Międzynarodowy Dzień Walki z Rakiem

Międzynarodowy Dzień Walki z Rakiem przypada co roku 4 lutego. To jedno z najstarszych świąt onkologicznych w kalendarzu, którego początki można precyzyjnie wskazać dzięki konkretnemu dokumentowi i miejscu.

Początek w Paryżu

4 lutego 2000 roku w Paryżu, podczas Światowego Szczytu przeciwko Rakowi Nowego Tysiąclecia, podpisano Kartę Paryską przeciwko Rakowi. Dokument ten zobowiązywał sygnatariuszy do działań na rzecz badań, profilaktyki i poprawy dostępu do leczenia onkologicznego na całym świecie. Podkreślono również, że prawa pacjentów onkologicznych są integralną częścią praw człowieka. Rocznica podpisania karty stała się symboliczną datą, przypominającą, że wiele przypadków raka można dziś zapobiec lub wykryć wcześniej.

Kto koordynuje obchody

Główną organizacją odpowiedzialną za koordynację obchodów jest Union for International Cancer Control (UICC). Skupia ona setki instytucji onkologicznych, fundacji pacjenckich i ministerstw zdrowia z ponad stu krajów. UICC co roku ogłasza hasło przewodnie kampanii na kilka lat oraz udostępnia materiały edukacyjne w wielu językach, w tym często po polsku, które lokalne organizacje mogą wykorzystywać w swoich działaniach.

Statystyki zachorowań

Według Międzynarodowej Agencji Badań nad Rakiem (IARC) w 2022 roku na świecie zanotowano około 20 milionów nowych zachorowań na nowotwory i 9,7 miliona zgonów z ich powodu. Mimo że rak pozostaje jedną z głównych przyczyn śmierci, wczesne wykrycie znacząco zwiększa szanse na skuteczne leczenie.

Jak wygląda Dzień Walki z Rakiem w praktyce

Z tej okazji szpitale onkologiczne i fundacje pacjenckie organizują dni otwarte, bezpłatne badania przesiewowe oraz akcje edukacyjne. W Polsce duże ośrodki onkologiczne i organizacje pacjenckie przypominają o znaczeniu badań profilaktycznych, takich jak mammografia, cytologia czy kolonoskopia, z których Polacy wciąż korzystają zbyt rzadko.

Znaczenie wczesnego wykrycia

W onkologii rokowanie zależy w dużej mierze od stadium, w którym wykryto nowotwór. Wiele typów raka, zdiagnozowanych na wczesnym etapie, ma wysoką szansę na całkowite wyleczenie, podczas gdy te same nowotwory wykryte później bywają trudniejsze do leczenia. Dlatego kampanie związane z 4 lutego kładą nacisk na regularne badania kontrolne, nawet bez objawów.

Rola stylu życia w profilaktyce

Znaczna część zachorowań na nowotwory wynika z czynników, na które mamy wpływ, takich jak dieta, aktywność fizyczna czy palenie tytoniu. W kontekście Dnia Walki z Rakiem często podkreśla się znaczenie diety roślinnej, ograniczenia alkoholu i rzucenia palenia. To jeden z niewielu obszarów onkologii, gdzie codzienne wybory mają realny wpływ na zdrowie, choć efekty widoczne są dopiero po latach.

Co można zrobić tego dnia

Aby aktywnie włączyć się w obchody, warto:

• umówić się na zaległe badanie przesiewowe, na które od dawna brakowało czasu;
• sprawdzić, czy w okolicy organizowane są bezpłatne badania z okazji 4 lutego – wiele z nich wymaga wcześniejszej rejestracji;
• porozmawiać z bliskimi o historii chorób nowotworowych w rodzinie, co może być formą profilaktyki.

Ciekawostki

1. Obchody koordynuje Union for International Cancer Control (UICC), zrzeszająca instytucje onkologiczne z ponad stu krajów.
2. Kartę Paryską przeciwko Rakowi podpisano podczas Światowego Szczytu przeciwko Rakowi Nowego Tysiąclecia w Paryżu.
3. W 2022 roku na świecie odnotowano około 20 milionów nowych zachorowań na nowotwory (dane IARC/GLOBOCAN).