Kalendarz świąt nietypowych · data stała

Międzynarodowy Dzień Widoczności Osób Transpłciowych

Międzynarodowy Dzień Widoczności Osób Transpłciowych (31 marca) zwiększa świadomość społeczną i zwalcza dyskryminację, podczas gdy Dzień Pamięci (listopad) upamiętnia ofiary przemocy.

Typ daty
data stała
Zasięg
Anglojęzyczny świat, rosnąco międzynarodowo
Rok pierwszych obchodów dnia
2009

Międzynarodowy Dzień Widoczności Osób Transpłciowych – pochodzenie

USA (2009, Rachel Crandall Crocker)

Międzynarodowy Dzień Widoczności Osób Transpłciowych został po raz pierwszy obchodzony w 2009 roku i od tamtej pory przypada na 31 marca. Jest to stosunkowo młode święto w kalendarzu dni poświęconych prawom mniejszości. Pomysłodawczynią tego dnia jest Rachel Crandall Crocker, amerykańska działaczka i psychoterapeutka, sama będąca osobą transpłciową. Zauważyła ona, że w kalendarzu społeczności LGBT jedynym dniem związanym z tożsamością transpłciową był Dzień Pamięci Osób Transpłciowych, obchodzony 20 listopada, który ma charakter żałobny i upamiętnia ofiary przemocy motywowanej transfobią. Crocker uznała, że potrzebne jest święto, które skupi się na żywych osobach transpłciowych, ich codziennym funkcjonowaniu i osiągnięciach, a nie tylko na tragicznych wydarzeniach. Wraz z grupą znajomych zaczęła organizować pierwsze, skromne obchody. Dzień Widoczności i Dzień Pamięci uzupełniają się wzajemnie, nie konkurując ze sobą. Pierwszy z nich ma pozytywny wydźwięk, promując obecność i różnorodność, podczas gdy drugi skupia się na pamięci i żałobie. W krajach, gdzie temat tożsamości transpłciowej jest częścią debaty publicznej, takich jak Stany Zjednoczone, Wielka Brytania czy kraje skandynawskie, 31 marca obchodzony jest poprzez wydarzenia edukacyjne, spotkania organizacji pozarządowych oraz publiczne wystąpienia osób transpłciowych. Wiele instytucji i firm w tym dniu wywiesza flagę społeczności transpłciowej, zaprojektowaną w 1999 roku przez Monikę Helms, w kolorach jasnobłękitnym, różowym i białym. Początkowo Dzień Widoczności był obchodzony głównie przez lokalne grupy i organizacje pozarządowe, ale z czasem zyskał na znaczeniu, a część rządów, samorządów i dużych firm w krajach anglojęzycznych oficjalnie odnotowuje ten dzień. W Polsce święto to pozostaje mało znane poza kręgami organizacji zajmujących się prawami osób LGBT, takich jak Fundacja Trans-Fuzja czy Kampania Przeciw Homofobii. Media i instytucje publiczne rzadko je odnotowują, co według działaczy wskazuje na potrzebę większej widoczności tej kwestii. Dla osób chcących dowiedzieć się więcej o Dniu Widoczności warto zwrócić uwagę na relacje i wypowiedzi samych osób transpłciowych, sposób, w jaki temat jest przedstawiany w lokalnych mediach, oraz na różnicę między dniem pamięci a dniem widoczności, co może wiele powiedzieć o stanie debaty publicznej.

Ciekawostki

  1. Pomysłodawczynią jest Rachel Crandall Crocker, amerykańska działaczka i psychoterapeutka z Michigan.
  2. Dzień powstał jako odpowiedź na brak w kalendarzu daty mówiącej o życiu, a nie wyłącznie o żałobie po ofiarach przemocy.
  3. Symbolem dnia jest flaga w barwach błękitno-różowo-białych, zaprojektowana w 1999 roku przez Monikę Helms.