Światowy Dzień Budyniu

Światowy Dzień Budyniu obchodzony jest 31 marca i poświęcony jest deserowi, który w Polsce zna niemal każdy. Gorący, waniliowy, z charakterystycznym kożuchem, budyń to smak dzieciństwa. Choć samo święto nie jest oficjalnie uznawane przez żadną organizację, a jego data pojawiła się w internecie wśród nietypowych świąt, historia budyniu jest znacznie dłuższa niż mogłoby się wydawać.

Czym właściwie jest budyń

Polski budyń to mleczny deser zagęszczony skrobią, najczęściej ziemniaczaną lub kukurydzianą, z dodatkiem cukru i wanilii, kakao lub owoców. Kluczowa jest proporcja skrobi do mleka – zazwyczaj około łyżki na szklankę mleka, choć wszystko zależy od indywidualnych preferencji.

W angielskiej kuchni „pudding” to zupełnie inna kategoria – obejmuje zarówno desery, jak i dania wytrawne, gotowane na parze. To źródło wielu nieporozumień przy tłumaczeniu menu.

Od średniowiecznego blancmange do torebki proszku

Przodkiem budyniu jest średniowieczne blancmange – biała potrawa z mleka, migdałów i ryżu lub skrobi, dostępna głównie na stołach zamożnych. Przełom nastąpił w 1837 roku, gdy Anglik Alfred Bird wynalazł proszek budyniowy z skrobi kukurydzianej, rozwiązując problem alergii swojej żony na jaja. Jego wynalazek stał się podstawą deserów instant i szybko zdobył popularność w całej Europie, w tym w Polsce.

Budyń domowy – co naprawdę się liczy

Przygotowanie budyniu domowego zajmuje około 15 minut, ale wymaga uwagi na kilka kluczowych kroków:

• Właściwa proporcja skrobi do mleka – za mało i otrzymamy rzadki sos, za dużo i powstanie gumowata masa.
• Dokładne wymieszanie skrobi w zimnym mleku przed dodaniem gorącego, aby uniknąć grudek.
• Ciągłe mieszanie i krótkie zagotowanie, by skrobia zdążyła związać.
• Przykrycie folią, jeśli chcemy uniknąć kożucha, lub pozostawienie odkrytego, jeśli kożuch jest pożądany.

Nie tylko deser z miseczki

Masa budyniowa to podstawa wielu polskich wypieków, takich jak karpatka, napoleonka, ptysie czy rurki z kremem. Budyniem zagęszcza się też nadzienia do drożdżówek i warstwy owocowe w ciastach, aby zapobiec rozmoczeniu ciasta. Bliskim krewnym budyniu jest kisiel, który różni się tym, że gotuje się go na wodzie lub soku, bez mleka. Ciekawostką jest również to, że rozwodniony budyń bywa stosowany jako pierwszy lekki posiłek po chorobie.

Jak uczcić Światowy Dzień Budyniu

Najlepszym sposobem na świętowanie jest przygotowanie budyniu od podstaw, bez użycia proszku. Wystarczą podstawowe składniki: mleko, skrobia, cukier, wanilia lub żółtka. Smak domowego budyniu znacznie różni się od wersji instant i warto poświęcić na niego czas. Dla bardziej zaawansowanych – można spróbować budyniu ryżowego, czekoladowego lub nawet lodów budyniowych. Jeśli brakuje czasu na gotowanie, wystarczy kupić gotowy budyń i zjeść go na ciepło, z charakterystycznym kożuchem.

„Wartość budyniu poznaje się, jedząc go.”

przysłowie angielskie

Ciekawostki

1. Angielskie black pudding to kaszanka - słowo pudding obejmuje w kuchni brytyjskiej także potrawy mięsne.
2. Pierwszy proszek budyniowy powstał dlatego, że jego twórca szukał przepisu na krem bez jaj.
3. Kisiel różni się od budyniu przede wszystkim tym, że gotuje się go na wodzie lub soku, a nie na mleku.