Światowy Dzień Bezpieczeństwa Pacjenta

Światowy Dzień Bezpieczeństwa Pacjenta obchodzony jest 17 września z inicjatywy Światowej Organizacji Zdrowia. To święto przypomina fundamentalną zasadę medycyny – „po pierwsze nie szkodzić” – oraz zwraca uwagę na fakt, że błędy w opiece zdrowotnej nadal przyczyniają się do utraty życia przez ogromną liczbę ludzi każdego roku.

Początki i ustanowienie święta

Formalnie Światowy Dzień Bezpieczeństwa Pacjenta został ustanowiony w 2019 roku przez Siedemdziesiąte Drugie Światowe Zgromadzenie Zdrowia, które przyjęło rezolucję WHA72.6 „Globalne działania na rzecz bezpieczeństwa pacjentów”. Decyzję poparło 194 państw członkowskich WHO. Inicjatywa zyskała impuls dzięki dwóm międzynarodowym szczytom ministerialnym – w Londynie (2016) i Bonn (2017) – a także dzięki działaniom niemieckiej Koalicji na rzecz Bezpieczeństwa Pacjentów (APS), która od lat prowadziła kampanie na ten temat.

Symbolika pomarańczowego światła

Charakterystycznym elementem obchodów jest podświetlanie na pomarańczowo zabytków, mostów i budynków użyteczności publicznej na całym świecie. Pomarańczowy stał się wizualnym symbolem kampanii, powtarzającym się co roku niezależnie od tematu przewodniego. Towarzyszy mu stałe hasło „Speak up for patient safety” – wezwanie do otwartego mówienia o zagrożeniach związanych z bezpieczeństwem pacjentów.

Zmienne tematy przewodnie

Każda edycja Światowego Dnia Bezpieczeństwa Pacjenta koncentruje się na innym aspekcie opieki zdrowotnej. W poprzednich latach poruszano kwestie związane z bezpieczeństwem noworodków, dzieci, osób z chorobami przewlekłymi (np. cukrzyca, choroby serca) czy pacjentów wymagających długotrwałej opieki. Zmienne tematy mają podkreślić, że bezpieczeństwo pacjenta dotyczy każdego etapu życia, a nie tylko wybranych grup chorych.

Zadania pacjenta w ramach obchodów

• Aktywne uczestniczenie we własnym leczeniu, a nie bierne przyjmowanie zaleceń.
• Zadawanie pytań personelowi medycznemu w przypadku wątpliwości – dobra komunikacja jest kluczowa dla bezpieczeństwa.
• Zgłaszanie wszelkich niepokojących sygnałów dotyczących dawkowania leków lub przebiegu zabiegów, zanim dojdzie do błędu.

Dla wielu szpitali 17 września jest okazją do publicznego podsumowania postępów we wdrażaniu procedur minimalizujących ryzyko błędów medycznych.

Aktualność problemu

Bezpieczeństwo pacjenta pozostaje istotnym wyzwaniem, mimo postępu medycyny. Rosnąca liczba procedur, leków i specjalistów zaangażowanych w leczenie zwiększa ryzyko pomyłek. WHO traktuje Światowy Dzień Bezpieczeństwa Pacjenta jako element długofalowej strategii budowania kultury bezpieczeństwa w placówkach medycznych na całym świecie.

Zasada „po pierwsze nie szkodzić”, choć nieformalnie związana z tradycją hipokratejską, stała się nieodłącznym elementem etyki lekarskiej. WHO wykorzystuje ją, aby podkreślić, że bezpieczeństwo pacjenta jest podstawą dobrej opieki medycznej – obecne w każdej decyzji, od wyboru leku po sposób przekazywania trudnych informacji.

Ciekawostki

1. Symbolem obchodów jest kolor pomarańczowy - tego dnia na pomarańczowo podświetlane są zabytki i budynki użyteczności publicznej na całym świecie.
2. Ustanowienie święta poprzedziły dwa międzynarodowe szczyty ministerialne poświęcone bezpieczeństwu pacjentów - w Londynie w 2016 roku i w Bonn w 2017 roku.
3. Każdego roku kampania koncentruje się na innym obszarze opieki zdrowotnej, na przykład bezpieczeństwie noworodków albo chorobach przewlekłych.