Światowy Dzień Nauczyciela

Światowy Dzień Nauczyciela obchodzony jest 5 października, upamiętniając podpisanie w 1966 roku międzynarodowego dokumentu określającego prawa i obowiązki nauczycieli na całym świecie. Święto to zostało proklamowane przez UNESCO w 1994 roku, aby podkreślić znaczenie roli nauczycieli w edukacji na wszystkich poziomach. Jest to odrębne święto od polskiego Dnia Edukacji Narodowej, obchodzonego 14 października.

Geneza daty 5 października

Data 5 października została wybrana, aby upamiętnić podpisanie w 1966 roku „Rekomendacji w sprawie statusu nauczycieli” przez UNESCO i Międzynarodową Organizację Pracy. Dokument ten po raz pierwszy określił globalne standardy dotyczące zatrudnienia, kształcenia i warunków pracy nauczycieli. Rekomendacja ta, choć ma już ponad pół wieku, nadal pozostaje moralnie wiążąca dla państw członkowskich. W 1994 roku UNESCO postanowiło uczcić tę rocznicę, ustanawiając Światowy Dzień Nauczyciela obchodzony dokładnie 5 października.

Organizatorzy obchodów

Obchody Światowego Dnia Nauczyciela są wspólnie organizowane przez UNESCO, Międzynarodową Organizację Pracy, UNDP, UNICEF oraz Education International – międzynarodową federację związków zawodowych nauczycieli. Każdego roku towarzyszy im inne hasło przewodnie, dostosowane do aktualnych wyzwań edukacyjnych, takich jak niedobór kadry nauczycielskiej czy trudne warunki pracy w regionach kryzysowych. Współpraca tych organizacji ONZ podkreśla międzynarodowe znaczenie statusu zawodu nauczyciela.

Dwa dni nauczyciela w Polsce

W Polsce obchodzone są dwa święta związane z nauczycielami: Dzień Edukacji Narodowej (14 października) oraz Światowy Dzień Nauczyciela (5 października). Dzień Edukacji Narodowej upamiętnia powstanie Komisji Edukacji Narodowej w 1773 roku, z inicjatywy króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Światowy Dzień Nauczyciela jest szczególnie ważny dla nauczycieli akademickich, podczas gdy nauczyciele szkół podstawowych i średnich w Polsce skupiają się głównie na obchodach 14 października.

Święto w innych krajach

W wielu krajach Dzień Nauczyciela obchodzony jest w innych terminach, związanych z lokalną historią edukacji. Przykłady to:

• Czechy i Słowacja – 28 marca
• Albania – 7 marca
• Chiny – 10 września
• Argentyna – 11 września
• Meksyk – 15 maja
• Hiszpania – 27 listopada

Jak uczcić Światowy Dzień Nauczyciela

Najprostszym sposobem uczczenia tego dnia jest podziękowanie nauczycielom, którzy mieli wpływ na czyjeś życie. Szkoły i uczelnie organizują z tej okazji panele dyskusyjne, wykłady i spotkania integracyjne. Warto również zapoznać się z Rekomendacją UNESCO/MOP z 1966 roku, aby zobaczyć, jak niewiele zmieniło się w niektórych krajach na przestrzeni lat. Dla nauczycieli akademickich 5 października jest okazją do dyskusji o realnych warunkach pracy na uczelniach, a nie tylko do symbolicznych gestów.

„Nauczyciel otwiera drzwi, ale przez nie musisz przejść sam.”

przysłowie ludowe

Ciekawostki

1. Dokument, który upamiętnia to święto - Rekomendacja UNESCO/MOP w sprawie statusu nauczycieli z 1966 roku - wciąż jest punktem odniesienia przy ocenie warunków pracy nauczycieli na świecie.
2. W Polsce od 1997 roku 5 października obchodzą głównie nauczyciele akademiccy, odrębnie od Dnia Edukacji Narodowej.
3. Święto współorganizują aż cztery agendy ONZ razem z Education International, międzynarodową federacją związków nauczycielskich.