Światowy Dzień Morza

Światowy Dzień Morza (World Maritime Day) obchodzony jest w ostatni czwartek września, choć w kalendarzach często przybliża się tę datę do konkretnego dnia, np. 28 września, ze względu na jej ruchomy charakter. Święto to ustanowiła Międzynarodowa Organizacja Morska (IMO), wyspecjalizowana agenda ONZ, aby przypominać, że morza i oceany są wspólnym dobrem ludzkości.

Geneza Światowego Dnia Morza

IMO powstała w 1948 roku pod nazwą IMCO, a obecną nazwę przyjęła w 1982 roku. Pierwsze obchody odbyły się 17 marca 1978 roku, w rocznicę wejścia w życie konwencji z 1958 roku, która powołała organizację. Od 1980 roku święto przeniesiono na ostatni tydzień września, a każdy kraj członkowski sam wybiera dokładną datę obchodów, najczęściej ostatni czwartek miesiąca. Dlatego w jednym roku święto wypada 24 września, a w innym 30 września.

Zadania Międzynarodowej Organizacji Morskiej

IMO zajmuje się m.in. bezpieczeństwem żeglugi, ochroną środowiska morskiego i zapobieganiem zanieczyszczeniom. Kluczowym dokumentem jest Międzynarodowa konwencja o bezpieczeństwie życia na morzu (SOLAS) z 1974 roku. Obecnie do IMO należy ponad 170 państw, co czyni Światowy Dzień Morza jednym z najszerzej obchodzonych świąt branżowych. Morza i oceany pokrywają 71% powierzchni Ziemi, a znaczna część handlu światowego odbywa się drogą morską.

Polska aktywnie uczestniczy w pracach IMO, m.in. zgłaszając kandydaturę do Rady IMO. Każdego roku święto ma inne hasło, np. „Zrównoważona żegluga dla zrównoważonej planety” (2020), „Nowe technologie na rzecz bardziej ekologicznej żeglugi” (2022) czy „Żegluga w przyszłości: bezpieczeństwo przede wszystkim” (2024). W Polsce w obchody angażują się uczelnie morskie, porty i urzędy, np. poprzez podświetlanie budynków na niebiesko. Warto odróżniać Światowy Dzień Morza od Europejskiego Dnia Morza (20 maja), ustanowionego przez Radę UE w 2008 roku.

Aby uczcić ten dzień, można odwiedzić muzeum morskie, zapoznać się z tegorocznym przesłaniem IMO lub poznać historię lokalnego portu. Warto też sprawdzić hasło przewodnie i poszukać lokalnych wydarzeń organizowanych przez uczelnie morskie lub urzędy portowe.

Ciekawostki

1. Międzynarodowa Organizacja Morska nosiła pierwotnie nazwę IMCO (Inter-Governmental Maritime Consultative Organization) - na IMO zmieniono ją dopiero w 1982 roku.
2. Pierwszy Światowy Dzień Morza obchodzono 17 marca 1978 roku, w rocznicę wejścia w życie konwencji ustanawiającej organizację - dopiero od 1980 roku przeniesiono go na koniec września.
3. Nie należy mylić go z Europejskim Dniem Morza, który Rada UE ustanowiła w 2008 roku na stałą datę 20 maja.
4. Morza i oceany pokrywają około 71 procent powierzchni Ziemi.