Międzynarodowy Dzień Rodzinnych Przekazów Pieniężnych

Międzynarodowy Dzień Rodzinnych Przekazów Pieniężnych obchodzony jest 16 czerwca – to oficjalne święto ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ, poświęcone środkom finansowym, które migranci przesyłają swoim rodzinom pozostającym w kraju pochodzenia. Choć brzmi to sucho, skala zjawiska jest ogromna i dotyka setki milionów ludzi na całym świecie.

Geneza święta

Pomysł wprowadzenia tego dnia zgłosił Międzynarodowy Fundusz Rozwoju Rolnictwa (IFAD), agenda ONZ zajmująca się wspieraniem rozwoju obszarów wiejskich, która od lat monitoruje globalne przepływy przekazów pieniężnych. Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło rezolucję ustanawiającą to święto 12 czerwca 2018 roku, wyznaczając na obchody 16 czerwca. Dzień ten został również włączony do Globalnego Porozumienia w sprawie Bezpiecznej, Uporządkowanej i Legalnej Migracji jako jeden z jego celów.

Czym jest przekaz rodzinny

Przekaz rodzinny to środki finansowe, które osoba pracująca za granicą przesyła bliskim w kraju pochodzenia – najczęściej regularnie, w kwotach rzędu 200-300 dolarów miesięcznie. Choć pojedynczy przelew może wydawać się niewielki, w skali globalnej ma ogromne znaczenie: w 2024 roku migranci przesłali do krajów o niskich i średnich dochodach 685 miliardów dolarów, a w ciągu ostatniej dekady suma ta sięgnęła 5 bilionów dolarów. Pieniądze te trafiają bezpośrednio do gospodarstw domowych – na żywność, czynsz, edukację dzieci czy leczenie – i według szacunków ONZ dotyczą około miliarda ludzi na świecie.

Kto stoi za tymi przelewami

Według danych ONZ na świecie żyje ponad 200 milionów migrantów, których praca wspiera około 800 milionów członków rodzin pozostających w krajach pochodzenia. Są to środki pochodzące nie od anonimowych korporacji czy rządowych programów pomocowych, ale od konkretnych osób – opiekunek, budowlańców, kierowców czy pracowników sezonowych – którzy część swoich zarobków odkładają z myślą o rodzinie zostawionej w ojczyźnie.

Polski kontekst

Polska doświadcza tego zjawiska zarówno z perspektywy nadawcy, jak i odbiorcy przekazów. Przez lata Polacy pracujący w Wielkiej Brytanii, Niemczech czy Holandii wysyłali pieniądze rodzinom w kraju, wspierając domowe budżety, szczególnie w mniejszych miejscowościach. Obecnie Polska jest również krajem, do którego trafiają przekazy od migrantów z Ukrainy i innych państw – ich rodziny w ojczyźnie korzystają z pieniędzy zarobionych nad Wisłą w taki sam sposób, jak kiedyś rodziny polskich emigrantów.

Znaczenie przekazów rodzinnych

W przeciwieństwie do pomocy rozwojowej czy inwestycji zagranicznych, przekazy rodzinne trafiają bezpośrednio do ludzi, omijając instytucje i biurokrację. Coraz większa część tych transferów – już połowa – odbywa się drogą cyfrową, co zmniejsza koszty prowizji, które wcześniej potrafiły pochłonąć nawet kilkanaście procent przesyłanej kwoty. Dla wielu rodzin to właśnie te środki, a nie programy pomocowe, stanowią realną różnicę między biedą a stabilnością.

Jak zaangażować się w obchody

• Sprawdzić koszty przelewów międzynarodowych w banku lub aplikacji, z której korzystają bliscy za granicą.
• Docenić pracę migrantów zarobkowych – także tych, którzy pracują w Polsce i wysyłają pieniądze do swoich krajów.
• Porozmawiać z rodziną o historiach związanych z zarobkowymi wyjazdami i wsparciem finansowym, które często są częścią dziedzictwa wielu polskich rodzin.

16 czerwca to dobra okazja, by dostrzec pracę, która rzadko trafia na pierwsze strony gazet, ale która realnie wpływa na stabilność finansową milionów rodzin na całym świecie.

Ciekawostki

1. Święto ustanowiono rezolucją Zgromadzenia Ogólnego ONZ przyjętą 12 czerwca 2018 roku.
2. Przeciętny pojedynczy przekaz rodzinny wynosi zwykle 200-300 dolarów miesięcznie.
3. Około połowa światowych przekazów pieniężnych odbywa się dziś drogą cyfrową.