Światowy Dzień Farmaceuty

Światowy Dzień Farmaceuty obchodzony jest 25 września i stanowi święto zawodu, z którym mamy do czynienia częściej niż z lekarzem, choć rzadko o tym myślimy. Ustanowiono je w 2009 roku z inicjatywy Międzynarodowej Federacji Farmaceutycznej (FIP), która wybrała tę datę, aby upamiętnić dzień swojego powstania – 25 września 1912 roku. Federacja ta, zrzeszająca krajowe organizacje farmaceutyczne, reprezentuje zawód wobec Światowej Organizacji Zdrowia, a każdej edycji święta towarzyszy inne hasło przewodnie, zazwyczaj związane z rolą farmaceuty w ochronie zdrowia publicznego.

Wybór daty nie jest przypadkowy – 25 września to rocznica założenia FIP w Hadze. Taki zabieg jest charakterystyczny dla świąt zawodowych, ponieważ ułatwia uzasadnienie i trudno go podważyć. W Polsce równolegle obchodzony jest Ogólnopolski Dzień Aptekarza, przypadający 26 września, w dniu wspomnienia świętych Kosmy i Damiana – patronów aptekarzy i lekarzy, znanych z bezinteresownej pomocy medycznej. Obie daty bywają mylone, dlatego często obchodzi się je łącznie.

Zawód farmaceuty ma w Polsce długą tradycję – apteki istniały już w średniowieczu, a przez stulecia podstawą ich działalności była receptura, czyli przygotowywanie leków na indywidualne zamówienie. Obecnie farmaceuci kończą pięcioletnie jednolite studia magisterskie i wykonują znacznie więcej zadań niż tylko wydawanie leków. Do ich obowiązków należy m.in.:

– sprawdzanie interakcji między lekami przyjmowanymi przez pacjenta,
– wychwytywanie błędów w dawkowaniu i nieczytelnych lub sprzecznych zapisów na receptach,
– doradztwo w przypadku drobnych dolegliwości i wskazywanie, kiedy konieczna jest wizyta u lekarza,
– sporządzanie leków recepturowych, takich jak maści, mieszanki czy roztwory,
– prowadzenie przeglądów lekowych i wykonywanie części świadczeń profilaktycznych, np. szczepień.

W wielu miejscowościach apteka jest najłatwiej dostępnym punktem ochrony zdrowia – nie wymaga umawiania wizyty, nie ma w niej kolejek, a konsultacje są bezpłatne. Współcześnie w polskich aptekach dominują kobiety, a farmacja to kierunek studiów o wyraźnej przewadze studentek. Zmienia się również model pracy – coraz większy nacisk kładzie się na doradztwo i opiekę nad pacjentem przewlekle chorym, a nie na obsługę sprzedażową.

Aby uczcić Światowy Dzień Farmaceuty, warto po prostu podziękować farmaceucie za jego pracę, szczególnie jeśli pomógł uniknąć niebezpiecznych interakcji lekowych. Dobrym pomysłem jest też przegląd domowej apteczki – sprawdzenie dat ważności leków, oddanie przeterminowanych opakowań do apteki (gdzie znajdują się specjalne pojemniki) i uzupełnienie braków. To również dobry moment, aby zadać farmaceucie wszystkie nurtujące pytania dotyczące przyjmowania leków – taka rozmowa może zapobiec powikłaniom wynikającym z błędów w dawkowaniu.

Ciekawostki

1. Święto ustanowiono w 2009 roku podczas kongresu Międzynarodowej Federacji Farmaceutycznej w Stambule.
2. W Polsce dzień później, 26 września, obchodzony jest Ogólnopolski Dzień Aptekarza we wspomnienie świętych Kosmy i Damiana.
3. Leki recepturowe, przygotowywane indywidualnie w aptece, przez stulecia stanowiły podstawę pracy aptekarza.