Międzynarodowy Dzień Niewidomych

Międzynarodowy Dzień Niewidomych obchodzony jest corocznie 13 listopada, w rocznicę urodzin Valentina Haüy’a, francuskiego pedagoga, który jako pierwszy założył szkołę dla niewidomych dzieci. Święto to ma na celu zwrócenie uwagi na codzienne trudności osób niewidomych i słabowidzących oraz przypomnienie o ich prawie do pełnego uczestnictwa w życiu społecznym.

Valentin Haüy – pionier edukacji niewidomych

Valentin Haüy urodził się 13 listopada 1745 roku i w 1784 roku otworzył w Paryżu Instytut dla Młodzieży Niewidomej, pierwszą placówkę edukacyjną dla osób niewidomych. W instytucie tym kształcił się m.in. Louis Braille, twórca alfabetu brajlowskiego. Przed pracą Haüy’a uważano, że niewidome dzieci nie są w stanie uczyć się systematycznie – on jednak opracował metodę czytania dotykowego z użyciem wypukłych liter, zmieniając to przekonanie.

Dlaczego właśnie 13 listopada?

Obchody Międzynarodowego Dnia Niewidomych w obecnej formie sięgają 1943 roku, choć szczegóły ustanowienia święta nie są dobrze udokumentowane. W 1993 roku Europejska Unia Niewidomych przyjęła rezolucję zalecającą obchody 13 listopada również w Polsce, co Polski Związek Niewidomych zatwierdził.

Organizacje wspierające osoby niewidome

Globalnie działania koordynuje Światowa Unia Niewidomych (World Blind Union), zrzeszająca organizacje z ponad stu krajów. W Polsce największą organizacją jest Polski Związek Niewidomych, liczący około 73 tys. członków. Związek prowadzi ośrodki rehabilitacyjne, szkolenia z orientacji przestrzennej oraz wypożyczalnie sprzętu, takiego jak białe laski czy urządzenia powiększające druk.

Bariery, których nie widać

Dzień Niewidomych zwraca uwagę na praktyczne problemy, takie jak brak dostępności w przestrzeni publicznej – np. brak oznaczeń brajlowskich w windach, strony internetowe bez opisów alternatywnych czy sygnalizacja świetlna bez sygnałów dźwiękowych. Drobne niedogodności, jak nieoznaczone schody czy zastawione chodniki, stanowią realne zagrożenie dla osób z białymi laskami.

Jak uczcić ten dzień?

• Sprawdzić dostępność strony internetowej własnej firmy lub bloga.
• Wesprzeć lokalne koło Polskiego Związku Niewidomych finansowo lub wolontariacko.
• Przez kilka minut wykonać codzienną czynność z zamkniętymi oczami, np. parzenie herbaty, aby lepiej zrozumieć wyzwania osób niewidomych.

Międzynarodowy Dzień Niewidomych przypomina, że sama świadomość problemu to za mało – konkretne rozwiązania, takie jak dostępne strony internetowe, oznaczenia dotykowe czy sygnały dźwiękowe, realnie wpływają na codzienne życie osób niewidomych i decydują o ich samodzielności.

Ciekawostki

1. Valentin Haüy założył w Paryżu w 1784 roku pierwszą na świecie szkołę dla niewidomych dzieci.
2. To właśnie w tej placówce kształcił się później Louis Braille, twórca alfabetu brajla.
3. Europejska Unia Niewidomych zaleciła obchody tego dnia w Polsce rezolucją z 1993 roku.