Międzynarodowy Dzień Tłumacza

Tłumacze pozostają w cieniu od zawsze, ale oficjalne święto ich pracy – Międzynarodowy Dzień Tłumacza – obchodzone 30 września, zawdzięczają decyzji Zgromadzenia Ogólnego ONZ z 2017 roku. Choć środowisko nieformalnie celebrowało ten dzień od dziesięcioleci wcześniej, dopiero niedawno zyskał on oficjalny status.

Dlaczego 30 września?

Data upamiętnia św. Hieronima, patrona tłumaczy, kapłana i uczonego z przełomu IV i V wieku, który jako pierwszy przetłumaczył większość Biblii na łacinę bezpośrednio z oryginałów greckich i hebrajskich. Św. Hieronim zmarł 30 września 420 roku, a ta rocznica stała się symbolem dla całego zawodu.

Kiedy ONZ uznał Międzynarodowy Dzień Tłumacza?

Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ z 24 maja 2017 roku nadała mu formalny status. Zanim to nastąpiło, dzień ten był obchodzony przez Międzynarodową Federację Tłumaczy (FIT), która przez lata zabiegała o jego uznanie na poziomie międzynarodowym.

Kim był św. Hieronim?

Hieronim ze Strydonu urodził się w IV wieku na terenie dzisiejszej Chorwacji lub Słowenii. Jako mnich i uczony spędził życie na Bliskim Wschodzie, gdzie nauczył się hebrajskiego i greki, co umożliwiło mu bezpośrednie tłumaczenie tekstów biblijnych. Jego przekład, znany jako Wulgata, przez wieki był oficjalną wersją Biblii w Kościele katolickim.

Różnica między tłumaczem a tłumaczem ustnym

Międzynarodowy Dzień Tłumacza obejmuje dwa różne zawody: tłumacz pisemny pracuje z tekstem, mając czas na konsultacje i poprawki, podczas gdy tłumacz ustny (symultaniczny lub konsekutywny) przekłada wypowiedzi na żywo, bez możliwości korekty. Ta różnica jest szczególnie widoczna podczas oficjalnych spotkań, takich jak szczyty dyplomatyczne czy obrady w ONZ.

Dlaczego potrzebne jest takie święto?

ONZ podkreśla, że praca tłumaczy jest kluczowa dla dialogu międzynarodowego, dyplomacji i współpracy. Bez tłumaczy niemożliwe byłoby funkcjonowanie organizacji takich jak ONZ, gdzie codziennie tłumaczy się dokumenty i wystąpienia na sześć języków urzędowych.

Jak obchodzi się Międzynarodowy Dzień Tłumacza?

• Konkursy translatorskie, np. Konkurs im. św. Hieronima organizowany przez ONZ
• Konferencje i spotkania branżowe
• Kampanie w mediach społecznościowych zwracające uwagę na pracę tłumaczy
• Wykłady na uczelniach

Jak uczcić Międzynarodowy Dzień Tłumacza?

Najprostszy sposób to zauważenie nazwiska tłumacza w przeczytanej książce lub docenienie pracy osób, które przetłumaczyły napisy w filmach, instrukcje czy umowy. To gest uznania dla ich wkładu w codzienne życie.

Ciekawostki

1. Patronem tłumaczy jest święty Hieronim, autor łacińskiego przekładu Biblii, zmarły 30 września 420 roku.
2. Zanim ONZ formalnie uznało to święto w 2017 roku, obchodziła je od lat Międzynarodowa Federacja Tłumaczy (FIT).
3. ONZ używa sześciu oficjalnych języków, a każdy dokument i wystąpienie muszą zostać przetłumaczone na wszystkie z nich.