizowanych przez inspektoraty ochrony środowiska, NGO-sy oraz samorządy. Coraz częściej podkreśla się, że skutki zmian klimatu, takie jak susze, powodzie czy ekstremalne temperatury, są w Polsce odczuwalne coraz silniej. W 2003 roku Polska przyjęła Konwencję z Aarhus, regulującą dostęp społeczeństwa do informacji o środowisku.

Jak włączyć się w obchody

Aby uczcić ten dzień, można:

• posadzić drzewo lub dołączyć do lokalnej akcji sprzątania;
• ograniczyć zużycie plastiku jednorazowego;
• zapoznać się z tegorocznym tematem przewodnim i poszerzyć swoją wiedzę na ten temat;
• porozmawiać z dziećmi o znaczeniu daty 5 czerwca.

Ponad 50 lat po Konferencji Sztokholmskiej hasło „Tylko jedna Ziemia” pozostaje równie aktualne jak w 1972 roku.

„Tylko jedna Ziemia”

hasło Konferencji Narodów Zjednoczonych w Sztokholmie, 1972

Ciekawostki

1. Obchodom Światowego Dnia Ochrony Środowiska w Polsce towarzyszą czasem konferencje z udziałem wysokich przedstawicieli ONZ i polskiego rządu.
2. Koncepcja zrównoważonego rozwoju została zdefiniowana dopiero piętnaście lat po konferencji sztokholmskiej - w raporcie „Nasza wspólna przyszłość” z 1987 roku.
3. Obowiązująca w Polsce od maja 2003 roku Konwencja z Aarhus, dotycząca dostępu do informacji o środowisku, wywodzi się z tego samego nurtu prawa międzynarodowego, który zapoczątkowała Deklaracja Sztokholmska.