Międzynarodowy Dzień Osób Starszych

Międzynarodowy Dzień Osób Starszych obchodzony jest corocznie 1 października, upamiętniając wkład seniorów w rozwój społeczeństwa – od ich doświadczenia zawodowego po opiekę nad młodszymi pokoleniami. Święto to ustanowione zostało przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 1990 roku, a pierwsze oficjalne obchody miały miejsce w 1991 roku. W Polsce, kraju o jednym z najszybciej starzejących się społeczeństw w Europie, temat ten zyskuje szczególną wagę.

Pomysł na to święto narodził się w kontekście Wiedeńskiego Międzynarodowego Planu Działania w sprawie Starzenia się Społeczeństw, przyjętego w 1982 roku. Rezolucja ONZ z 1990 roku bezpośrednio nawiązywała do tego dokumentu, a od pierwszych obchodów w 1991 roku święto to na stałe wpisało się do kalendarza. Z czasem coraz więcej krajów dołączało do jego obchodów, a problem starzenia się społeczeństw przestał być niszowym zagadnieniem demograficznym, stając się kluczowym tematem globalnej polityki społecznej.

W Polsce odsetek osób powyżej 60. roku życia systematycznie rośnie, co potwierdzają dane GUS. Prognozy wskazują, że trend ten będzie się pogłębiał, co sprawia, że polityka senioralna zyskuje na znaczeniu zarówno na poziomie krajowym, jak i lokalnym. W wielu miastach seniorzy mają możliwość korzystania z Karty Seniora, oferującej zniżki na usługi kulturalne i transport publiczny. Od 2015 roku gminy mogą również powoływać lokalne rady seniorów, które pełnią funkcję doradczą przy władzach, dając osobom starszym realny wpływ na decyzje dotyczące ich społeczności.

W 2002 roku podczas Drugiego Światowego Zgromadzenia na temat Starzenia się w Madrycie przyjęto Madrycki Międzynarodowy Plan Działania, który do dziś stanowi podstawę dla polityk senioralnych na całym świecie, w tym w krajach Unii Europejskiej. W 2020 roku ONZ ogłosiło lata 2021-2030 Dekadą Zdrowego Starzenia się, koordynowaną przez Światową Organizację Zdrowia, kontynuując w ten sposób wątek rozpoczęty w Madrycie.

Aby uczcić Międzynarodowy Dzień Osób Starszych, warto odwiedzić bliskich w podeszłym wieku, posłuchać ich historii lub zapoznać się z ofertą lokalnego Uniwersytetu Trzeciego Wieku. Święto to można obchodzić w prosty sposób – poprzez poświęconą uwagę i rozmowę. W wielu miejscach, takich jak biblioteki czy domy kultury, organizowane są specjalne inicjatywy, często niewielkie, ale mające duże znaczenie dla integracji seniorów. Takie spotkania, choć kosztowne niewiele, potrafią zdziałać więcej dla poczucia przynależności niż duże kampanie, a ich organizacja jest znacznie tańsza niż walka z samotnością, którą pomagają łagodzić.

• Święto ustanowiono w 1990 roku, a pierwsze obchody odbyły się w 1991 roku.
• W Polsce rośnie odsetek osób powyżej 60. roku życia, co wpływa na rozwój polityki senioralnej.
• Od 2015 roku gminy mogą powoływać rady seniorów jako ciała doradcze.
• Madrycki Plan Działania z 2002 roku pozostaje kluczowym dokumentem dla polityk senioralnych.

Ciekawostki

1. Pierwsze obchody Międzynarodowego Dnia Osób Starszych odbyły się w 1991 roku, rok po ustanowieniu święta.
2. W wielu polskich miastach seniorzy mogą korzystać z Karty Seniora, dającej zniżki na usługi i komunikację miejską.
3. Od 2015 roku polskie gminy mogą powoływać gminne rady seniorów jako ciała doradcze.
4. W Polsce działają Uniwersytety Trzeciego Wieku, oferujące seniorom zajęcia edukacyjne i aktywizujące.